Partner Orlenu blokuje przejęcie fabryki Grupy Azoty. Spór trafił do arbitrażu w Londynie
Przejęcie przez Orlen nowej fabryki tworzyw w Policach miało być ratunkiem dla Grupy Azoty. Transakcję komplikuje jednak koncern LyondellBasell, który zarzuca Orlenowi naruszenie umowy i wszczął postępowanie arbitrażowe. Czas działa na niekorzyść Azotów, których sytuacja finansowa staje się coraz trudniejsza.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na jakim etapie jest transakcja przejęcia GA Polyolefins przez Orlen.
- Co o transakcji mówi Orlen i jego partner LyondellBasell.
- Jak ważna jest sprzedaż fabryki tworzyw dla Grupy Azoty.
Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.
Grupa Azoty walczy o przetrwanie, a kluczowym elementem jej restrukturyzacji jest sprzedaż Orlenowi zależnej spółki GA Polyolefins. To ta spółka odpowiadała za budowę fabryki tworzyw sztucznych w Policach. Inwestycja pochłonęła ponad 7 mld zł, a kredyty zawarte na jej realizację pogrążyły całą Grupę Azoty. Fabryka polipropylenu – jednego z najbardziej popularnych tworzyw sztucznych na świecie – do dziś nie została w pełni ukończona. Przez jakiś czas zakład działał, ale później z powodu awarii produkcja została wstrzymana.
Jak wskazuje obecny zarząd Azotów, globalnie policki projekt zadłużył nawozową grupę na kilkanaście miliardów złotych. Wartość samych odsetek od zobowiązań sięga 800 mln zł rocznie, a roczne koszty doradców i prawników do obsługi restrukturyzacji zadłużenia wynoszą 100 mln zł.
Dlatego kluczowym krokiem w stronę wyprowadzenia Azotów na prostą jest sprzedaż całej spółki GA Polyolefins wraz z nową fabryką Orlenowi. Orlen już teraz posiada 17 proc. udziałów w GA Polyolefins, a wstępną umowę zakupu pozostałych akcji podpisał 31 marca 2026 r. Jednak do dziś transakcji nie udało się sfinalizować.
Na przeszkodzie stoi globalny koncern LyondellBasell, który walczy o swoje prawa w arbitrażu. Udało mu się zablokować transakcję przez sądowe zabezpieczenie swoich roszczeń. Obowiązuje ono do 16 listopada. Możliwe więc, że właśnie tego dnia trybunał arbitrażowy rozstrzygnie sprawę albo wydłuży czas zastosowania środka tymczasowego.
Jest zgoda sądu na układ
Jak dotąd zarówno Orlen, jak i Grupa Azoty przekonywały, że do transakcji dojdzie tuż po zatwierdzeniu układu z wierzycielami GA Polyolefins. Ten ważny krok został już wykonany – o zatwierdzeniu układu Azoty poinformowały 6 listopada. Okazuje się jednak, że warunków finalizacji umowy jest więcej.
– Zatwierdzenie układu częściowego przez sąd to tylko jeden z warunków przeprowadzenia transakcji. Na tym etapie nie podajemy szczegółów dotyczących harmonogramu ani wymaganych zgód. O istotnych postępach poinformujemy rynek w odpowiednim czasie i trybie – odpowiedziało nam biuro prasowe Orlenu.
Okazuje się, że przeciwny transakcji jest jeden z partnerów biznesowych Orlenu. To LyondellBasell – międzynarodowy koncern specjalizujący się w produkcji tworzyw sztucznych. Ma trzy główne siedziby, które mieszczą się w Londynie, Rotterdamie i Houston.
Orlen i LyondellBasell przed laty wspólnie uruchomili w Płocku zakłady do produkcji polietylenu i polipropylenu. W kuluarach od dawna mówiło się o tym, że Orlen potrzebuje zgody LyondellBasell na inwestycje w konkurencyjne projekty. W nieoficjalnych rozmowach zarząd polskiej spółki przekonywał jednak, że to tylko formalność, rozmowy są zaawansowane i nie będą przeszkodą do przejęcia polickiej fabryki.
Sprawa trafiła do arbitrażu
Tymczasem w raporcie finansowym paliwowego koncernu za pierwsze półrocze 2026 r. pojawiła się informacja, że LyondellBasell skierował sprawę do arbitrażu. Jak czytamy, sprawa dotyczy potencjalnego naruszenia przez Orlen postanowień umowy o współpracy w związku z transakcją zakupu akcji GA Polyolefins. Postępowanie arbitrażowe ruszyło w czerwcu w Londynie. Równolegle LyondellBasell wniósł o zastosowanie środka tymczasowego w postaci zablokowania możliwości zakupu GA Polyolefins przez Orlen. Sąd zgodził się na zastosowanie takiego środka, który obowiązuje do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, jednak nie dłużej niż do 16 listopada.
„Na jego podstawie [środka tymczasowego – red.] Orlen może kontynuować czynności przygotowawcze zmierzające do finalizacji transakcji. Powinien jednak powstrzymać się od jej zamknięcia, tj. zawarcia ostatecznej umowy przenoszącej własność akcji GA Polyolefins” – podał Orlen w raporcie finansowym.
Rozprawa przed trybunałem arbitrażowym zakończyła się 2 października. Jak dotąd żadna ze stron nie poinformowała, jakie roszczenia wysunął LyondellBasell wobec Orlenu.
– LyondellBasell odnotował, że w swoim półrocznym raporcie za 2026 r. koncern Orlen ujawnił, że trwa postępowanie arbitrażowe dotyczące potencjalnego przejęcia przez Orlen polskiej spółki GA Polyolefins. Ponieważ sprawa ta jest obecnie przedmiotem toczącego się postępowania arbitrażowego, komentowanie jej szczegółów byłoby niestosowne. Kontynuujemy konstruktywną współpracę z firmą Orlen w ramach naszych wspólnych przedsięwzięć w Polsce i teraz nie udzielamy komentarzy – poinformowało nas biuro prasowe LyondellBasell.
Alternatywa? Bankructwo zadłużonej spółki
Sprzedaż nowej fabryki tworzyw Orlenowi to jeden z najważniejszych elementów ratowania Grupy Azoty. Wstępna umowa zakłada przejęcie wszystkich akcji GA Polyolefins i dostarczenie przez Orlen finansowania niezbędnego do dokończenia restrukturyzacji tej spółki o łącznej wartości 1,35 mld zł.
Najpierw jednak sąd musiał zatwierdzić układ z wierzycielami GA Polyolefins. Propozycja układowa dotyczyła zobowiązań o łącznej wysokości ponad 6 mld zł i zakładała zaspokojenie wierzycieli w około 17 procentach. 6 listopada Azoty poinformowały, że sąd zatwierdził układ.
– Przeprowadziliśmy jedną z najbardziej złożonych restrukturyzacji zadłużenia w polskim przemyśle, uzyskując poparcie wierzycieli dla redukcji około 83 proc. zobowiązań objętych układem. To nie był wyłącznie proces finansowy czy prawny. To była walka o odpowiedzialne rozwiązanie problemu inwestycji o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki – mówi Małgorzata Królak, prezeska GA Polyolefins.
Eksperci podkreślają, że alternatywą było bankructwo zadłużonej spółki.
– Dla Orlenu ta transakcja jest korzystna i wpisuje się w jej zakres działalności. Dla Azotów od początku tak duża inwestycja w fabrykę polipropylenu nie miała sensu. Zamiast tego spółka powinna skoncentrować się na biznesie nawozowym. Przejęcie nowej fabryki przez Orlen to kluczowy element całego planu restrukturyzacji Azotów. Bez tego nie wyobrażam sobie, jak miałoby dojść do uzdrowienia spółki. Jeśli Orlen nie kupi GA Polyolefins, to tę spółkę zależną czeka bankructwo. Ale nawet po sprzedaży tego biznesu i zrealizowaniu emisji akcji, Azoty pozostaną z długiem sięgającym 6-7 mld zł – komentuje Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ.
Azotom kończy się czas
Eksperci podkreślają też, że cały proces restrukturyzacji trwa już bardzo długo, a Azotom kończy się czas.
– Na początku roku sytuacja na rynku nawozów była na tyle dobra, że Azoty mogły pozwolić sobie na czekanie. Niestety, prognozy dla branży na kolejne kwartały pogorszyły się w związku z rosnącymi cenami gazu i innych surowców. Już w trzecim kwartale grupa zanotowała ujemny wynik EBITDA [wynik operacyjny plus amortyzacja – red.]. W takiej sytuacji kluczowe jest jak najszybsze dokończenie pierwszego etapu restrukturyzacji Azotów, czyli sfinalizowanie sprzedaży GA Polyolefins Orlenowi i przeprowadzenie emisji akcji – podkreśla Łukasz Prokopiuk.
Także prezes Azotów Marcin Celejewski chciałby przeprowadzić najważniejsze elementy restrukturyzacji grupy do końca tego roku. W planach, poza sprzedażą nowej fabryki tworzyw Orlenowi, jest także dwuetapowa emisja akcji o wartości około 600 mln zł skierowana do Skarbu Państwa oraz porozumienie z grupą kilkunastu banków w sprawie restrukturyzacji długu Azotów.
– Musimy zamknąć te sprawy w tym roku. Przyszliśmy do spółki, uporządkowaliśmy sprawy, zrobiliśmy audyty, przygotowaliśmy plan działania na kolejne lata. Nikt nie przyszedł do zarządu Azotów po to, by przez cały czas zamartwiać się, że jest źle. Przyszliśmy po to, aby to rozwiązać i rozpocząć odbudowę pozycji Grupy Azoty – przekonywał Marcin Celejewski w ostatnim wywiadzie z XYZ.
Główne wnioski
- Sąd zatwierdził układ z wierzycielami GA Polyolefins – spółki zależnej Grupy Azoty, która jest właścicielem nowej fabryki tworzyw w Policach. To ważny krok w kierunku sprzedaży tej spółki Orlenowi. Jednak na przeszkodzie stoi partner biznesowy Orlenu – międzynarodowy koncern LyondellBasell. Jego zdaniem transakcja łamie umowę o współpracy zawartą przed laty z Orlenem.
- Na wniosek LyondellBasell ruszyło postępowanie arbitrażowe w Londynie. Zagraniczny koncern uzyskał także zabezpieczenie swojego roszczenia do czasu rozstrzygnięcia sprawy, ale nie później niż do 16 listopada. Orlen tłumaczy, że w tym czasie powinien powstrzymać się od zawarcia ostatecznej umowy zakupu GA Polyolefins. Żadna ze stron nie ujawnia, jakie konkretnie roszczenia wysunął LyondellBasell wobec Orlenu.
- Eksperci przekonują, że przejęcie nowej fabryki tworzyw przez Orlen to kluczowy element całego planu restrukturyzacji Grupy Azoty. Do transakcji powinno dojść jak najszybciej, bo sytuacja na rynku nawozów się pogarsza. – Już w trzecim kwartale grupa zanotowała ujemny wynik EBITDA. W takiej sytuacji kluczowe jest jak najszybsze dokończenie pierwszego etapu restrukturyzacji Azotów, czyli sfinalizowanie sprzedaży GA Polyolefins Orlenowi i przeprowadzenie emisji akcji – podkreśla Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ.
