Znani inwestorzy postawili 101 mln zł na startup. Polski naukowiec z bronią przeciw superbakteriom
Lata pracy i duży kapitał przybliża Human Biome do światowego sukcesu. Dr Jarosław Biliński odkrył, jak można uratować od śmierci przez antybiotykooporne bakterie miliony osób. – Nie zaczynałem od pomysłu na biznes, tylko od wyników. Prowadziłem badania i dowiodłem skuteczności mojego rozwiązania – podkreśla lekarz-naukowiec.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Co popchnęło współzałożyciela Human Biome do biznesu i jak się w nim odnajduje.
- Nad czym startup pracuje, jakie kamienie milowe przed nim i czyje zaufanie już zdobył.
- Jakie bariery i przewagi wiążą się z uniwersyteckimi korzeniami spółki.
Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.
Antybiotykooporność doprowadza do śmierci nawet kilka milionów osób rocznie. Jedna tzw. superbakteria (niereagująca na dostępne leki) może wyniszczyć ludzki organizm np. po operacji.
Polski startup Human Biome, wywodzący się z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), odkrył, jak temu zapobiec. Krajowi inwestorzy właśnie powierzyli mu 75,5 mln zł na dopracowanie technologii i przeprowadzenie badań. Wartość rundy może wzrosnąć do 100 mln zł. Plan zakłada przeprowadzenie za rok kolejnej: 30 mln euro (ok. 130 mln zł).
– Jeśli zrealizujemy przyjęte w niej kamienie milowe, w ciągu trzech lat powinna być możliwa bardzo dobra transakcja z dużą firmą farmaceutyczną lub na giełdzie. Docelowo chciałbym przepisać wymyślony przez siebie lek swoim własnym pacjentom. To spełnienie marzeń lekarza-naukowca – mówi dr hab. n. med. Jarosław Biliński, prezes, współzałożyciel i największy akcjonariusz Human Biome.
Biznesowy pomysł z medycznej bezradności
W trakcie specjalizacji z hematologii Jarosław Biliński zajmował się chorymi po przeszczepie szpiku. Widział, jak mimo coraz lepszej chemioterapii oraz opieki część i tak umiera – na zakażenia, powikłania. Ogromnym problemem były superbakterie „uśpione” w jelitach, nie do zwalczenia. Z czasem przenikały do krwi, wywołując sepsę – śmiertelne zagrożenie.
– To było bezradne patrzenie i walka z wiatrakami. Impuls z zagranicy przyszedł w 2013 r. Chorym z nawrotowym, ciężkim zakażeniem jelit bakterią clostridioides difficile podano mikrobiotę jelitową od zdrowego dawcy. Wyniki były tak dobre, że badanie przerwano przed czasem. Wyleczalność rzędu 80-90 proc. wobec ok. 30 proc. przy standardowej antybiotykoterapii – wspomina Jarosław Biliński.
Wraz z prof. Grzegorzem Basakiem, swoim mentorem i promotorem doktoratu, zaczęli rozważać, czy zdrowy mikrobiom wyprze też bakterie antybiotykooporne. Sprawdzili to z dr. Pawłem Grzesiowskim, pionierem przeszczepiania mikrobioty jelitowej (żywych mikroorganizmów w kale) w Polsce. Z sukcesem.
Historie, które pamięta się do końca życia
Trzy wydarzenia przekonały Jarosława Bilińskiego, że jego odkrycie nie jest tylko naukową ciekawostką. Pierwszym było właśnie koncepcyjne zrozumienie, że nosicielstwa superbakterii nie trzeba zwalczać kolejnym antybiotykiem. Można je wyprzeć zdrową społecznością bakteryjną (mikrobiomem).
Drugim – „twarde” wyniki badania. Anybiotykooporną bakterię udało się usunąć u 60-79 proc. chorych, istotnie ograniczając ryzyko zakażenia. Natomiast trzecim wydarzeniem było badanie chorego z ciężkim powikłaniem po przeszczepieniu szpiku. Organizm zaczyna zabijać komórki – jelit, skóry czy wątroby – bo uznaje je za obce.
– U połowy chorych, którzy przestali odpowiadać na leczenie farmakologiczne, uzyskaliśmy remisję. Mówimy o pacjentach, dla których skończyły się opcje terapeutyczne i którzy właściwie nie mieliby szans na przeżycie kolejnego roku. Niektórych z nich wyciągnęliśmy dosłownie z grobu. To historie, które pamięta się do końca życia – mówi Jarosław Biliński.
Prosty koncept atrakcyjny dla branży
Human Biome założyli w 2019 r. poza lekarzami dr. hab. Jarosławem Bilińskim i prof. Grzegorzem Basakiem także menedżerowie: Grzegorz Stefański oraz Tomasz Kostuch. Celem startupu jest zamiana mikrobiomu jelitowego w powtarzalny lek. Pierwotnie miał on być maksymalnie wierny naturze, czyli bardzo złożony.
– Rozmowy z dużymi firmami farmaceutycznymi uświadomiły nam, że big pharma nie lubi złożoności. Lubi produkt, który da się zdefiniować, zwolnić serię po serii i obronić przed regulatorem. Uprościliśmy więc koncepcję. Zamiast odtwarzać wszystko – bakterie, wirusy, białka, metabolity – odtwarzamy to, co funkcjonalnie niezbędne i samo wyprodukuje pozostałe substancje – wyjaśnia Jarosław Biliński.
Postanowił zbudować bioterapeutyk z bakterii z zakodowanymi w genomach konkretnymi funkcjami, których pacjentowi brakuje.
Zdaniem inwestora
Dobry sygnał dla rynku
Zdobyte przez Human Biome finansowanie dowodzi, że krajowi inwestorzy są gotowi angażować znaczący kapitał w ambitny biotech także poza giełdą. Ciekawe jest to, że zaufali podejściu platformowemu, a nie pojedynczej cząsteczce. Platforma może być podstawą wielu terapii i partnerstw, co daje spółce więcej możliwości budowania wartości.
Takich rozwiązań poszukujemy m.in. w nowym funduszu Bitspiration Biotech III, którego docelowa wielkość to 50 mln euro. Nasza strategia zakłada łączenie kapitału z aktywnym wsparciem zespołów w rozwoju technologii, planowaniu ścieżki regulacyjnej i komercjalizacji. Tak, by dobre wyniki badań mogły przełożyć się na międzynarodowy biznes.
Unikatowe podejście Human Biome
Przedsiębiorca łączący jeszcze funkcje lekarza i naukowca wskazuje dwa dotychczasowe sposoby podejścia do leków mikrobiomowych. Pierwszy to preparaty z kału dawców. Human Biome sam ma takie w ofercie.
– Są jednak zakładnikiem dawcy. Można nimi leczyć setki ludzi, ale nie miliony. Poza tym każda seria jest inna, ponieważ różni są dawcy. Regulator nie jest więc w stanie ocenić niepowtarzalnego produktu – tłumaczy Jarosław Biliński.
Drugim kierunkiem są preparaty złożone z kilku wyselekcjonowanych szczepów. Są powtarzalne, ale odtwarzają wąski wycinek funkcji zdrowego mikrobiomu.
– To trochę tak, jakby po pożarze lasu posadzić pięć gatunków drzew i uznać, że go odtworzyliśmy. Dlatego idziemy trzecią drogą. Budujemy mikrobiom pełnospektralny — pokrywający komplet funkcji zdrowego mikrobiomu — ale hodowany w bioreaktorach z banków komórkowych. Bez udziału dawcy. A skład leku projektujemy na podstawie funkcji, a nie nazw bakterii. Temu służy nasza platforma MicroDrug – mówi prezes Human Biome.
Konkurenci potwierdzają potencjał rynku
Jarosław Biliński uważa, że pójście w kierunku leku opartego na mikrobiomie z kału dawców, byłoby topieniem pieniędzy inwestorów dla efektu PR. Wskazuje, że najdalej w Europie zaszła na tym polu francuska MaaT Pharma. Jednak w tym roku komisja odrzuciła wniosek o rejestrację jej leku, ponieważ dane kliniczne nie wystarczyły do oceny stosunku korzyści do ryzyka. Zaawansowane prace – badanie kliniczne drugiej fazy – prowadzi też brytyjska Microbiotica.
– Buduje jednak malutkie, kilkubakteryjne konsorcja, więc nie odbudowuje pełnego spektrum funkcji zdrowego mikrobiomu. Dlatego jej potencjalny lek może działać w wąskiej grupie, ale pewnie nie w sytuacji, gdy cały mikrobiom musi zostać odbudowany – mówi Jarosław Biliński.
Podobne, bardziej złożone terapie opracowują m.in. Vedanta Biosciences i Seres Therapeutics z USA. Potwierdza to zasadność kierunku obranego przez polski startup, nawet mimo różnic.
– Wiemy tylko o dwóch firmach poza nami – z USA i Australii – które otwarcie deklarują pracę nad biosyntetycznym mikrobiomem rozumianym jako całość, a nie zestaw kilku szczepów. Dla naszej kategorii produktów przepisy dopiero powstają. W Unii Europejskiej rozporządzenie, które po raz pierwszy klasyfikuje mikrobiotę jelitową, zacznie być stosowane dopiero w sierpniu 2027 r. – mówi Jarosław Biliński.
Globalny problem, miliony ofiar
Problem, który chce rozwiązać polska firma, ma duże znaczenie w skali świata. Jarosław Biliński wskazuje, że odsetek ludzi noszących w jelitach jedną z superbakterii zwielokrotnił się w ostatnich dekadach – i rośnie mniej więcej o 1 pkt proc. rocznie. Rozkład jest nierówny – od ok. 6 proc. w Europie do 27 proc. w Azji Południowo-Wschodniej – a średnio w skali globu wynosi 16,5 proc. Oznacza to ok. 1,4 mld ludzi, czyli dwukrotność europejskiej populacji.
Jakie są tego konsekwencje? Z badania opublikowanego w renomowanym czasopiśmie „The Lancet” wynika, że w 2021 r. antybiotykooporność doprowadziła bezpośrednio do 1,14 mln śmierci pacjentów. Ponadto przyczyniła się do 4,71 mln przedwczesnych śmierci. Prognozy wskazują na znaczący wzrost tych wartości.
– To nie są abstrakcyjne liczby, tylko bardzo konkretny problem dotykający ludzi, którzy wcale nie są ciężko chorzy. To siedemdziesięciolatek po wymianie stawu biodrowego, u którego dochodzi do zakażenia protezy bakterią oporną. Kończy się to kolejną operacją, usunięciem protezy, miesiącami stosowania antybiotyków i często trwałą niepełnosprawnością. To także pacjent po wszczepieniu zastawki serca, u którego rozwija się infekcyjne zapalenie wsierdzia. Albo kobieta, u której po porodzie rozwija się sepsa połogowa – podkreśla pomysłodawca Human Biome.
Zaznacza, że takie przypadki zdarzają się w każdym polskim szpitalu. I w ogromnej większości źródłem bakterii są jelita pacjenta. Po dojściu do sepsy lub zakażenia narządu w najlepszym razie stosowane są antybiotyki dożylne, a w najgorszym – żadne.
Kamienie milowe po wsparciu inwestorów
Human Biome realizuje trzy granty z Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu oraz WUM – łącznie przypada na niego ok. 26 mln zł. Natomiast w trzech rundach inwestycyjnych zebrał 101,5 mln zł. To wyjątkowa skala na tle polskich biotechów nienotowanych na giełdzie.
Znaczącą rolę w finansowaniu spółki odegrali aniołowie biznesu. Wśród nich jest Michał Lach (przez wehikuł eCapital) znany m.in. z zaangażowania w inne spółki z sektora: NanoGroup i Pure Biologics.
Pieniądze zapewniły też trzy polskie fundusze: NCBR Investment Fund, Twiti Investments oraz IGS Investment Fund. Pierwszy to podmiot publiczny związany z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. Za drugim stoi Robert Aleksandrowicz, inwestor znany m.in. ze spółek Mabion i Captor Therapeutics. Natomiast współzałożycielem trzeciego jest Piotr Smólski, doświadczony przedsiębiorca z branży IT.
– Do końca 2027 r. chcemy mieć gotowy biosyntetyczny mikrobiom medyczny w formie kapsułki. Prototyp zdolny wejść do badań przedklinicznych i klinicznych. Natomiast drugim kamieniem milowym jest badanie w obszarze długowieczności, które zweryfikuje, czy wymiana mikrobiomu realnie przestawia parametry starzenia u człowieka. To będzie jeden z pierwszych takich odczytów na świecie i wsad do opracowania mikrobiomu biosyntetycznego. Chcielibyśmy zarejestrować go poza ścieżką lekową i jak najszybciej wprowadzić na rynek – mówi Jarosław Biliński.
Zdaniem inwestora
Biotech nie wymaga więcej cierpliwości niż inne startupy
Cierpliwość i ryzyko nie są w cale specyficzne dla biotechnologii. W szerokim ujęciu to mit. Z badań wynika, że średni czas inwestycji venture capital w biotech jest prawie identyczny jak w innych sektorach.
Wszystko zależy od konkretnej spółki. Bardzo wiele udanych inwestycji w startupy daje zwrot po ponad 10 latach. Potrzeba czasu, by zdobyć rynek i wypracować wartość. Natomiast dobry projekt biotechnologiczny może się sprzedać przed komercjalizacją.
Human Biome zdecydowanie wyróżnia się także na tle firm z sektora life science, w które już się zaangażowałem. Spełnia wszystkie kryteria dobrej inwestycji. Wiele spółek ma kilka dobrych elementów, a ta ma wszystkie. Świetny lider, ogromny TAM [całkowity rynek docelowy – red.], a w zasadzie aż kilka bardzo dużych potencjalnych rynków, oczywiste niezaspokojone potrzeby medyczne oraz wysoki poziom innowacyjności.
Warto też podkreślić wieloletnie doświadczenia kliniczne poparte początkowymi przychodami oraz kilka alternatywnych źródeł przychodów. Mogą one uratować pieniądze inwestorów, gdyby podstawowy projekt nie wyszedł.
Widzę przesłanki, by sądzić, że polska branża biotechnologiczna staje u progu dużych sukcesów.
Bariery dla biznesów z uniwersyteckimi korzeniami
W Polsce wciąż niewiele projektów zainicjowanych na uczelniach kończy się spektakularnym sukcesem biznesowym. Jedną z barier jest podział praw do własności intelektualnej (IP) i „rozwodnienie” udziałów założycieli spółki przez uczelnię. Dlatego Human Biome na starcie wykupił IP i stał się tzw. spin-outem, a nie spin-offem.
– Gdy uczelnia obejmie pakiet udziałów i zachowa prawa korporacyjne, inwestor od razu widzi podmiot, w którym kluczowe decyzje wymagają zgody instytucji działającej w zupełnie innym rytmie niż spółka technologiczna. Staje się dla niego „nieinwestowalna” – wyjaśnia Jarosław Biliński.
Jako drugą barierę wskazuje mentalność i skalę ambicji. Bardzo wiele polskich projektów od początku tworzy się pod polski rynek, klienta i grant.
– Od pierwszego dnia budujemy spółkę z globalną ambicją. Dokumentacja, standardy jakości, strategia regulacyjna powstawały pod wymogi amerykańskie i europejskie. To kosztuje więcej na starcie i jest dużo mniej wygodne, ale potem nie trzeba niczego przerabiać – tłumaczy współzałożyciel Human Biome.
„Nie szukałem okazji do zarobku”
Jarosław Biliński nie planował zostania prezesem biotechnologicznej spółki. Chciał wyleczyć pacjentów, którym nie pomógł żadną z dostępnych metod.
– Nie zaczynałem od pomysłu na biznes, tylko od wyników. Nie szukałem okazji do zarobku i nie zastanawiałem się, w jakiej branży jest teraz koniunktura. Przez lata prowadziłem badania i dowiodłem skuteczności opracowanego rozwiązania. I to nie na modelu zwierzęcym, tylko na pacjentach, których znałem z imienia. Dopiero z tego wzięła się spółka. Wejście w biznes było dla mnie naturalnym przedłużeniem nauki translacyjnej, a nie zmianą zawodu – mówi Jarosław Biliński.
Podkreśla, że eksperymentalne potwierdzenie naukowych założeń – szczególnie u ludzi – znacząco ogranicza ryzyko dla przyszłych inwestorów. Ważne jest dla nich także doświadczenie lekarza prowadzącego już badania kliniczne. Jest dzięki temu przygotowany na to, z czym przyjdzie mu się mierzyć, pracując nad własnym lekiem.
Główne wnioski
- Ponad 100 mln zł od inwestorów i z grantów. Założenie w 2019 r. startupu Human Biome poprzedziły lata badań dr. hab. n. med. Jarosława Bilińskiego. Dotychczas spółka pozyskała od inwestorów – aniołów biznesu i funduszy – 101,5 mln zł, z czego 75 mln zł we właśnie zamkniętej rundzie inwestycyjnej. Za rok firma planuje sięgnąć po 30 mln euro. Wierzy, że realizacja planów doprowadzi ją za kilka lat do dużej transakcji z firmą farmaceutyczną lub na giełdzie. Startup realizuje też z uczelniami trzy granty. Wartość przypadającego na niego dofinansowania wynosi 26 mln zł.
- Nieoczywista strategia. Jarosław Biliński obserwował śmierć pacjentów po przeszczepie szpiku z powodu zakażeń i powikłań. Dochodziło do nich w wyniku antybiotykoopornych bakterii, które przenikają do krwi i wywołują np. sepsę. Human Biome postawił na unikatowe podejście do leków mikrobiomowych. Nie ogranicza się do preparatów z kału dawców ani z kilku wyselekcjonowanych szczepów. Pracuje nad mikrobiomem pełnospektralnym – pokrywającym komplet funkcji zdrowego mikrobiomu – ale hodowanym w bioreaktorach z banków komórkowych.
- Kamienie milowe. Do końca 2027 r. Human Biome chce mieć gotowy biosyntetyczny mikrobiom medyczny w formie kapsułki. To prototyp, który może wejść do badań przedklinicznych i klinicznych. Kolejnym kamieniem milowym jest badanie w obszarze długowieczności, które zweryfikuje, czy wymiana mikrobiomu realnie przestawia parametry starzenia u człowieka. – To będzie jeden z pierwszych takich odczytów na świecie i wsad do opracowania mikrobiomu biosyntetycznego. Chcielibyśmy zarejestrować go poza ścieżką lekową i jak najszybciej wprowadzić na rynek – mówi Jarosław Biliński.




