Kategorie artykułu: Biznes Newsy Technologia

Marguerite ma więcej projektów niż pieniędzy. Polska może zyskać na nowym podejściu funduszu

Trzeci fundusz Marguerite ma kapitał jeszcze na jedną–dwie inwestycje. David Harrison, partner zarządzający i współprezes firmy wskazuje w rozmowie z XYZ na potrzebę pozyskiwania kolejnych środków i szuka sposobu na finansowanie mniejszych projektów w Polsce. Na celowniku są kolej, energetyka i infrastruktura cyfrowa.

David Harrison i Michael Dedieu (od lewej) to dwóch nowych szefów funduszu Marguerite. Ich celem jest mocna ekspansja w sektorze energetyki, infrastruktury i technologii, w całej Europie. Także w Polsce
David Harrison i Michael Dedieu (od lewej) to dwóch nowych szefów funduszu Marguerite. Ich celem jest mocna ekspansja w sektorze energetyki, infrastruktury i technologii, w całej Europie. Także w Polsce. Fot. mat. prasowe

Z tego artykułu dowiesz się…

  1. Dlaczego część polskich projektów nie przyciąga dużych inwestorów infrastrukturalnych i jak Marguerite chce pokonać tę barierę.
  2. Które firmy będą mogły liczyć na dodatkowe finansowanie.
  3. Czego Polska może nauczyć się z energetycznych problemów Zachodu i gdzie inwestor dostrzega jej niewykorzystany atut.
Loading the Elevenlabs Text to Speech AudioNative Player...

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Około 2 mld euro zainwestowanych w ciągu 16 lat. Z tego około 500 mln euro w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce. Marguerite, inwestor specjalizujący się w infrastrukturze, widzi w regionie przestrzeń do dalszego rozwoju. Lista analizowanych przedsięwzięć jest jednak znacznie dłuższa, niż pozwalają na to środki dostępne w trzecim funduszu. Ten ma dziesięć inwestycji i miejsce jeszcze na jedną lub dwie.

– Zespół nadal bardzo aktywnie pracuje nad zainwestowaniem pozostałego kapitału. Naturalne byłoby kontynuowanie naszej strategii poprzez kolejne fundusze, ponieważ liczba możliwości inwestycyjnych i projektów, które analizujemy, pozostaje wyjątkowo duża. Wyraźnie przekracza to, na co pozwala kapitał dostępny w trzecim funduszu. Pozyskiwanie pieniędzy do kolejnych funduszy miałoby więc oczywiście sens – mówi w rozmowie z XYZ David Harrison, partner zarządzający i współprezes Marguerite.

Będą kolejne inwestycje

Marguerite to fundusz formalnie działający z Luksemburga. Inwestuje jednak w całej Europie, także ze znaczącym, polskim udziałem. Wśród sześciu głównych instytucji finansowych wspierających uruchomiony w 2010 r. fundusz znalazł się PKO Bank Polski. Jego zobowiązanie inwestycyjne wynosiło 100 mln euro, co odpowiadało około 14 proc. kapitału. Obok polskiego banku stanęły m.in. Europejski Bank Inwestycyjny i niemiecki KfW.

Za tym zaangażowaniem poszły konkretne projekty: farmy wiatrowe w Tychowie i Kukini oraz instalacja termicznego przetwarzania odpadów w Poznaniu. Według podsumowania PKO BP z 2017 r. przedsięwzięcia zrealizowane w Polsce z udziałem Marguerite I miały wartość blisko 2 mld zł. Na tę kwotę składał się zarówno kapitał inwestorów, jak i finansowanie dłużne.

W 2018 r. miejsce PKO BP w pierwszym funduszu zajął BGK, odkupując jego udziały. Państwowy bank rozwoju był już wówczas inwestorem w Marguerite II, do którego przystąpił w listopadzie 2017 r. BGK wziął także udział w trzecim funduszu Marguerite.

Kapitał ma finansować budowę

Strategia Marguerite opiera się na inwestycjach kapitałowych w europejską infrastrukturę. Chodzi o budowę nowych obiektów lub rozbudowę istniejących przedsiębiorstw.

– Inwestujemy na dwa sposoby. Albo w całkowicie nową infrastrukturę, albo w istniejące projekty, przedsiębiorstwa czy platformy, które osiągnęły granicę swoich możliwości i mają ambicję oraz plany rozbudowy. W tym drugim przypadku wchodzimy do działającej firmy, ale zapewniamy także dodatkowy kapitał na inwestycje. Wszystko, co robimy, sprowadza się do nakładów inwestycyjnych – wyjaśnia David Harrison.

Taki model wymaga znalezienia czegoś więcej niż atrakcyjnej branży. Potrzebny jest zespół, który potrafi przeprowadzić projekt, oraz popyt pozwalający przewidzieć przyszłe przychody.

– Trzeba połączyć bardzo dobry zespół zarządzający, możliwość biznesową w danym sektorze i wszystkie elementy, które pozwalają uznać przedsięwzięcie za inwestycję infrastrukturalną. Dobra inwestycja tego rodzaju odpowiada na rzeczywistą potrzebę społeczności. Z punktu widzenia inwestora ta potrzeba musi jednak przekładać się na przewidywalny strumień przychodów w czasie. Dopiero połączenie tych warunków daje nam naprawdę atrakcyjną możliwość inwestycyjną – mówi współprezes Marguerite.

Do transformacji dochodzi suwerenność

David Harrison wskazuje trzy zjawiska napędzające popyt na kapitał. Pierwszym jest dekarbonizacja, która tworzyła możliwości inwestycyjne jeszcze przed powstaniem Marguerite. Drugim jest cyfryzacja: firma zaczęła analizować sieci światłowodowe i centra danych ponad dekadę temu. Trzecim, nowszym czynnikiem jest potrzeba większej samodzielności Europy.

– W Europie Środkowo-Wschodniej nie brakuje potencjału do budowy infrastruktury wspierającej rozwój gospodarczy. Wyzwanie polega na tym, jak szybko można zamienić ambicje i zamiary w rzeczywiste projekty. Polska ma bardzo zdolnych przedsiębiorców. Operatorzy i zespoły zarządzające, z którymi pracowaliśmy przez ostatnie 16 lat, byli znakomici. Czasami po prostu potrzeba czasu, żeby wszystkie elementy złożyły się na przedsięwzięcie, w które można zainwestować i któremu banki mogą udzielić finansowania – mówi David Harrison.

Zdaniem eksperta

Jest luka w branży energetycznej

Polska wypada bardzo korzystnie na tle innych krajów UE pod kątem dostępności sieci i ceny za usługę – reforma permittingu ograniczyła zjawisko projektów zombie, co zachęca inwestorów do inwestycji w kraju. Równolegle mamy problem z przewidywalnością cen – wielka modernizacja sieci i budowa nowych mocy wytwórczych generuje w pierwszych latach bardziej przewidywalne warunki dla wytwórców, a mniej dla odbiorców.

Liczę na to, że nie będziemy musieli czekać 5-10 lat, zanim sytuacja na rynku energii się uspokoi. Już dziś mamy analizy rządowe czy prywatnych firm energetycznych lub konsultingów, pokazujące miks energetyczny i ceny energii oraz rachunków – pora aby konsumenci również zaczęli z tego korzystać, bo zwiększy to ich chęć do bezpiecznego inwestowania w kraju. Rząd i państwowi operatorzy infrastruktury mają tu dużo do nadrobienia – trzeba jasno stanąć po stronie odbiorców, a wtedy oni zainwestują w Polsce.

Polski projekt bywa za mały

Firma chce aktywniej inwestować w Polsce. Zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. We wrześniu 2023 r. Nexun, spółka portfelowa Marguerite III, podpisał umowę na wspólny rozwój 16 projektów słonecznych w Polsce o planowanej mocy 206 MW. W grudniu 2024 r. Marguerite wraz z Griffin Capital Partners i WBW Invest uruchomiło OnTrain, platformę wynajmu lokomotyw.

Jak deklaruje David Harrison, takich inwestycji może być więcej. Jest tylko jeden problem.

– Nie należymy do największych inwestorów, są zarządzający znacznie większymi funduszami. Mimo to część pojedynczych możliwości w Polsce jest po prostu zbyt mała, żeby przyciągnąć uwagę podmiotów takich jak my. Pracujemy nad tym, jak poprawić naszą zdolność do realizowania mniejszych inwestycji lokalnych, angażujących mniejsze kwoty kapitału – mówi David Harrison.

Szef funduszu dostrzega przy tym różnicę między rozwiniętym polskim rynkiem venture capital a rynkiem lokalnych zarządzających funduszami infrastrukturalnymi. Ten drugi ocenia jako płytszy. Wskazuje inicjatywę Innovate Poland jako przykład działań, które mają zwiększać udział lokalnych podmiotów, i potwierdza rozmowy z instytucjami wspierającymi tego rodzaju przedsięwzięcia.

– Rozumiemy, czego szukają: ludzi i lokalnych struktur, które pozwolą realizować takie inwestycje. Uważam, że jest to możliwe. Dzięki temu można przyglądać się mniejszym, lokalnym projektom, zamiast próbować od razu zwiększać ich skalę i nadawać im charakter obejmujący kilka regionów – mówi współprezes Marguerite.

Kolej: 80 lokomotyw nie musi być granicą

Przykładem połączenia europejskiego kapitału z lokalnym doświadczeniem jest OnTrain. Marguerite jest większościowym udziałowcem. Inwestycja odpowiada na potrzebę modernizacji taboru i ma umożliwiać przewoźnikom korzystanie z nowych lokomotyw, w tym maszyn obsługujących połączenia transgraniczne.

– Zespół miał ponad 20 lat doświadczenia na polskim rynku kolejowych przewozów towarowych i leasingu. Potrafił zapewnić zamówienia u producentów lokomotyw, co jest jedną z najtrudniejszych rzeczy: zdobycie nowych maszyn i miejsc w harmonogramach produkcji nie jest łatwe. Technologia, systemy i współpraca z operatorami są nam znane, więc rozumiemy związane z nimi ryzyka – mówi David Harrison.

Według przywołanych przez niego danych zamówienia obejmują 50 lokomotyw, z opcją zwiększenia liczby do 80.

– Jeżeli wszystko będzie szło dobrze i będziemy widzieli, że udaje się znaleźć zastosowanie dla pierwszych 50 lokomotyw, skorzystanie z opcji zakupu kolejnych będzie miało sens. Biorąc pod uwagę wiek istniejącej floty, potencjał rynku jest prawdopodobnie znacznie większy niż 80 maszyn. Pozostaje kwestia tego, jak najlepiej to zrealizować i jak szybko. Samo wprowadzenie do eksploatacji pierwszych 50 zajmie kilka lat – mówi współprezes Marguerite.

Energetyka: wyprzedzić problemy Zachodu

W energetyce zainteresowanie Marguerite wykracza poza budowę nowych źródeł odnawialnych. David Harrison zwraca uwagę na doświadczenia Europy Zachodniej, gdzie wzrost udziału OZE zwiększył potrzebę inwestowania w sieci i magazynowanie energii. Rozwój produkcji musi iść w parze z możliwością jej odbioru oraz wykorzystania.

– Chcemy wyprzedzić część zjawisk, które wystąpiły na Zachodzie, i wspierać rozwój sieci oraz magazynowania w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Zamiast ponownie przechodzić przez problemy, które odkrywa dziś Europa Zachodnia, Polska mogłaby skorzystać z tych doświadczeń i wcześniej się przygotować – mówi współprezes Marguerite.

Firma ma już ekspozycję na polski rynek poprzez spółkę Nexun rozwijającą projekty fotowoltaiczne. Firma dysponuje czteroosobowym zespole w Warszawie. Szuka także okazji na łączeniu instalacji słonecznych z magazynami bateryjnymi.

Realizacja inwestycji zapowiadanej w 2023 r. łapie jednak opóźnienia, głównie pod kątem pozwoleń i procedur administracyjnych. Jak zapewnia David Harisson, firma aktywnie działa na rynku.

Centra danych bliżej odbiorcy

Marguerite duży potencjał widzi także po stronie infrastruktury cyfrowej. Chodzi zarówno światłowody, jak i centra danych.

– Nie jesteśmy inwestorem, który dążył do finansowania centrów danych typu hyperscale. Zwykle skupialiśmy się na lokalnych deweloperach i zespołach zarządzających, które rozumieją, że budowa centrów danych dla lokalnego rynku może oznaczać mniejsze obiekty, bliżej odbiorców. Chodzi o kolokację i przetwarzanie na brzegu sieci. Chętnie zobaczylibyśmy więcej takich możliwości w Polsce i regionie – mówi David Harrison.

Polska ma jednak do rozwiązania problem konkurencyjności energetycznej. David Harrison przyznaje, że wyższe koszty energii mogą ograniczać atrakcyjność kraju dla największych operatorów. Kraje nordyckie mają pod tym względem przewagę dostępu do tańszej i czystszej energii. W Polsce atutem może natomiast okazać się istniejąca infrastruktura ciepłownicza.

– W Conapto, naszym szwedzkim biznesie centrów danych, jedną z dużych zalet była możliwość wykorzystania nadmiarowego ciepła i przekazywania go do sieci ciepłowniczych. Polska ma już takie sieci. Dobrze przygotowany operator i deweloper może to wykorzystać, współpracując z lokalną społecznością przy budowie centrum danych przynoszącego korzyści wszystkim zainteresowanym, szczególnie mieszkańcom – mówi David Harrison.

Biometan i odpady, ale pod warunkiem

Kolejnym obszarem poszukiwań są biogaz i biometan. Marguerite ma w portfelu francuską firmę działającą w tym sektorze, jednak David Harrison nie potwierdza, żeby planowała obecnie przedsięwzięcie w Polsce. Dostrzega zainteresowanie możliwościami polskiego rynku, lecz fundusz nie znalazł jeszcze projektu odpowiadającego jego wymaganiom.

Podobna selektywność dotyczy gospodarki odpadami. Inwestor ma doświadczenie w instalacji przetwarzającej odpady na energię i analizuje możliwości związane z projektami komunalnymi. Także w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Część dostarczycieli kapitału oczekuje jednak większego nacisku na recykling.

– Chcieliby rozwiązań, dzięki którym do zagospodarowania pozostaje ich mniej. Przyglądaliśmy się w innych krajach projektom zwiększającym recykling, także opakowań, i różnym sposobom przekształcania odpadów w coś wartościowego, niekoniecznie tylko w ciepło – mówi współprezes Marguerite.

Przejęcia potrzebują mocnego punktu wyjścia

Mniejsze polskie przedsiębiorstwa mogą znaleźć się w zasięgu Marguerite poprzez przejęcia dokonywane przez spółki portfelowe. Fundusz stosował taki model w centrach danych i usługach morskich. W tym drugim przypadku punktem wyjścia był francuski biznes oraz plan modernizacji floty w kierunku mniej emisyjnego napędu i działalności.

– Jeżeli znajdziemy w Polsce przedsiębiorstwo działające w jednym z tych sektorów, z dobrym zespołem zarządzającym i ambicją wzrostu, które potrzebuje kapitału na rozbudowę, będzie dla nas interesujące. Możemy następnie wspierać ten zespół w poszukiwaniu kolejnych możliwości wśród mniejszych, podobnych firm. Trudniej byłoby powiedzieć: połączmy dziesięć małych biznesów i w ten sposób stwórzmy inwestycję. Na początku potrzebna jest mocna firma stanowiąca podstawę całego przedsięwzięcia i dobry zarząd, z którym można pracować – mówi David Harrison.

Główne wnioski

  1. Marguerite widzi więcej możliwości inwestycyjnych, niż może sfinansować z obecnego funduszu. W ciągu 16 lat inwestor ulokował około 2 mld euro. Z tego około 500 mln euro w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce. Trzeci fundusz ma dziesięć inwestycji i przestrzeń na jeszcze jedną lub dwie. David Harrison wskazuje, że pozyskiwanie kapitału do kolejnych funduszy byłoby naturalnym sposobem kontynuowania strategii. Popyt na finansowanie napędzają dekarbonizacja, cyfryzacja i dążenie Europy do większej samodzielności.
  2. Barierą dla części inwestycji w Polsce jest zbyt mała skala pojedynczych projektów. Marguerite szuka sposobów na finansowanie mniejszych przedsięwzięć poprzez lokalne struktury. Możliwą drogą są również przejęcia realizowane przez spółki portfelowe. Punktem wyjścia musi być jednak silna firma z doświadczonym zarządem. Inwestor poszukuje przedsiębiorstw potrzebujących kapitału na rozbudowę, a warunkiem zaangażowania jest przewidywalność przyszłych przychodów.
  3. Kolej, energetyka i infrastruktura cyfrowa należą do najważniejszych obszarów zainteresowania Marguerite w Polsce. OnTrain zamówił 50 lokomotyw z opcją zwiększenia liczby do 80, a Harrison dostrzega większy potencjał rynku. W energetyce fundusz chce wspierać rozwój sieci i magazynowania, natomiast w centrach danych preferuje mniejsze obiekty blisko odbiorców. Realizację planów utrudniają jednak procedury administracyjne i koszty energii. Atutem Polski mogą być sieci ciepłownicze pozwalające wykorzystać ciepło z centrów danych.