Zaloguj się 
Dzieje się!
Udostępnij przez e-mail Niemcy z najwyższym deficytem od 30 lat. Polska z największym wzrostem długu w UE
Wykres interaktywny Dziś opublikowano jesienne notyfikacje EDP (Excessive Deficit Procedure), czyli przekazywane Komisji Europejskiej przez państwa UE dane dotyczące deficytu i długu publicznego za poprzednie lata oraz prognozy na rok bieżący. Notyfikacje są publikowane dwa razy w roku – wiosną i jesienią – i służą do monitorowania przestrzegania unijnych reguł fiskalnych.
Polska za Węgrami
Według nich deficyt sektora finansów publicznych w Polsce wyniósł w 2025 r. 7,2 proc. PKB, natomiast w 2026 r. prognozowany jest jego nieznaczny spadek do 7,1 proc. PKB. Wynik za 2025 jest nieco lepszy, niż prognozowano wcześniej (7,3 proc.). Jest to w dużym stopniu kwestia zaokrągleń. Faktyczna poprawa salda to 0,02 pkt proc. Szacunek na 2026 r. jest zgodny z ustawą budżetową. Tu nie ma niespodzianek.
Ciekawie natomiast przedstawia się stan finansów publicznych w poszczególnych krajach UE. Według jesiennych notyfikacji EDP Polska będzie miała w 2026 r. drugi najwyższy deficyt. Wyższy prognozują jedynie Węgry (7,5 proc. PKB).
Jest on w znacznej stopniu dziedzictwem ekspansywnej polityki fiskalnej Viktora Orbána, w tym kosztownych działań podejmowanych przed wyborami parlamentarnymi. Obejmowały one rozszerzenie ulg podatkowych dla rodzin wielodzietnych, stopniowe wprowadzanie 14. emerytury oraz uruchomienie programu preferencyjnych kredytów mieszkaniowych.
Nowy rząd Pétera Magyara zapowiedział ograniczenie części tych rozwiązań, w tym zwolnień podatkowych dla matek i dalszego wprowadzania 14. emerytury. Przedstawiony w październiku projekt budżetu zakłada obniżenie deficytu z 7,5 proc. PKB w 2026 r. do 4,9 proc. w 2027 r. Jest to bardzo duża skala konsolidacji fiskalnej. Moment jej przeprowadzenia jest zgodny z wynikami badań, które wskazują, że rządy najczęściej decydują się na konsolidację fiskalną na początku kadencji.
Wysokie deficyty przewidywane są również w Rumunii (6 proc. PKB), Francji (5 proc.) i Niemczech (4,8 proc.). Na drugim biegunie znajdują się cztery kraje, które prognozują nadwyżkę budżetową: Cypr, Dania, Irlandia i Grecja.
Niemiecka stymulacja
W 2026 r. sytuacja finansów publicznych w większości państw UE ma się pogorszyć. Według jesiennych notyfikacji EDP w 16 z 27 krajów saldo sektora finansów publicznych będzie niższe niż rok wcześniej. Największe pogorszenie przewidywane jest na Węgrzech (o 2,7 pkt proc. PKB), w Estonii (2,4 pkt proc.) i Niemczech (1,9 pkt proc.). W przypadku Niemiec wiąże się to m.in. ze zwiększaniem wydatków na obronność i inwestycje infrastrukturalne. Na drugim biegunie znajduje się Rumunia, która planuje największe zacieśnienie finansów publicznych w UE (o 1,8 pkt proc. PKB). Polska również zakłada poprawę, ale znacznie mniejszą – o 0,2 pkt proc. PKB. Oznacza to, że mimo niewielkiego spadku deficytu sytuacja polskich finansów publicznych pozostanie napięta.
Wykres interaktywny Niemcy i Rumunia prowadzą w 2026 r. politykę fiskalną w przeciwnych kierunkach. Niemcy zwiększają deficyt, co sprzyja ożywieniu gospodarczemu. Według MFW niemiecki PKB ma wzrosnąć w 2026 r. o 1,3 proc., wobec zaledwie 0,2 proc. w 2025 r. W przypadku naszego zachodniego sąsiada deficyt w 2026 r. (4,8 proc. PKB) ma być najwyższy od 30 lat.
Wykres interaktywny Rumunia natomiast ogranicza deficyt przez podwyżki podatków i cięcia wydatków, co dodatkowo osłabia i tak marną koniunkturę. Po wzroście PKB o 0,9 proc. w 2024 r. i 0,7 proc. w 2025 r. MFW prognozuje na 2026 r. również 0,7 proc. Odmienne kierunki polityki fiskalnej mogą więc częściowo wyjaśniać przyspieszenie wzrostu w Niemczech i stagnację gospodarczą w Rumunii, choć nie są jedynymi czynnikami wpływającymi na koniunkturę.
Przyrost długu od 2023 r.
Według notyfikacji dług publiczny Polski ma wzrosnąć w 2026 r. do 67,6 proc. PKB, czyli o 2,5 pkt proc. więcej, niż przewidywano wiosną 2026 r. (65,1 proc. PKB). W latach 2023-2026 Polska odnotuje zatem największy wzrost zadłużenia w całej UE. Dług publiczny zwiększy się z 49,5 do 67,6 proc. PKB, czyli o 18,1 pkt proc. Na kolejnych miejscach znajdą się Finlandia (12,9 pkt proc.) i Rumunia (12 pkt proc.). Z kolei największy spadek zadłużenia w relacji do PKB będzie w Grecji (27,3 pkt proc.) i na Cyprze (21,8 pkt proc.).
Wykres interaktywny