Zaloguj się 
Dzieje się!
Udostępnij przez e-mail Kobiety nadrabiają lukę płacową? Wzrost wynagrodzeń wyraźnie szybszy niż u mężczyzn
Wykres interaktywny Mediana wynagrodzeń w gospodarce narodowej w styczniu 2026 r. wyniosła 7447,16 zł – wynika z danych administracyjnych GUS. Oznacza to, że połowie zatrudnionych zostało wypłacone wynagrodzenie nie wyższe niż ta kwota, a drugiej połowie – nie niższe. Mediana wynagrodzeń mężczyzn była o 4,1 proc. wyższa niż kobiet.
Warto wiedzieć
Czym są decyle?
Decyle dzielą wszystkich pracowników uporządkowanych od najniższego do najwyższego wynagrodzenia na 10 równych grup. Każda grupa obejmuje 10 proc. osób. Dla przykładu pierwszy decyl to wynagrodzenie, poniżej którego zarabia 10 proc. pracowników, a 90 proc. zarabia więcej. W Polsce to płaca minimalna – w styczniu 2026 r. 4806 zł. Natomiast dziewiąty decyl to wynagrodzenie, poniżej którego zarabia 90 proc. pracowników, a tylko 10 proc. zarabia więcej. W analogicznym okresie wyniósł on w Polsce 15 500 zł.
Płace mężczyzn a kobiet
Tytułowy wykres pokazuje zmianę decyli ogółem oraz w podziale na mężczyzn i kobiety w ciągu ostatnich dwóch lat. Mediana (piąty decyl) wynagrodzeń wzrosła w tym czasie o 24,7 proc., natomiast średnie wynagrodzenie o 21,7 proc. Oznacza to, że płace zwiększały się bardziej w dolnej oraz środkowej części rozkładu niż wśród osób uzyskujących wysokie wynagrodzenia.
I nie odpowiada za to tylko płaca minimalna. W 2025 r. jej podwyżka była wysoka i wyniosła 9,9 proc., natomiast w 2026 r. było to już tylko 3 proc. Skumulowany wzrost to 13,3 proc. W danych GUS w styczniu 2024 r. pierwszy decyl (z nieznanych przyczyn, być może chodzi o przesunięcie w płatności składek) był poniżej płacy minimalnej. Dlatego na wykresie skumulowany wzrost jest wyższy i wynosi 19 proc. Wciąż jednak jest mniejszy niż wzrost mediany wynagrodzeń. A zatem inne siły musiały doprowadzić do ich spłaszczenia.
Jedną z nich jest to, że płace kobiet w tym okresie wzrastały szybciej niż mężczyzn. Przeciętne wynagrodzenie mężczyzn wzrosło o 19,6 proc. a kobiet o 24,3 proc. Jak widać na wykresie, niemal każdy decyl wynagrodzeń zwiększył się bardziej w przypadku kobiet niż mężczyzn. Największe różnice były dla najwyższych decyli. W ósmym różnica wyniosła 6 pkt proc., a w najwyższym aż 8 pkt proc.
Sektor publiczny
Najistotniejszą przyczyną takiej tendencji był bardzo wysoki wzrost wynagrodzeń w sferze publicznej przewidziany w ustawie budżetowej na 2024 r. Podwyżki wyniosły ok. 20 proc., a dla nauczycieli dochodziły do 33 proc. W czterech sektorach o najwyższym wzroście przeciętnego wynagrodzenia aż trzy są silnie powiązane ze sferą budżetową (edukacja, zdrowie oraz administracja publiczna i obrona narodowa). Poza wojskiem w każdym z nich wśród zatrudnionych przeważają kobiety.
Wykres interaktywny Niższy wzrost wynagrodzeń mężczyzn w dziewiątym decylu może też wynikać z innego zjawiska. Mrożenie progów podatkowych zwiększa skłonność do przechodzenia na pozarolniczą działalność gospodarczą. A jak wiemy, ok. dwie trzecie osób prowadzących działalność gospodarczą to mężczyźni. Taka optymalizacja to hipoteza, która wymagałaby potwierdzenia.
Osoby starsze, małe i średnie podmioty
Poniższy wykres pokazuje medianę wynagrodzeń w styczniu 2026 r. oraz jej wzrost w rozbiciu na różne kategorie. Większe wzrosty mediany występowały w starszych grupach wiekowych: 55-64 lat (26,9 proc.) oraz 65+ (29,7 proc.). Wydaje się to także pokrywać z dużymi podwyżkami w sferze publicznej. Wśród 20 zawodów o najwyższym średnim wieku pracujących jest aż sześć powiązanych z tą kategorią. To np. lekarze, dentyści, pielęgniarki czy przedstawiciele władz publicznych. Płace wzrosły najbardziej w małych (od 10 do 49 zatrudnionych) i średnich podmiotach (50-249). Najwyższe są zaś w największych jednostkach (powyżej 1000 osób).
Wykres interaktywny Dane dotyczące wynagrodzeń publikowane przez GUS z półrocznym opóźnieniem pokazują najszerszy obraz i są najbardziej precyzyjne, gdyż opierają się na danych administracyjnych, a nie ankietach. Zazwyczaj w naszych analizach skupiamy się na wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw. Wynika to z tego, że częstotliwość ukazywania się ich jest miesięczna. Zatem to pierwszy sygnał pochodzący z gospodarki. Ale niepełny: dane te nie obejmują firm poniżej 10 pracowników, a także sektora publicznego. Kwartalnie pojawiają się dane o przeciętnej w gospodarce narodowej (wszystkie podmioty).