PIE: w Szwecji skutecznie udało się zachęcić do inwestowania dzięki wprowadzeniu rozwiązania analogicznego do OKI

Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) mają zacząć funkcjonować od 2027 r. Jak wskazuje Polski Instytut Ekonomiczny (PIE), dzięki podobnemu rozwiązaniu w Szwecji znacząco udało się zwiększyć udział gospodarstw domowych w rynku kapitałowym.

Sejm uchwalił ustawę o OKI 4 lipca 2026 r. To nowy instrument oszczędnościowo-inwestycyjny. Ma ruszyć 1 stycznia 2027 r.

Podstawową zaletą OKI będzie zwolnienie z tzw. podatku Belki zgromadzonych aktywów. Zwolnienie ma obowiązywać do kwoty 100 tys. zł w przypadku aktywów inwestycyjnych (np. akcji) i 25 tys. zł w przypadku aktywów oszczędnościowych. Aktywa przekraczające określone limity zostaną objęte nowym podatkiem od wartości aktywów, a nie od osiągniętego zysku.

Nowy instrument ma służyć rozwojowi rynku kapitałowego w Polsce przez przesunięcie oszczędności gospodarstw domowych z formy gotówkowej i lokat w stronę akcji i funduszy. I właśnie taki efekt udało się osiągnąć w Szwecji za pomocą analogicznego rozwiązania, czyli Investeringssparkonto (ISK) – podaje PIE. ISK w Szwecji funkcjonują od 2012 r.

Ponad połowa oszczędności Szwedów jest lokowana w akcjach

Jak wskazują analitycy PIE, dzięki ISK Szwecja ma obecnie jeden z najwyższych na świecie odsetków osób inwestujących na giełdzie. Inwestowanie na rynku akcji uznaje się dziś wręcz za element szwedzkiej kultury. Szwedzkie gospodarstwa domowe lokują w akcjach ponad połowę swoich oszczędności finansowych. To dwukrotność średniej dla strefy euro. W 2025 r. ok. 40 proc. Szwedów posiadało konta ISK.

Wysoka partycypacja szwedzkich gospodarstw domowych w rynku kapitałowym jest efektem długofalowej polityki państwa – wskazują eksperci OECD, cytowani przez PIE. Ale do największych sukcesów w tym obszarze zaliczają oni właśnie program ISK. Konta te połączyły zachęty podatkowe z uproszczeniami formalnymi i obniżeniem progu wejścia. Znaczenie mają także wysoki stopień cyfryzacji usług publicznych i platform inwestycyjnych.

„Doświadczenie Szwecji pokazuje również, że skala zainteresowania ISK to efekt szeroko zakrojonej kampanii informacyjno-edukacyjnej z udziałem instytucji rządowych, banków i NGO. Kampanie te znalazły podatny grunt w szwedzkim społeczeństwie, w którym programy edukacyjne zwiększające świadomość finansową rozwijane są od kilkunastu lat" – wskazuje Polski Instytut Ekonomiczny. Zdaniem PIE, przeprowadzenie akcji edukacyjno-informacyjnej wydaje się zatem kluczowe dla upowszechnienia OKI w Polsce.