Zaloguj się 
Dzieje się!
AI gorsza niż inflacja. Młodzi Polacy obawiają się o swoją pracę bardziej niż ich rówieśnicy z innych krajów
Młodzi Polacy bardziej niż Niemcy, Francuzi, Rumuni czy Ukraińcy obawiają się wpływu AI na swoją przyszłość zawodową. Prawie połowa z nich zastanawia się, czy będzie musiała zmienić zawód. O tym, co z rynkiem pracy zrobi sztuczna inteligencja, powinni jednak myśleć nie tylko pracownicy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak młodzi Polacy oceniają swoje umiejętności związane z AI.
- Czym jest „junior gap” i co to zjawisko oznacza dla rynku pracy.
- Czy podejście młodych Polaków do AI różni się od stosunku do tej kwestii osób z w podobnym wieku z innych europejskich krajów.
Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.
Bank Światowy przedstawił w czerwcu prognozę wpływu AI na gospodarkę Polski w perspektywie dekady. Optymistycznym wnioskom – jak ten, że nowa technologia może podbić polskie PKB – towarzyszyła jedna ważna i pesymistyczna konstatacja. Korzyści z AI nie rozłożą się równomiernie. Dzięki sztucznej inteligencji wzrosną zwroty z inwestycji kapitałowych, wpływy do budżetu czy realne wynagrodzenie w gospodarce.
Ale liczba miejsc pracy może spaść i to znacząco. Z pracą będzie musiało się pożegnać wielu pracowników finansów, IT czy innych sektorów, określanych jako „white collar” czy „białe kołnierzyki”. To branże cieszące się prestiżem społecznym, w których notuje się wysokie zarobki. Nic więc dziwnego, że kariera w finansach i IT przez lata była marzeniem dla osób wchodzących na rynek pracy.
Młodzi ludzie w Polsce już mają świadomość tych zbliżających się zmian. Sztuczna inteligencja i automatyzacja to dla młodych pracowników z Polski największy powód do niepokoju o przyszłość na rynku pracy. Młodzi pracownicy z Polski wpływu AI na swoją karierę obawiają się bardziej niż ich rówieśnicy z Francji, Niemiec, Rumunii czy Ukrainy – wskazują autorzy najnowszego raportu OLX Praca „Globalna zmiana, lokalne perspektywy. Jak młodzi Europejczycy postrzegają wpływ AI na swoją przyszłość zawodową”. Do tego problemem jest nie tylko subiektywny brak poczucia pewności wśród młodych polskich pracowników. Pierwsze zmiany na rynku pracy związane z AI już widać w ogłoszeniach.
Kompetencje nie dodają pewności siebie
Autorzy badania, na podstawie którego powstał raport OLX Praca, zapytali młodych pracowników m.in. o to, jak oceniają stopień swoich umiejętności związanych z AI. Trzy czwarte (76 proc.) badanych z Polski wskazało, że dobrze lub bardzo dobrze. To poziom zbliżony do Rumunii (74 proc.) nieco niższy niż w Niemczech (81 proc.), ale wyraźnie wyższy niż w Ukrainie (57 proc.).
Młodych pracowników pytano również o to, czy czują się przygotowani do tego, jak AI może wpłynąć na ich życie zawodowe. Tu już odpowiedzi ankietowanych z Polski były mniej optymistyczne. W Niemczech przygotowanych (zdecydowanie lub raczej) czuje się prawie połowa (47 proc.) badanych. W Polsce – nieco ponad jedna trzecia (36 proc.).
Różnica 40 pkt proc. między tymi dwoma wskazaniami była w Polsce najwyższa spośród wszystkich badanych grup. W Rumunii wyniosła 38 pkt proc., w Niemczech i we Francji po 34 pkt proc., a w Ukrainie 18 pkt proc. Ponadto zdecydowanie' przygotowanych na zmiany czuje się zaledwie 8 proc. badanych w Polsce. To najmniej spośród wszystkich analizowanych krajów – wskazują autorzy raportu.
Nieprzygotowanie zadeklarowało w Polsce mniej, bo jedna piąta (21 proc.) respondentów. W Niemczech było to 26 proc., we Francji 27 proc., w Rumunii 25 proc., a w Ukrainie 23 proc. Ale już żadnych obaw w związku z wpływem sztucznej inteligencji na rynek pracy nie miał co piąty ankietowany Francuz, Rumun i Ukrainiec i co szósty Niemiec. W Polsce z kolei jedynie jedna na dwadzieścia osób wskazała, że nie odczuwa żadnego niepokoju o swoją przyszłość zawodową w związku z rozwojem AI.
Młodzi Polacy bardziej się boją AI niż drożyzny
Spośród analizowanych krajów to właśnie w Polsce sztuczna inteligencja i automatyzacja były najczęściej wskazywane jako największe zagrożenie dla przyszłości zawodowej. Taką odpowiedź wskazała prawie jedna trzecia (30 proc.) badanych. Wpływu AI na swoją karierę młodzi Polacy obawiali się bardziej niż inflacji i kosztów życia (26 proc. wskazań), niepewności geopolitycznej (25 proc.) czy konkurencji (23 proc).
W pozostałych krajach młodzi częściej wskazywali inne źródła niepokoju. Na pierwszym miejscu w Niemczech i Francji znalazły się koszty życia (odpowiednio przez 28 proc. i 27 proc. odpowiedzi). W Rumunii największe obawy budzą zmiany gospodarcze (26 proc.). W Ukrainie, co nie zaskakuje, największe obawy budzi niepewna sytuacja geopolityczna (32 proc.)
AI mniej straszna tym, którzy z niej korzystają?
Respondentów spytano również o to, czy w swojej pracy już korzystają z AI. W Polsce zdecydowana większość (79 proc.) badanych wskazała, że robi to, co najmniej kilka razy w miesiącu. Ale w pozostałych krajach odsetek ten wynosi 82-90 proc.
Ponadto mniej respondentów z Polski niż z innych krajów korzysta z AI w pracy na co dzień. W naszym kraju ten odsetek wyniósł 33 proc. W drugiej od końca Francji to 39 proc. Najczęściej codzienne użycie sztucznej inteligencji w pracy deklarowali Ukraińcy (47 proc.).
Wykres interaktywny Młodzi wiedzą, że muszą być gotowi na różne scenariusze
Z badania wynika jednocześnie, że młodzi ludzie nie chcą siedzieć z założonymi rękami i czekać, aż AI zabierze im pracę. Najmłodsi pracownicy wiedzą, że mogą stać przed koniecznością zmiany zawodowych planów. W Polsce blisko połowa (45 proc.) respondentów zadeklarowała, że rozwój AI już skłonił ich do refleksji na ten temat lub wręcz wpłynął już na ich plany. 6 proc. badanych już zmieniło plany zawodowe pod wpływem rozwoju nowej technologii. W pozostałych krajach łączny odsetek osób, które rozważają zmianę lub już zmodyfikowały swoje plany, wynosi od 43 proc. do 47 proc.
Warto wiedzieć
Bezrobocie wśród młodych. Jak wypada Polska na tle UE?
Stopa bezrobocia wśród osób do 25. roku życia w UE w sierpniu 2026 r. była wyższa niż odsetek w całej populacji i wynosiła 15,4 proc. We wszystkich grupach wiekowych poziom bezrobocia wynosi 6,1 proc.
W Polsce bezrobocie w sierpniu według Eurostatu wyniosło 3,4 proc. Był to drugi najniższy odsetek w UE. Wśród osób do 25. roku życia stopa bezrobocia wyniosła w sierpniu 2026 r. 11,4 proc. Niższe wskaźniki zanotowały Niemcy (7,5 proc.), Holandia (8,8 proc.), Malta (9,6 proc.) oraz Cypr (11,3 proc.).
We Francji i Rumunii bezrobocie wśród najmłodszej grupy analizowanej przez Eurostat jest istotnie wyższe niż w Polsce. W tym pierwszym kraju w sierpniu wyniosło 20,8 proc. Dla Rumunii najnowsze dane dostępne są z czerwca. Wtedy bezrobocie wśród najmłodszych pracowników kształtowało się na poziomie aż 30,8 proc.
Jednocześnie 42 proc. młodych Polaków wskazało, że rozwój AI nie wpływa na ich decyzje dotyczące przyszłości zawodowej. Taki sam wynik odnotowano w Niemczech. W Rumunii i w Ukrainie odsetek ten wynosi po 48 proc., a we Francji 46 proc.
Pracodawcy szukają doświadczenia. Czy pozwalają je zdobyć?
– Wyniki badania pokazują skalę napięcia, w którym żyją młodzi ludzie. Z jednej strony funkcjonują w świecie, w którym narzędzia AI stają się coraz bardziej powszechne. Z drugiej – nie mają pewności, jak rozwój tej technologii wpłynie na ich możliwości zatrudnienia, wymagane kompetencje czy rozwój kariery – komentuje wyniki badania Michał Malewski, wiceprezes działu Jobs & Services w grupie OLX.
Jak dodaje, kluczowe jest więc czy młodzi pracownicy umieją korzystać z AI, czy rozumieją kierunek zmian na rynku pracy, ale także – czy pracodawcy dają im możliwość rozwoju niezbędnych kompetencji. Ale w tym celu muszą być otwarci na zatrudnianie osób, które dopiero zdobędą doświadczenie i umiejętności potrzebne im na bardziej zaawansowanych stanowiskach. Tymczasem liczba ofert pracy, w których rekruterzy są otwarci na mniej doświadczonych pracowników, spada. Także dlatego, że rutynowe, proste i powtarzalne zadania można łatwo zlecić agentom AI.
Na rynku pracy tworzy się „junior gap”
Efektem zmian jest zjawisko tzw. junior gap na rynku pracy, czyli zanikanie ofert pracy z początkowego poziomu kariery.
– W ciągu dwóch lat liczba ofert pracy, w których nie jest wymagane żadne doświadczenie, spadła o 30 proc. Z naszych obserwacji wynika, że pracodawcy skupiają się na poszukiwaniu osób z doświadczeniem, natomiast zaciągnęli nieco hamulce rekrutacyjne, jeśli chodzi o osoby młode. Oczywiście demografia, czyli fakt, że na rynek pracy wchodzi coraz mniej młodych ludzi, może im sprzyjać. Ale patrzymy też na to, jak wygląda liczba odpowiedzi na poszczególne typy ogłoszeń. I widać, że zgłoszeń przy ofertach niewymagających doświadczenia jest dużo więcej – mówił podczas prezentacji raportu starszy analityk biznesowy w OLX Praca Konrad Grygo.
Według analityka pracodawcy, którzy publikują oferty pracy na OLX, wskazują, że rośnie złożoność stanowisk. Przyznają też, że wymagania na stanowiskach juniorskich są coraz wyższe. Coraz częściej zwracają także uwagę na znaczenie zdolności interpersonalnych i w ogłoszeniach o pracę wymagają odpowiedzialności czy komunikatywności.
Raport „Globalna zmiana, lokalne perspektywy. Jak młodzi Europejczycy postrzegają wpływ AI na swoją przyszłość zawodową” powstał na podstawie badania zrealizowanego przez SW Research na zlecenie OLX Praca. Badanie przeprowadzono metodą CAWI (wywiady online) w październiku 2026 r. Objęło osoby w wieku 18-29 lat w Polsce, Rumunii, Ukrainie, Niemczech i Francji. Łączna próba wyniosła 1,5 tys. respondentów (300 osób z każdego kraju). Badano osoby mieszkające w miastach i aglomeracjach liczących co najmniej 200 tys. osób. Założono, że w tych ośrodkach koncentrują się stanowiska pracy umysłowej, najbardziej narażone na zastąpienie ich przez AI.
Główne wnioski
- Młodzi Polacy częściej niż badani z innych krajów wskazywali AI jako główny powód do obaw, jeśli chodzi o rynek pracy – wynika z raportu OLX Praca. Przygotowanych na zmiany w świecie pracy w związku z rewolucją AI czuje się 36 proc. respondentów z Polski.
- Tylko jedna trzecia badanych wskazała, że w swojej pracy na co dzień korzysta z rozwiązań AI. Tymczasem zdobycie odpowiedniego doświadczenia i kompetencji będzie kluczowe dla rozwoju przyszłej kariery młodych pracowników.
- Pracodawcy przyznają, że zmieniają podejście do rekrutacji. Szukają większego doświadczenia, osób z już wyrobionymi kompetencjami miękkimi potrzebnymi w pracy, a stanowiska, które oferują, są coraz bardziej złożone. To utrudnia wejście na rynek pracy młodym osobom.
