Cava podąża śladami prosecco. Jednak jej rosnąca popularność może być problemem dla producentów

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Polacy lubują się w winach musujących. Co prawda, według najnowszych danych NielsenIQ w ciągu ostatnich 12 miesięcy Polacy wydali na alkohol niemal 51,2 mld zł, czyli o 2,4 proc. mniej niż rok wcześniej. A wartość sprzedaży wina spadła w tym czasie o 4,1 proc. To na tym tle segment win musujących radzi sobie relatywnie dobrze. Jego wartość sprzedaży w ostatnich 12 miesiącach spadła o 1,8 proc., ale jednocześnie wolumen wzrósł o 0,7 proc.

– Znaczenie win musujących w całej kategorii wina rośnie, ponieważ segment ten notuje mniejsze spadki niż cały rynek. Obecnie już ponad co piątą złotówkę wydaną na wino Polacy przeznaczają na tzw. bąbelki – mówi Anna Wagner, partnerka biznesowa ds. klientów w NielsenIQ.

Według danych nieco lepiej pod względem sprzedaży na polskim rynku od włoskiego prosecco radzi sobie hiszpańska cava. 

– Cava to niecały 1 proc. całkowitej wartości sprzedaży wina i nieco powyżej 4 proc. wina musującego. Polacy wydają na nią rocznie ponad 44 mln zł. Jest to zatem produkt niszowy, który cieszy się wzrostem wartości sprzedaży o 2,2 proc. W porównaniu do spadków wartości sprzedaży wina i wina musującego to całkiem niezły wynik – ocenia Anna Wagner.

Jednak wzrosty wartości sprzedaży nie idą w parze ze zmianą wielkości sprzedaży rok do roku.

– W ciągu ostatnich 12 miesięcy wolumen cavy spadł o 3,7 proc. Jeśli jednak cava utrzyma tendencje wzrostowe w jej wartości sprzedaży, a champagne nie będzie walczył o utrzymanie się na podium, to w top 3 wkrótce zauważymy przetasowanie i cava wkroczy na 3 miejsce, zaraz po prosecco i asti. Pod względem wielkości sprzedaży już na tym podium jest – podkreśla Anna Wagner.

Przeczytaj: Czy wino za 15 tys. zł jest dziesięć razy lepsze niż to za 1500 zł

Cava beneficjentką sukcesu prosecco

Zdaniem ekspertów konsumenci, którzy dzięki prosecco poznali i polubili wina musujące, coraz częściej zaczynają poszukiwać większej różnorodności i bardziej złożonych profili smakowych. I tutaj pojawia się przestrzeń dla win produkowanych metodą tradycyjną, takich jak cava.

– Fermentacja wtórna w butelce, czas dojrzewania na osadzie czy możliwość budowania profilu wina przez łączenie różnych szczepów dają znacznie większe możliwości kreowania aromatów i struktury. Cava może więc odpowiadać na rosnącą potrzebę konsumentów, którzy chcą już nie tylko „picia bąbelków”, ale także odkrywania różnic, pochodzenia, sposobu produkcji i charakteru wina – tłumaczy Joanna Dolęga-Semczuk, członek zarządu i dyrektor ds. handlu i marketingu w firmie Henkell Freixenet Polska, która w swoim portfolio ma prosecco Mionetto oraz cavę Freixenet.

Uważa, że prosecco w dużym stopniu zbudowało swój sukces na konsekwentnym, łatwo rozpoznawalnym profilu – świeżym, owocowym i orzeźwiającym – opartym na szczepie glera i metodzie Charmata.

– To właśnie ta prostota i przystępność były jego ogromną siłą. Cava może natomiast wykorzystać kolejny etap dojrzewania kategorii: przejście od demokratyzacji win musujących do większej specjalizacji, różnorodności i poszukiwania jakości. Dlatego powiedziałabym, że cava jest beneficjentką sukcesu prosecco nie dlatego, że konkuruje z nim o tego samego konsumenta, ale dlatego, że prosecco poszerzyło całą kategorię i stworzyło dla niej nowych konsumentów. Dziś część z nich jest po prostu gotowa zrobić kolejny krok – ocenia ekspertka.

Przeczytaj: Spożycie alkoholu spada, ale dla winiarzy nie oznacza to katastrofy. Przeciwnie

Czy przez problemy z surowcem zabraknie cavy?

Rosnąca popularność cavy z pewnością będzie sprzyjać jej obecności na rynku. Nie oznacza to jednak, że automatycznie jej dostępność będzie rosła w takim samym tempie jak popyt.

– W przypadku cavy mamy dziś do czynienia z bardzo konkretnym ograniczeniem po stronie podaży. Hiszpański sektor winiarski od kilku lat mierzy się z konsekwencjami zmian klimatycznych, w tym przede wszystkim z suszą w Katalonii. Ograniczona dostępność wody wpływa na wielkość zbiorów, a tym samym na dostępność surowca potrzebnego do produkcji wina bazowego. To jest szczególnie istotne w sytuacji, kiedy jednocześnie rośnie zainteresowanie winami musującymi produkowanymi metodą tradycyjną – zaznacza Joanna Dolęga-Semczuk.

Jak podkreśla, dodatkowym wyzwaniem jest zmiana strategii części producentów, którzy rezygnują z produkcji cavy i koncentrują się na winach musujących poza apelacją.

– Daje im to większą elastyczność w zakresie wykorzystania szczepów, pochodzenia winogron czy zasad produkcji. Z perspektywy całej kategorii oznacza to jednak, że wzrost popytu na cavę nie musi automatycznie przekładać się na proporcjonalny wzrost jej podaży. Dlatego w najbliższych latach możemy obserwować ciekawą sytuację. Cava może zyskiwać na popularności, a jednocześnie pozostawać kategorią o ograniczonej dostępności. To może mieć również pozytywny wymiar – presja popytowa i ograniczona podaż mogą wzmacniać postrzeganie cavy jako produktu bardziej jakościowego i wyspecjalizowanego – wyjaśnia Joanna Dolęga-Semczuk

Jej zdaniem cava nie powinna próbować konkurować z prosecco wyłącznie skalą dostępności. Jej przewagą jest właśnie tradycyjna metoda produkcji, większa złożoność i różnorodność stylów.

– Jeśli kategoria będzie dobrze wykorzystywała te atuty, ograniczona podaż nie musi być wyłącznie problemem – może stać się elementem budowania jej wartości i prestiżu – dodaje członek zarządu i dyrektor ds. handlu i marketingu w firmie Henkell Freixenet Polska.

Zdaniem eksperta

„Bąbelki” zdemokratyzowały elegancję

„Bąbelki” to prawdopodobnie najbardziej genialny i bezpretensjonalny wynalazek w historii winiarstwa. Niezależnie od tego, czy w kieliszku musuje włoskie prosecco, hiszpańska cava, czy francuski szampan, czy zwykły „musiak” – zasada jest jedna. Ten gaz natychmiast zmienia atmosferę. Różnią się metodą produkcji, pochodzeniem i wyrafinowaniem, ale w gruncie rzeczy grają w tej samej drużynie: dodają naszemu życiu lekkości. Dzisiaj ta różnica sprowadza się głównie do portfela i czysto pragmatycznej drabiny cenowej:

· Prosecco (kilkanaście – kilkadziesiąt zł): Król codziennej dostępności. Lekkie, owocowe, stworzone do kawiarnianych ogródków, na spotkania ze znajomymi i jako baza kultowych drinków.

· Cava (kilkadziesiąt – 100 zł): Złoty środek. Powstaje metodą tradycyjną, z drugą fermentacją w butelce, dając szampańską strukturę i drożdżową głębię w bardzo rozsądnej cenie.

· Szampan (od 100 zł do kilku tysięcy zł): Ikona i luksus. Dedykowany wernisażom, rautom i chwilom, które chcemy zapamiętać na zawsze.

Dlaczego tak je kochamy? Bo „bąbelki” zdemokratyzowały elegancję. Pasują absolutnie do wszystkiego – od niedzielnego brunchu, przez obiad i spotkanie w plenerze, po uroczystą kolację. Kwasowość i musowanie błyskawicznie zdejmują z nas codzienny ciężar. Niezależnie od apelacji, metody i ceny, dodają blasku każdemu, kto po nie sięga. Dlatego ten rynek będzie się dalej rozwijał.

Krzysztof Apostolidis,

prezes firmy Partner Center

Główne wnioski

1. Według najnowszych danych NielsenIQ wartość sprzedaży win musujących spada znacznie wolniej niż całej kategorii wina, a ich wolumen nawet rośnie. To pokazuje, że konsumenci nie rezygnują z tej kategorii mimo presji na wydatki. Coraz mocniejszą pozycję na rynku w Polsce buduje hiszpańska cava.
2. Prosecco spopularyzowało wina musujące w Polsce i przyciągnęło do kategorii nowych konsumentów. Część z nich zaczyna szukać bardziej złożonych smaków i produktów wytwarzanych metodą tradycyjną, co tworzy przestrzeń do dalszego wzrostu cavy. Ta z kolei może być kolejnym beneficjentem popularności prosecco.
3. Rosnąca popularność cavy może spowodować problemy z jej dostępnością. Susza i problemy z surowcem w Hiszpanii, a także odchodzenie części producentów od apelacji cava ograniczają możliwości zwiększania podaży. Paradoksalnie może to wzmacniać jej pozycjonowanie jako produktu bardziej jakościowego i wyspecjalizowanego.