Biznes to człowiek. Jak budować marki na podstawie własnych wartości?

Małgo Kotlonek to mentorka liderów, strateg marek, coach systemowy, twórczyni marek Biznes to Człowiek i Goshico.

Świadomy biznes

Wielu menedżerów zarządza dzisiaj zespołami na tzw. autopilocie, powielając schematy wyniesione z innych miejsc pracy czy systemu rodzinnego. Małgo Kotlonek pracuje z przedsiębiorcami i osobami na stanowiskach kierowniczych, wykorzystując ich wrodzone talenty i zasoby.

– Część osób ma talenty strategiczne na samym końcu, a posiada więcej tych relacyjnych. Są osoby, którym ciężko jest budować struktury i strategie. To jest w porządku, ale taki lider szkodzi sobie i swojemu zespołowi, jeśli nie korzysta ze wsparcia ekspertów w budowaniu tego, co nie jest jego mocną stroną, a jednak jest fundamentem biznesu. Wyższy poziom świadomości w biznesie rozumiem jako świadomość siebie i tego, co wnoszę do własnego biznesu. Kiedy trafia do mnie klient, często mówi o wyzwaniach związanych ze sprzedażą albo o oznakach wypalenia zawodowego. Zanim jednak zaczniemy pracować nad tymi tematami, pomagam mu lepiej poznać samego siebie. Mam poczucie, że tego często nie uczono nas w szkole – przyznaje Małgo Kotlonek.

Wiele osób wychowywano w przekonaniu, że należy się dostosować, nie wyróżniać i spełniać określone oczekiwania. Tymczasem w biznesie często okazuje się, że trzeba umieć pokazać swoją odrębność, mówić o swoich mocnych stronach i komunikować własną wartość. Dla wielu osób jest to duże wyzwanie.

Biznes to człowiek

– Hasło „biznes to człowiek” od początku wiązałam z tym, że za każdym biznesem stoi człowiek razem z emocjami, doświadczeniami i sposobem funkcjonowania. Dotyczy to zarówno właścicieli firm, jak i osób pracujących w organizacjach. Każdy z nas wychowuje się w określonym środowisku i zdobywa doświadczenia, które później wpływają na sposób działania w pracy. Często nie jesteśmy świadomi wszystkich mechanizmów, które nami kierują, ale biznes potrafi je uwidocznić – mówi Małgo Kotlonek.

Pojawiają się wtedy pytania: czy to jest moje przekonanie, czy zostało przejęte od innych? Czy chcę dalej działać w ten sposób? Czy mi to służy? Jeśli nie, mogę poszukać zmiany.

– W pracy z klientami często posługuję się metaforą drzewa. Drzewo rozwija się w dwóch kierunkach, zapuszcza korzenie i rozbudowuje koronę. Jeśli korzenie są słabe, trudniej zachować stabilność. Dlatego, gdy pracuję z osobą przeciążoną obowiązkami lub przeżywającą trudności, zaczynamy od przyjrzenia się temu, co stanowi jej fundament. Rozmawiamy o doświadczeniach, przekonaniach i wzorcach działania, które mogą wpływać na jej funkcjonowanie. Zachęcam również klientów do korzystania ze wsparcia psychologicznego lub psychoterapeutycznego. Uważam, że dla wielu osób może to być wartościowe doświadczenie, ponieważ daje przestrzeń do pracy nad emocjami i lepszego poznania siebie – dodaje Małgo Kotlonek.

Ekspertka pomaga klientom przyjrzeć się temu, jakie doświadczenia i wzorce wnoszą do swojego życia zawodowego.

– Interesuje mnie to, jak wpływają one na sposób zarządzania firmą, podejmowania decyzji czy budowania relacji. Moje podejście czerpie m.in. z coachingu systemowego, który odwołuje się do myślenia o człowieku w kontekście różnych systemów i relacji, w których funkcjonuje. Zachęca ono do refleksji nad tym, jak doświadczenia rodzinne, szkolne czy zawodowe mogą wpływać na obecne zachowania. Przykładowo można zastanawiać się, jak określone role odgrywane w dzieciństwie wpływają później na sposób funkcjonowania w roli lidera. Emocje mogą być ważną informacją o tym, co dzieje się w naszym życiu. Warto je zauważać i próbować zrozumieć, ponieważ mogą wskazywać obszary wymagające uwagi lub zmiany – przyznaje Małgo Kotlonek.

Samotność lidera

Jakie cechy powinien mieć dziś dobry lider?

– Dobry lider to osoba, która rozumie fundamentalne zasady funkcjonowania systemów. Ważna jest również świadomość, że bycie liderem nie jest ani nagrodą, ani karą, jest rolą. Lider nie może stawiać się ponad systemem, ponieważ system będzie stawiał opór. Nie może jednak również całkowicie utożsamiać się z grupą, ponieważ wtedy traci możliwość pełnienia funkcji przewodnika. To bardzo wymagająca i często samotna rola. Jeśli lider nie szuka wsparcia poza organizacją, może być mu naprawdę trudno – przyznaje Małgo Kotlonek.

Kluczowe jest znalezienie właściwej równowagi.

– Często wyobrażam sobie grupę ludzi, która zmierza do określonego celu. Aby do niego dotrzeć, ktoś musi stanąć na czele i powiedzieć: teraz idziemy dalej; tutaj się zatrzymujemy; to miejsce jest bezpieczne; to jest zagrożenie. I właśnie na tym polega rola lidera. Wiele biznesów nie osiąga sukcesu, ponieważ ich właściciele przestają dostrzegać drugiego człowieka. Tymczasem biznes powstaje po to, by odpowiadać na potrzeby innych ludzi, poprzez produkt lub usługę. Jeśli jesteśmy tak skupieni na własnych problemach, że nie widzimy klienta, nie jesteśmy w stanie zrozumieć jego potrzeb ani na nie odpowiedzieć. W konsekwencji sprzedaż zaczyna spadać – mówi Małgo Kotlonek.

Dlatego warto wrócić do siebie i zadać sobie kilka pytań: czego naprawdę potrzebuję? Jak chciałbym prowadzić ten biznes? Czy warto go kontynuować, rozwijać, a może zakończyć ten etap? Warto również przeanalizować własną rolę i zastanowić się, jakie są nasze zadania jako lidera.

– Ta rola bywa trudna, ponieważ często wymaga podejmowania niepopularnych decyzji. Czasem trzeba rozstać się z osobą, która bardziej szkodzi organizacji, niż ją wspiera. To trudne zarówno dla tej osoby, jak i dla całego zespołu. Lider musi jednak umieć udźwignąć odpowiedzialność za takie decyzje. Szczególnie wymagające może to być dla osób o silnie rozwiniętych kompetencjach relacyjnych, które dążą do utrzymywania dobrych relacji ze wszystkimi. W praktyce nie zawsze jest to możliwe. Dlatego liderzy powinni stale pracować nad własnym rozwojem. Przywództwo jest rolą. Można z niej zrezygnować, jeśli czujemy, że nie jesteśmy w stanie jej pełnić. Jeśli jednak decydujemy się ją zachować, powinniśmy wziąć za nią pełną odpowiedzialność – uważa Małgo Kotlonek.

Prawo do słabości?

Czy lider ma prawo do słabości?

– Oczywiście. Każdy człowiek ma prawo do słabości. Jednocześnie biznes nie wybacza braku strategii. Jeżeli myślenie strategiczne jest naszą słabszą stroną, warto skorzystać ze wsparcia specjalisty. Jeśli zmagamy się z poważnymi wyzwaniami osobistymi i wiemy, że trudno jest nam odgrywać swoją rolę, dobrym rozwiązaniem może być wyznaczenie tymczasowego zastępstwa. Kluczowe jest adekwatne reagowanie na sytuację, w której się znajdujemy – mówi Małgo Kotlonek.

Nawet będąc liderami, pozostajemy przede wszystkim ludźmi. Doświadczamy różnych sytuacji w życiu prywatnym, w relacjach z bliskimi czy przyjaciółmi. To naturalne, że te doświadczenia wpływają również na nasze funkcjonowanie zawodowe.

– Dlatego zachęcam swoich klientów, aby nie byli wobec siebie nadmiernie surowi. Warto dać sobie prawo do słabości i uczciwie odpowiedzieć na pytanie, czy nadal chcemy pełnić daną funkcję. Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, można pracować nad rozwojem i wzmacnianiem swoich kompetencji – dodaje Małgo Kotlonek.

Główne wnioski

1. Biznes to człowiek. Za każdym biznesem stoi człowiek wraz z emocjami, doświadczeniami i sposobem funkcjonowania. Dotyczy to zarówno właścicieli firm, jak i osób pracujących w organizacjach. Każdy z nas wychowuje się w określonym środowisku i zdobywa doświadczenia, które później wpływają na sposób działania w pracy. Często nie jesteśmy świadomi wszystkich mechanizmów, które nami kierują, ale biznes potrafi je uwidocznić.
2. Bycie liderem nie jest ani nagrodą, ani karą, jest rolą. Lider nie może stawiać się ponad systemem, ponieważ system będzie stawiał opór. Nie może jednak również całkowicie utożsamiać się z grupą, ponieważ wtedy traci możliwość pełnienia funkcji przewodnika. To bardzo wymagająca i często samotna rola.
3. Przywództwo jest rolą. Można z niej zrezygnować, jeśli czujemy, że nie jesteśmy w stanie jej pełnić. Jeśli jednak decydujemy się ją zachować, powinniśmy wziąć za nią pełną odpowiedzialność.