Dzieje się Ten wpis stanowi część relacji na żywo z 15.03.2026

NEWSROOM XYZ

Archiwalny

TSUE zajmie się sprawą powoływania sędziów Sądu Najwyższego w Polsce

W poniedziałek przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu odbędzie się rozprawa dotycząca zasad powoływania sędziów Sądu Najwyższego w Polsce. Sprawa dotyczy tzw. neo-sędziów oraz ich udziału w składach orzekających i władzach SN.

Postępowanie ma swoje początki w 2018 roku. Zainicjował je ówczesny sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie, a dziś minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. Sprawa dotyczy legalności powoływania sędziów do Sądu Najwyższego w procedurze związanej z nową Krajową Radą Sądownictwa.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma ocenić, czy w składach orzekających SN mogą zasiadać sędziowie powołani w procedurze uznawanej za wadliwą. Chodzi przede wszystkim o nominacje dokonane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 roku. Wątpliwości dotyczą także powołań dokonanych mimo wcześniejszego wstrzymania uchwał KRS przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Funkcje kierownicze w Sądzie Najwyższym pod znakiem zapytania

Jednym z kluczowych pytań jest to, czy osoby powołane w takiej procedurze mogą pełnić funkcje kierownicze w Sądzie Najwyższym. Chodzi m.in. o stanowiska pierwszego prezesa SN, prezesów izb, przewodniczących wydziałów oraz inne funkcje w organach sądu.

TSUE ma również wyjaśnić, czy prezesi izb SN, którzy sami zostali powołani w spornej procedurze nominacyjnej, mogą wyznaczać składy orzekające. Wątpliwości dotyczą także tego, czy takie składy spełniają standard niezależnego i bezstronnego sądu wymagany przez prawo Unii Europejskiej.

Obowiązki sędziego w spornej procedurze

Trybunał zajmie się również pytaniem o obowiązki sędziego Sądu Najwyższego w sytuacji, gdy w składzie orzekającym większość stanowią osoby powołane w sposób budzący wątpliwości prawne. TSUE ma rozstrzygnąć, czy w takiej sytuacji sędzia ma prawo, a nawet obowiązek odmówić udziału w składzie, aby uniknąć udziału w wydaniu orzeczenia przez sąd niespełniający standardów niezawisłości.

Niewykonane orzeczenie z 2021 roku

Trybunał Sprawiedliwości UE już raz zajmował się tą sprawą. W 2021 roku wydał orzeczenie i przekazał akta z powrotem do Warszawy. Dokumenty zostały jednak zablokowane w Sądzie Najwyższym. W efekcie wcześniejsze rozstrzygnięcie TSUE nie zostało wykonane, a sprawa nadal pozostaje nierozstrzygnięta.

Źródło: PAP

Analizy

43 proc. PKB w oszczędnościach. Dlaczego Chińczycy odkładają więcej niż reszta świata?

Chińskie gospodarstwa domowe należą do najbardziej oszczędnych na świecie co przekłada się na słabą konsumpcję wewnętrzną. Choć w najnowszym planie pięcioletnim ponownie pojawiły się zapowiedzi pobudzania popytu krajowego, strukturalne bariery pozostają silne. Jedną z najważniejszych jest system hukou, który ogranicza dostęp setek milionów migrantów do świadczeń społecznych w miastach i skłania rodziny do odkładania pieniędzy na przyszłość. Od lat słychać głosy, że Chiny powinny w większym stopniu oprzeć wzrost gospodarczy na konsumpcji wewnętrznej zamiast eksporcie i inwestycjach. Choć w najnowszym pięcioletnim planie rozwoju znów pojawiły się zapowiedzi pobudzania popytu krajowego, strukturalne bariery pozostają silne. Jedną z najważniejszych jest system hukou, który ogranicza dostęp niemal 200 mln wewnętrznych migrantów do świadczeń społecznych w miastach, skłaniając ich do wyższych oszczędności i osłabiając konsumpcję.

16.03.2026

Biznes Newsy

Akcje mBanku z silnym wzrostem. Mocne Pepco, Allegro traci. Dzień na GPW 16 marca 2026 r.

Poniedziałek przyniósł wyraźny wzrost akcji mBanku po tym, jak UniCredit ogłosił zamiar objęcia akcji największego akcjonariusza spółki. Na WIG20 dobrze wypadło też Pepco, w przeciwieństwie do Allegro, które zaliczyło najsilniejszy spadek w indeksie. GPW zamyka sesję z umiarkowanymi wzrostami.

16.03.2026

Biznes

Rząd zapowiada rekordowe nakłady na mieszkalnictwo. Podatku od pustostanów nie planuje

Rząd zapowiada znaczące zwiększenie wydatków na politykę mieszkaniową oraz pakiet zmian legislacyjnych obejmujących cały system – od budownictwa społecznego po rynek własnościowy. W budżecie na 2026 r. zabezpieczono 6,7 mld zł na inwestycje mieszkaniowe, a wraz z funduszami z Krajowego Planu Odbudowy kwota ma sięgnąć 8,7 mld zł.

16.03.2026

Biznes

Czy zwalnianie „na chłodno” jest możliwe? „Moglibyśmy mieć dużo mniej sporów w sądach”

Zwolnienia na rynku pracy a prawo: jakie są najczęstsze przyczyny zwolnień i jak unikać konfliktów w procesie rozstania.

17.03.2026

Polityka Świat

Od państwowego socjalizmu do „kapitalizmu dla wszystkich”. Radykalna zmiana kursu w Boliwii

Niedawne zaprzysiężenie nowego prezydenta Boliwii nie oznaczało zwykłej zmiany władzy. Było próbą gruntownej przebudowy modelu gospodarczego państwa. Przez niemal dwie dekady reguły gry wyznaczała lewica skupiona wokół Ruchu na rzecz Socjalizmu, którego twórcą był charyzmatyczny Evo Morales. Na scenę wszedł jednak nowy prezydent, Rodrigo Paz, z hasłem, które w kraju ukształtowanym przez surowcowy nacjonalizm i falę protestów społecznych brzmiało jak polityczna prowokacja: „kapitalizm dla wszystkich”.

14.03.2026

Kultura Recenzja Społeczeństwo

Wyobraźnia, która nie jest oczywista. O książce „The Shape of Things Unseen: A New Science of Imagination” Adama Zemana (RECENZJA)

Wyobraźnia nie jest zdolnością oczywistą ani uniwersalną. W książce „The Shape of Things Unseen: A New Science of Imagination” Adam Zeman pokazuje, że „widzenie oczami umysłu” to tylko jeden z wariantów znacznie bardziej złożonego procesu. Wyobraźnia okazuje się polem relacji między poznaniem, emocjami i kulturą – miejscem, w którym sens rodzi się nie z idei, lecz z ich emocjonalnego ciężaru.

14.03.2026