Wejście w życie nowych zasad finansowania kolei się opóźni. Jest nowa wersja projektu ustawy

Zaktualizowany projekt ustawy regulującej finansowanie kolei pojawił się w czwartek na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Wynika z niego, że przepisy zakładające zwiększenie udziału Funduszu Kolejowego we wpływach z opłaty paliwowej mają wejść w życie później, niż planowano. W okresie przejściowym udział funduszu ma być z kolei mniejszy, niż jest obecnie.

Pierwotny projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw opublikowano w lutym 2026 r. Reforma zakłada zmianę mechanizmu finansowania infrastruktury kolejowej. Celem jest wzmocnienie roli Funduszu Kolejowego (FK) jako stabilnego i przewidywalnego źródła finansowania inwestycji PKP PLK.

Przez kilka miesięcy opłata paliwowa będzie zasilać także budżet

Autorzy reformy chcą wzmocnić Fundusz Kolejowy przez zwiększenie jego udziału w opłacie paliwowej do 50 proc. Obecnie do FK trafia 19,45 proc. wpływów z tej opłaty. Ponad trzy czwarte (76,9 proc.) trafia do Krajowego Funduszu Drogowego (KFD), a 3,65 proc. do funduszu rozwoju przewozów autobusowych.

Zgodnie z pierwotnymi założeniami, zwiększenie udziału FK do 50 proc. miało nastąpić od 2027 r. Roczny budżet funduszu miał dzięki temu wzrosnąć z ok. 2 do 10-12 mld zł.

Nowa wersja projektu zakłada, że ustawa wejdzie w życie nie od 1 stycznia, a od 1 lipca 2027 r. Do końca 2027 r. mają obowiązywać przepisy przejściowe. Kluczowe przepisy reformy, zakładające podwyższenie wpływów do Funduszu Kolejowego do docelowego poziomu, mają wejść w życie 1 stycznia 2028 r.

Mechanizm przejściowy ma polegać na tym, że wpływy z opłaty paliwowej będą dzielone inaczej. 47,75 proc. trafi do KFD, 2,25 proc. do funduszu rozwoju przewozów autobusowych, a do Funduszu Kolejowego – 12 proc. Ponadto 38 proc. wpływów z opłaty paliwowej zasili bezpośrednio dochody budżetu państwa.

Branża sceptyczna wobec pomysłu przesunięcia reformy

Nowy harmonogram reformy finansowania kolei zapowiadał jeszcze we wrześniu 2026 r. Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury odpowiedzialny za kolej i pełnomocnik rządu ds. CPK. Zapewniał przy tym, że w budżecie na 2027 r. wzrosną nakłady na infrastrukturę kolejową. Przesunięcie reformy finansowania kolei budzi jednak obawy branży. Więcej o tej kwestii pisaliśmy na łamach XYZ w artykule: Polska chce zbudować 5 tys. km nowych linii. Reforma finansowania kolei znów się opóźnia.

Źródło: PAP/XYZ