Święto fotografii w Łodzi. Trwa jubileuszowa edycja Fotofestiwalu

Fotofestiwal od ćwierć wieku przyciąga do Łodzi artystów, kuratorów i miłośników fotografii z całego świata. Jedną z jego tradycji są otwarcia wystaw z udziałem samych twórców. Dzięki temu publiczność może bezpośrednio porozmawiać z artystami i lepiej wejść w głębszy kontakt z prezentowanymi historiami. Hasłem przewodnim tegorocznej, jubileuszowej edycji są trzy idee: „Sztuka. Współpraca. Społeczność”. Organizatorzy przekładają je na opowieść o współczesnym świecie, relacjach między ludźmi, naturą a technologią.

– Mierzymy się z najważniejszymi wyzwaniami współczesności: od kryzysu demokracji i katastrof klimatycznych, przez wpływ sztucznej inteligencji na obraz, po złożoną relację człowieka ze światem zwierząt. Natomiast siłą naszego festiwalu są pasja, miłość do sztuki i zespołowy wysiłek. To, że międzynarodowa społeczność zbudowana wokół festiwalu wciąż rośnie, porywając kolejne pokolenia, zawdzięczamy także samej Łodzi. Przede wszystkim jej kreatywnej energii i przestrzeniom, które zachwycają naszych gości – podkreśla Krzysztof Candrowicz z kolektywu programowego Fotofestiwalu.

Nowe centrum festiwalu

W tym roku główne Centrum Festiwalowe mieści się w Pałacu Biedermanna, przy zbiegu ulic Franciszkańskiej i Północnej. To tutaj prezentowana jest m.in. wystawa Augustina Rebeteza, który od ponad 15 lat buduje własne artystyczne uniwersum. W Łodzi publiczność może zobaczyć jego słynne „bardzo urocze koty”, a także szalone filmy, epileptyczne animacje, fotografie, obiekty i rysunki w specjalnie przygotowanej aranżacji. Z kolei w Pasażu Schillera pojawił się „Niepełny leksykon ptaków wystawowych” Luke’a Stephensona – cykl 15 wielkoformatowych zdjęć.

Wystawy przygotowane w ramach programu głównego oraz programu otwartego, podobnie jak w poprzednich latach, można oglądać również w Art_Inkubatorze przy ul. Tymienieckiego 3.

Hania Rani i artyści z całego świata na festiwalowej scenie

Tegoroczny Fotofestiwal w łódzkiej Fuzji otworzyło multimedialne widowisko oparte na najnowszym projekcie „Listening All Night To The Rain” sir Johna Akomfraha. Projekt był wcześniej prezentowany w Pawilonie Brytyjskim podczas 60. Biennale Sztuki w Wenecji. Podczas wernisażu otwierającego festiwal na żywo wystąpiła Hania Rani – artystka, której kompozycje od lat zachwycają publiczność na całym świecie.

– To mój pierwszy Fotofestiwal. Dlatego tym bardziej cieszę się, że mogłam zaprezentować w Łodzi wyjątkowy projekt przygotowany wspólnie z Johnem Akomfrahem. Artystą, do którego twórczości bardzo często wracam. Uważam go za jednego z najbardziej potrzebnych twórców naszych czasów – powiedziała Hania Rani.

To niejedyna muzyczna atrakcja przygotowana w ramach festiwalu. Przez kolejne dni będzie można usłyszeć artystów z różnych scen i kultur, łączących elektronikę, rytm oraz współczesne brzmienia z globalnym podłożem. Wśród zaproszonych gości są m.in. Linapary, artystka pochodząca z karaibskiego wybrzeża Kolumbii, która miksuje perreo, guarachę i tribal z klubową energią oraz feministyczną wrażliwością. W programie znalazł się także DJ Narciso, związany z kolektywem RS Produções, producent z lizbońskiej sceny batida, znany z gęstych, futurystycznych setów balansujących między melodią a industrialnym rytmem. W Łodzi wystąpi również Lua Preta, polsko-angolański duet łączący kuduro, baile funk, gqom i dembow z energią współczesnej elektroniki Global South.

Na liście zaproszonych artystów znalazł się również Susobrino, artysta poruszający się między elektroniką, folkiem i latynoamerykańską tradycją dźwiękową. Jego twórczość opiera się na emocjach, rytmie i idei budowania wspólnoty poprzez muzykę.

Fotofestiwal z wyjątkową ofertą dla dzieci i młodzieży

W ramach festiwalu przygotowano także program dla dzieci, młodzieży i całych rodzin. Jedną z ciekawszych propozycji są oprowadzania z cyklu „Hey Teens!”, stworzone specjalnie z myślą o nastolatkach. Poprowadzą je tegoroczne maturzystki Maria Sobierajska-Kulińska i Zuzanna Płuciennik, które na co dzień współtworzą projekt „Sztuka Nadziei”. Same wybrały z programu festiwalowego wystawy, które ich zdaniem najbardziej zainteresują rówieśników. Uczestnicy oprowadzań wspólnie odwiedzą wybrane ekspozycje Fotofestiwalu. Porozmawiają o tym, jak fotografia pomaga opowiadać historie, wyrażać emocje oraz patrzeć na świat z różnych perspektyw.

Nowością tegorocznej edycji jest Ptasie Disco, czyli rodzinny performans łączący muzykę i taniec. Fińscy twórcy Pasi Autio i Saku Koistinen zaproszą uczestników do wspólnego ruchu i zabawy w rytmie muzyki stworzonej z odgłosów ptasiego śpiewu. Choć wydarzenie ma lekki, radosny charakter, dotyka także tematów związanych z przyrodą, bioróżnorodnością i relacją człowieka z naturą. Projekt powstał pierwotnie na potrzeby Helsinki Biennial 2021 i od tamtej pory był prezentowany m.in. na otwarciu XXVII Mänttä Art Festival w 2023 r., podczas ryskiej Białej Nocy, czyli Riga White Nights 2023, oraz na otwarciu Supermarket Art Fair w Sztokholmie w 2021 r.

Rodzinom z dziećmi organizatorzy polecają oprowadzanie po wystawach Carlosa Alby i Richarda Barnesa, prezentowanych w ramach Programu Głównego „My, zwierzęta”. Punktem wyjścia do rozmowy będą pytania bliskie zarówno dzieciom, jak i dorosłym: jakie miejsce mają zwierzęta w naszym świecie, dlaczego człowiek tak często próbuje podporządkować sobie naturę i czy możliwe jest spojrzenie na rzeczywistość z perspektywy innej niż ludzka. Spotkanie poprowadzi filozofka i edukatorka Anna Jurek.

W programie znalazły się również bezpłatne oprowadzania dla grup szkolnych. Całość uzupełniają czytelnia z książkami o zwierzętach oraz materiały edukacyjne przygotowane dla najmłodszych uczestników festiwalu.

12 dodatkowych wystaw

Kolejny raz twórcy Fotofestiwalu przygotowali razem z partnerami – w tym z Miastem Łódź – Program Miasto, który odbywa się w wielu punktach Łodzi i dopełnia główną oś wydarzenia. Tym razem w zabytkowych pałacach, kamienicach oraz miejskich galeriach można oglądać 12 różnych wystaw.

– To już tradycja, że w czerwcu trzeba być w Łodzi. Po to, by obcować z najciekawszymi zjawiskami światowej fotografii i cieszyć się wspaniałą atmosferą wydarzenia zbudowanego wokół poczucia kolektywnej pracy i wspólnoty. Łodzianie są dumni z Fotofestiwalu – podkreśla Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi.

Część wydarzeń odbywających się w ramach Fotofestiwalu ma charakter otwarty. Na inne obowiązują płatne wejściówki. Szczegółowy program jest dostępny na oficjalnej stronie festiwalu: fotofestiwal.com/2026. Festiwal potrwa do 28 czerwca.

Główne wnioski

1. W programie jubileuszowej edycji Fotofestiwalu znalazło się ponad 30 wystaw oraz wiele dodatkowych wydarzeń towarzyszących – koncertów, pokazów i innych inicjatyw kulturalnych. To pokazuje, że festiwal stał się czymś więcej niż tylko przeglądem fotografii. Obecność artystów z Europy, Ameryki Południowej i innych części świata sprawia, że Łódź na czas wydarzenia staje się międzynarodowym centrum sztuki współczesnej.
2. Hasło przewodnie tegorocznej edycji – „Sztuka. Współpraca. Społeczność” – znajduje odzwierciedlenie w konkretnych wystawach i wydarzeniach podejmujących temat kryzysu demokracji, zmian klimatycznych, rozwoju sztucznej inteligencji czy relacji człowieka ze światem zwierząt. Organizatorzy odchodzą od prezentowania fotografii wyłącznie jako medium estetycznego. Stawiają na projekty skłaniające do refleksji nad odpowiedzialnością człowieka za otoczenie i kierunkami rozwoju współczesnej cywilizacji.
3. Organizatorzy zadbali nie tylko o ofertę dla profesjonalistów i miłośników fotografii, ale również o dzieci, młodzież i całe rodziny. Oprowadzania prowadzone przez maturzystki w ramach projektu Hey Teens!, rodzinne wydarzenie Ptasie Disco oraz specjalne programy edukacyjne dla szkół pokazują, że festiwal konsekwentnie buduje nowe pokolenie odbiorców kultury.