NanoAnaliza

Szczęśliwy jak Kosowianin. Dlaczego obywatele Kosowa to najbardziej zadowolona nacja w naszym regionie?

Ikona wykres interaktywny Wykres interaktywny

W 2025 r. Kosowo znalazło się na 16. miejscu na świecie w tzw. indeksie szczęścia. Jest to badanie odczuwanej satysfakcji z życia, prowadzone globalnie przez World Happiness Report od 2011 r. Kosowo jest tym samym liderem tego rankingu w całej Europie Środkowo-Wschodniej, przed Słowenią (18. miejsce), Czechami (20. miejsce). Wyprzedziło przy tym także Niemcy (17. miejsce), czy Polskę (24. miejsce).

Tak dobry wynik Kosowa jest warty uwagi. Dotyczy ono bowiem państwa, które nie jest w pełni uznawane na arenie międzynarodowej, ma za sobą traumatyczną niedawną historię nacechowaną wojną, a do tego jest jednym z najbiedniejszych państw w Europie (obok Mołdawii i Ukrainy). W dodatku Kosowo w ostatnich latach zaliczyło bardzo duży awans w rankingu. Dziesięć lat temu znajdowało się na 78. miejscu.

W dodatku kraj mocno wyróżnia się na tle swoich sąsiadów. Co prawda, Serbia znalazła się wysoko – na miejscu 30., ale już Czarnogóra na miejscu 60., Macedonia na 82., a Albania na 86.

Kosowska zagadka…

Ikona wykres interaktywny Wykres interaktywny

Jak pokazuje powyższe zestawienie – zauważalna jest wysoka korelacja pomiędzy zadowoleniem z życia w danym państwie a dochodem na osobę. W bogatszych państwach, co do zasady ludzie są bardziej zadowoleni z życia niż w państwach uboższych. Kosowo mocno odstaje od trendu pod tym względem, notując taki wskaźnik satysfakcji, jak kraje kilkukrotnie bogatsze.

W obszernym, ponad 200-stronicowym raporcie omawiającym najnowsze wyniki indeksu szczęścia nie znalazło się szczegółowe omówienie przypadku Kosowa. Warto jednak zwrócić uwagę, że sam wskaźnik powstaje w oparciu o zaledwie jedno pytanie: o ocenę życia w skali od 0 do 10, gdzie 10 to najwyższy wynik. Wynik z danego roku to średnia z bieżącego roku i dwóch poprzednich. Stąd indeks wydaje się dobrze oddawać bieżącą satysfakcję z życia.

…i jej wyjaśnienia

Jedno z wyjaśnień wysokiej pozycji Kosowa może dotyczyć jego kultury. W rankingu jest grupa krajów, gdzie zadowolenie z życia jest bardzo wysokie pomimo słabszych parametrów ekonomicznych. Są to np. Kostaryka (4. miejsce), Meksyk (12.), czy Beliza (27.). Są to kraje z kolektywną kulturą, z silnymi więzami rodzinnymi. Tego typu krajem jest również Kosowo. W badaniu Gallupa ludzie deklarują, że mogą liczyć na wsparcie krewnych i znajomych.

Drugim wyjaśnieniem jest to, że Kosowo jest bardzo młodym społeczeństwem w znaczeniu mediany wieku. Wynosi ona 32 lata, co jest jednym z najniższych wyników w Europie. Dla porównania, w całej UE jest są 44 lata, a w Polsce – 42 lata. Młodsi ludzie zwykle bardziej optymistycznie patrzą na świat.

Trzecim potencjalnym wyjaśnieniem jest silna poprawa sytuacji makroekonomicznej. W ciągu ostatnich 10 lat bezrobocie w tym kraju spadło z prawie 30 proc. do ok. 11 proc., według danych Międzynarodowej Organizacji Pracy. Bardzo szybko rósł także dochód na osobę. PKB per capita mierzony w cenach stałych i z uwzględnieniem siły nabywczej, wzrósł aż o 60 proc. od 2016 do 2025 r.

Do tego trzeba też dodać silną diasporę. Szacuje się, że ok. 1/3 obywateli mieszka za granicą, z czego duża część w Niemczech oraz Szwajcarii. Przesyłają oni do rodzin w kraju duże wsparcie finansowe. Według danych Banku Światowego transfery z zagranicy sięgają aż 18 proc. w relacji do PKB. To znacznie poprawia jakość, choć nie zawsze jest w pełni widoczne w oficjalnych statystykach. W ramach rządu Kosowa działa nawet ministerstwo ds. diaspory.

Ostatnim wyjaśnieniem może być punkt odniesienia w związku z niedawną wojną. W tym kontekście poprawa jakości życia jest bardzo znacząca.