Kultura

Czy da się wyleczyć współczesną samotność barokiem? Ana Garriga i Carmen Urbita twierdzą, że tak – pod warunkiem, że potraktujemy zakonnice nie jak święte ikony, lecz jak kobiety, które przeżyły nasze lęki cztery wieki wcześniej.

W ostatni weekend stycznia Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych wieńczy swój pierwszy miesiąc działalności spektaklem Pawła Sakowicza „Storm" i zaprasza na kolejne działania. Warto się pospieszyć z zapisami, ponieważ miejsca na zajęcia i spektakle rozchodzą się (nomen omen!) błyskawicznie.

Tytuł tej wystawy nie jest przypadkowy: „Formy obecności” w Państwowym Muzeum Etnograficzne w Warszawie są jak otwarcie długo zamkniętej księgi. Poznajemy kulturowy alfabet sztuki grupy etnicznej, przez lata milczącej w przestrzeni publicznej. Od niedawna – na fali trendu do odkrywania korzeni i lokalności – Łemkowie odzyskują głos. Tak o przeszłości, jak i o teraźniejszości.

Deklaracja Niepodległości, Konstytucja Stanów Zjednoczonych, dekret o zniesieniu niewolnictwa podpisany przez Abrahama Lincolna. 23 stycznia wszystkie te historyczne dokumenty wystawione zostaną na aukcję w Nowym Jorku. Wśród pozycji wycenianych w milionach dolarów znalazł się też całkiem niepozorny druk umowy z 1976 r. Jej partnerom daleko było wówczas do imponujących materialnych zasobów. Nie licząc może volkswagena, którego miał na podwórku Steve Jobs…

Michel Houellebecq, najbardziej kontrowersyjny pisarz Francji, znów przesuwa granicę. Tym razem nie nową powieścią o cywilizacyjnym wyczerpaniu Zachodu ani kolejną prowokacyjną wypowiedzią o islamie, Europie czy seksualności, lecz… albumem muzycznym i trasą koncertową. W kraju, który wciąż nie wie, co zrobić z własnym pesymizmem, Houellebecq zaczyna śpiewać – a raczej deklamować – i znów wywołuje polityczno-kulturową burzę.

Nie każda ikona popkultury rodzi się z wyobraźni – niektóre są utrzymywane przy życiu przez marketing, prawo i konsekwentnie pilnowaną narrację. „Barbieland: The Unauthorized History” autorstwa Tarpley Hitt pokazuje Barbie nie jako niewinną zabawkę ani prosty feministyczny symbol, lecz jako projekt długiego trwania – mit, który trzeba było chronić, wygładzać i kontrolować przez dekady.

Od przepastnego gabinetu Gordona Gekko z „Wall Street” po scenografię „Seksu w wielkim mieście” – dzieła sztuki, chcąc nie chcąc, często uzupełniają fabułę telewizyjnych hitów. Niektóre, gdyby tylko mogły ożyć, prędzej wolałyby pewnie paść ofiarą jakiegoś protestu ekologów, niż się w te produkcje zaangażować…

Nagroda Turnera od lat bywała barometrem nastrojów świata sztuki: raz wchodziła w konflikt z opinią publiczną, innym razem flirtowała z rynkiem, to zaś testowała granice cierpliwości widzów. Często wzbudzała przy tym spore kontrowersje. Nie inaczej jest w przypadku tegorocznej zwyciężczyni Nneny Kalu, aczkolwiek z zupełnie innego powodu niż zazwyczaj.

Świat sztuki przez dekady lubił porządkować się według map, wyznaczania osi i wskazywania centrów. Były więc metropolie i leżące w ich cieniu peryferia. I o tym oraz o sposobie zmiany myślenia opowiada kończące się Kijowskie Biennale w… Warszawie.

„Klangor", „Ołowiane dzieci", „Fallout", „Nocny recepcjonista" i „Rycerz siedmiu królestw" to jedne z wielu tytułów seriali, które mają premiery w 2026 roku. Podpowiadamy, na które zwrócić szczególną uwagę.