Prace nad polską strategią CCS. Pierwsza wersja ma być gotowa do końca roku

Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje zakończyć do końca 2025 r. prace nad pierwszą wersją strategii dotyczącej wychwytywania i składowania CO₂ w Polsce. Równolegle trwają prace nad ustawą regulującą inwestycje w CCS i analizą możliwego wsparcia dla przemysłu.

Strategia CCS do końca roku

Resort klimatu poinformował, że do końca bieżącego roku chce ukończyć pierwszą wersję strategii dotyczącej technologii CCS/CCUS. Dokument powstaje na podstawie listu intencyjnego zawartego 5 marca 2025 r., a nad jego treścią pracuje grupa robocza z udziałem partnerów społecznych oraz przedstawicieli innych ministerstw. Jak przekazano, wstępny zarys strategii jest już gotowy i podlega analizom w ministerstwie.

Resort zakłada, że publiczne konsultacje strategii rozpoczną się w 2026 r., po wykonaniu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Procedura ta ma poprzedzić przyjęcie dokumentu przez rząd. Tempo dalszych prac zależeć będzie od liczby i charakteru uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji.

Równolegle MKiŚ prowadzi prace nad ustawą dotyczącą CCS/CCUS, przygotowując ocenę skutków regulacji. Nowe prawo ma stworzyć przejrzyste ramy inwestycyjne dla infrastruktury transportu i składowania CO₂, w tym zasady wyznaczania operatora systemu przesyłowego, kontrolę realizacji zasady TPA oraz uproszczenia w pozyskiwaniu wymaganych zgód.

Resort przypomniał, że obecne przepisy regulują poszukiwanie i rozpoznawanie kompleksów podziemnego składowania CO₂, dokumentowanie warunków geologicznych oraz prowadzenie zatłaczania dwutlenku węgla do złóż węglowodorów. Trwają także uzgodnienia nad projektem rozporządzenia, które ma wyznaczyć nowe obszary lądowe dopuszczone do lokalizowania kompleksów składowania. Dotychczas takie inwestycje były możliwe jedynie na obszarach morskich.

Wsparcie dla przemysłu i nowe regulacje

W konsultowanej wersji „A” Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu przewidziano uruchomienie instrumentu wsparcia dla firm z branż trudnych do dekarbonizacji. Ministerstwo prowadzi obecnie analizy kosztów inwestycji oraz możliwości finansowania, wskazując, że zakres pomocy będzie zależał od dostępnych środków budżetowych i decyzji dotyczących ich podziału.

Resort podkreśla, że rynek CCS w Polsce jest na wczesnym etapie rozwoju, dlatego prowadzi działania mające na celu budowanie kompetencji – m.in. poprzez tworzenie platform współpracy z interesariuszami i rozwijanie kontaktów międzynarodowych. Wskazano, że trwają rozmowy z państwami bardziej zaawansowanymi w CCS, takimi jak Norwegia, Dania, Holandia i Wielka Brytania. W 2026 r. Komisja Europejska ma przedstawić pakiet nowych regulacji dotyczących transportu CO₂.

Resort zaznacza, że rozwój rynku CCS będzie wymagał zwiększenia liczby specjalistów, szczególnie w obszarze przygotowania i wdrażania strategii oraz nowych regulacji. Trwają także konsolidacje na poziomie UE – obecnie prowadzone są konsultacje kierunkowe dotyczące regulacji CCS.

Projekty w Polsce i rozwój rynku

Obecnie w Polsce realizowany jest pierwszy duży projekt związany z wychwytywaniem CO₂ – Go4ECOPlanet w Cementowni Kujawy, należącej do koncernu Holcim. Inwestycja ma na celu całkowitą eliminację emisji CO₂ z produkcji klinkieru, a jej koszt szacowany jest na ok. 400 mln euro. Instalacja wychwytu ma zostać uruchomiona do 2030 r.

W marcu 2025 r. Orlen i Equinor podpisały porozumienia dotyczące identyfikacji potencjalnych miejsc składowania dwutlenku węgla na lądzie i w polskiej części Bałtyku. Działania te mają wspierać rozwój krajowej infrastruktury CCS.

Jednocześnie państwa regionu intensyfikują własne prace. Ośrodek Studiów Wschodnich zwrócił uwagę, że 21 listopada 2025 r. Bundesrat zatwierdził nowelizację niemieckiej ustawy o składowaniu CO₂. Nowe przepisy dopuszczają budowę komercyjnych składowisk pod dnem morskim w niemieckiej wyłącznej strefie ekonomicznej oraz – na życzenie landów – także na lądzie.

Polskie ministerstwo podkreśla, że krajowy rynek CCS dopiero się tworzy, ale trwające prace nad strategią, ustawą i projektami inwestycyjnymi mają przygotować fundamenty pod jego rozwój w najbliższych latach.

Źródło: PAP