Rząd Litwy szacuje, że tzw. windfall tax może objąć ok. 10 spółek, jednak głównie Orlen Lietuva

Uzgodniony przez litewską koalicję rządową tymczasowy podatek od nadmiarowych zysków (tzw. windfall tax) może objąć około dziesięciu litewskich spółek. Głównym, a być może jedynym, płatnikiem daniny będzie jednak Orlen Lietuva – poinformował premier Litwy Mindaugas Sinkevicius.

– Orlen Lietuva to główna firma zajmująca się przerobem ropy naftowej i produkcją paliw. To potencjalnie główny płatnik windfall tax. Jednak zgodnie z klasyfikacją działalności istnieje jeszcze kilka innych przedsiębiorstw związanych z produkcją paliw. Może ich być nawet dziesięć, choć oczywiście mówimy przede wszystkim o Orlenie – powiedział Sinkevicius w czwartek na antenie publicznego nadawcy LRT, cytowany przez agencję BNS.

– Inne spółki produkują biopaliwa, w tym biodiesel i bioetanol – podkreślił premier.

Jak zaznaczył, producenci biopaliw nie powinni zostać objęci nowym podatkiem, mimo że również osiągają w tym roku ponadprzeciętne zyski.

Według Sinkeviciusa wpływy budżetowe z opodatkowania tych firm byłyby niewielkie, a nakładanie dodatkowych obciążeń na przedsiębiorstwa działające w sektorze odnawialnych źródeł energii i wykorzystujące lokalne surowce byłoby niewłaściwe.

– Dlatego nasza uwaga koncentruje się na Orlen Lietuva – powiedział premier.

Jak podała BNS, w środę litewska koalicja rządowa uzgodniła przygotowanie projektu ustawy wprowadzającej tymczasowy podatek od nadmiarowych zysków osiąganych przez firmy z sektora paliwowego. Według wstępnych szacunków przytoczonych przez premiera rozwiązanie to mogłoby przynieść budżetowi nawet 70 mln euro dodatkowych dochodów w 2027 r.

Minister spraw zagranicznych Litwy Kestutis Budrys podkreślił jednak w czwartek, że przed wprowadzeniem podatku konieczna jest ocena jego wpływu na inwestycje zagraniczne oraz relacje strategiczne, a także konsultacje z partnerami.

– Musimy przeanalizować wszystkie aspekty, ponieważ sprawa dotyczy również inwestycji zagranicznych i strategicznych relacji z Polską. Dobrze pamiętam okoliczności wejścia Orlenu do Mazeikiu Nafta i wszystko to należy brać pod uwagę zarówno przy ocenie sytuacji, jak i w rozmowach z partnerami. Nie możemy traktować tej kwestii w oderwaniu od szerszego kontekstu. I tak właśnie postąpimy – powiedział Budrys dziennikarzom, cytowany przez BNS.

Eksperci i uczestnicy rynku, z którymi rozmawiała agencja, ocenili propozycję podatku krytycznie, wskazując na jej niedoskonałości i ograniczony potencjał fiskalny.

„Zwracają uwagę, że choć wyniki finansowe Orlen Lietuva poprawiły się dzięki wzrostowi cen paliw, napędzanemu konfliktem na Bliskim Wschodzie, rafineria przez wiele wcześniejszych lat generowała straty” – podała BNS.

Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował PAP Biznes, że koncern analizuje zasadność poniesienia dodatkowych, bardzo wysokich nakładów na dokończenie inwestycji BoB (Bottom of the Barrel) w rafinerii w Możejkach. Jak wskazał, alternatywą jest rezygnacja z projektu i ryzyko zamknięcia litewskiej rafinerii. Według nieoficjalnych informacji na realizację inwestycji brakuje 600-700 mln dolarów.

Fąfara podkreślił, że grupa stoi obecnie przed kolejną kluczową decyzją inwestycyjną dotyczącą dalszych losów projektu BoB, czyli instalacji pogłębionego przerobu ropy w należącej do Orlenu rafinerii w Możejkach.

Jak wskazał, w najbliższych tygodniach spółka przeanalizuje, czy przeznaczyć dodatkowe, bardzo wysokie środki na dokończenie inwestycji, co mogłoby wydłużyć okres funkcjonowania zakładu o kilkanaście lat, czy też zrezygnować z projektu i zaakceptować ryzyko, że będzie to jedna z pierwszych rafinerii w regionie, która zakończy działalność.

W ciągu ostatnich 20 lat grupa Orlen zainwestowała w zakup i modernizację rafinerii w Możejkach ponad 5 mld dolarów, z czego ok. 2,3 mld USD przeznaczono na jej przejęcie, a 2,8 mld dolarów na modernizację. W tym samym okresie Orlen Lietuva wypracowała łącznie ok. 1 mld dolarów zysku.

Jak podał Fąfara, Orlen Lietuva zapewnia ok. 1,5 tys. miejsc pracy w Możejkach oraz co najmniej 8 tys. kolejnych miejsc pracy w firmach współpracujących z rafinerią.

Orlen w Poslce także będzie głównym płatnikiem podatku od nadwymiarowych zysków. Spółka oszacowała wstępnie zobowiązanie podatkowe z tego tytułu za okres od marca do sierpnia 2026 r. na kwote 2 mld złotych.

Czytaj także: Orlen zapłaci 2 mld zł podatku od nadzwyczajnych zysków. A to dopiero początek

Źródło: PAP, XYZ