Wiara we własne kompetencje zwiększa zainteresowanie inwestowaniem. Tak wynika z badania PIE
Wysokie poczucie własnej skuteczności – rozumianej jako przekonanie o własnych kompetencjach do podejmowania decyzji finansowych – zwiększa skłonność do inwestowania. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE).

W badaniu przeprowadzonym przez think tank wśród osób o wysokim poziomie wiedzy finansowej i wysokim poczuciu własnej skuteczności posiadanie inwestycji zadeklarowało 59 proc. badanych. Wśród osób o tym samym poziomie wiedzy, lecz niskim poczuciu własnej skuteczności, inwestuje zaledwie 29 proc. respondentów.
Jak wskazuje PIE, zjawisko większej skłonności do inwestowania wśród osób wierzących w swoje kompetencje występuje niezależnie od poziomu posiadanej wiedzy finansowej. Respondenci o niskim poziomie wiedzy finansowej, ale wysokim poczuciu skuteczności deklarowali, że inwestują prawie tak samo często (25 proc.) jak osoby dobrze wyedukowane finansowo, lecz niemające poczucia własnej skuteczności (29 proc.).
Taka zależność nie dotyczy jednak oszczędzania. W tym obszarze poziom wiedzy finansowej ma znacznie większy wpływ na zachowanie niż wiara we własne kompetencje finansowe. Różnica w odsetku oszczędzających między osobami o niskim i wysokim poczuciu skuteczności, przy dużej wiedzy finansowej, wynosi tylko 7,8 pkt. proc. (odpowiednio: 83 proc. i 91 proc.).
Polecamy: Wall Street notuje najgorszy tydzień od pandemii. „Rynek AI zdaje się być na skraju kapitulacji”
Kto czuje się najmniej pewny swoich kompetencji?
Niskie poczucie własnej skuteczności w obszarze inwestycji dotyczy przede wszystkim kobiet i młodych dorosłych. Kobiety deklarują istotnie mniejszą pewność siebie w inwestowaniu niż mężczyźni. Ich średnie poczucie własnej skuteczności wynosi 2,5 pkt. na pięciostopniowej skali (przy 2,8 pkt. wśród mężczyzn). Wyraźne różnice widać również pomiędzy grupami wiekowymi: najniższą wiarę we własne kompetencje inwestycyjne wykazują młodzi dorośli w wieku 18-24 lata (2,4 pkt.), a najwyższy poziom poczucia sprawczości wykazują osoby powyżej 55. roku życia (2,7 pkt.) oraz osoby w wieku 35-44 lata (2,7 pkt.).
Z badania wynika też, że osoby, które są mniej skłonne do podejmowania ryzyka, niżej oceniają swoją skuteczność. Jak podaje PIE, badani o niskiej gotowości do podejmowania ryzyka ocenili swoje kompetencje średnio na 2,29 pkt. Wśród osób o wysokiej gotowości do ryzyka wskaźnik ten wynosił 3,13 pkt.
Wiedza to nie wszystko. Jak przekonać Polaków do inwestowania?
Zdaniem PIE opisane bariery mają kluczowe znaczenie dla wykorzystania potencjału inwestycyjnego Polaków. Jak wskazują eksperci think tanku, aby zwiększyć skłonność Polaków do inwestowania, poza zachętami, potrzebne jest także zmniejszanie barier i rozwijanie wiedzy finansowej opartej na praktyce, a nie tylko na teorii.
„Wiedza teoretyczna jest niezbędna, ale nie zawsze przekłada się na praktyczne umiejętności. Barierę tę można częściowo przełamać, oferując proste i przejrzyste rozwiązania, które ułatwiają stopniowe przechodzenie od oszczędzania do inwestowania i pozwalają budować poczucie skuteczności poprzez praktykę” – wskazuje PIE.
Taką rolę, zdaniem ekonomistów instytutu, mogą pełnić planowane od stycznia 2027 r. osobiste konta inwestycyjne (OKI). Sukces w ich upowszechnieniu zależy jednak w dużym stopniu od łatwości ich obsługi oraz przejrzystej komunikacji zasad działania – wskazuje PIE.
--
Badanie PIE przeprowadzono w październiku metodą CAWI na grupie 1982 dorosłych Polaków wykonujących pracę zarobkową.