Koszt systemu kaucyjnego dla producentów? Nawet 1,5 mld zł rocznie

System kaucyjny może kosztować producentów 1,5 mld zł rocznie – wynika z raportu Deloitte. Wydatki mogą być dwukrotnie wyższe, niż w przypadku zastosowania stawek obowiązujących w Rumunii czy na Słowacji. Eksperci uważają, że system wymaga zmian.

System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 r. Od tego czasu Polacy zwrócili już 5 mld opakowań, co oznacza około 70-procentową skuteczność systemu.

„Model oparty na wielu operatorach niewątpliwie zwiększa złożoność organizacyjną całego przedsięwzięcia. Konieczność utrzymywania przez poszczególnych operatorów odrębnej infrastruktury logistycznej i informatycznej oraz procesów administracyjnych prowadzi do powielania części zasobów, a tym samym zwiększa koszty funkcjonowania systemu. W rezultacie, przy założeniu docelowego poziomu zbiórki wynoszącego 90 proc., roczne wydatki ponoszone przez wprowadzających w związku z funkcjonowaniem systemu w Polsce mogą sięgnąć około 1,5 mld zł” – mówi Joanna Leoniewska-Gogola, liderka zespołu circular economy w Deloitte.

System kaucyjny będzie rósł, a wraz z nim koszty

Największym kosztem jest tzw. handling fee, czyli opłata za zbiórkę wypłacana punktom handlowym i innym punktom zbiórki.

Jak dodaje, wydatki mogą być dwukrotnie wyższe, niż wynikałoby to z zastosowania poziomów stawek stosowanych w Rumunii bądź na Słowacji. Deloitte szacuje, że skumulowany koszt utrzymania polskiego systemu w latach 2027-2036 może być nawet o 10 mld zł wyższy niż w tych krajach.

To dlatego, że skala systemu będzie dalej rosła, a wraz z nią – koszty.

„Od 2028 r. ma według prognoz osiągnąć docelową wielkość około 9,7 mld opakowań rocznie. Tak znaczący wolumen zbiórki wiąże się z wysokimi kosztami organizacyjnymi. Łączna wartość nakładów na utrzymanie systemu w najbliższej dekadzie może wynieść dla producentów nawet 25,2 mld zł” – czytamy.

Tymczasem poziom zwrotów według prognoz wzrośnie do 85-90 proc. w 2027 r. i 90 proc. od 2028 r.

Polecamy: Od 650 mln zł do 2 mld zł z nieodebranej kaucji. Kto dostaje te pieniądze?

Eksperci wskazują na rozwiązania

Autorzy raportu wskazują, że priorytetem działań naprawczych powinno być precyzyjne uregulowanie rozliczeń międzyoperatorskich, a także szczegółowa standaryzacja procesów wymiany danych i informacji.

„Dopiero stabilizacja logistyki, eliminacja dublowania procesów i pełna weryfikacja efektywności kosztowej obecnych struktur na podstawie twardych danych sprawozdawczych stworzą bezpieczne warunki do realizacji celów GOZ, w tym zgodności z unijnym rozporządzeniem PPWR” – przekonują.