Gospodarka rośnie, bieda zostaje. 2 mln Polaków wciąż żyje w skrajnym ubóstwie

Około 2 mln osób w Polsce wciąż żyje w skrajnym ubóstwie. „Polska gospodarka rośnie, ale liczba ubogich w 2025 r. nie zmalała” – podkreślają twórcy raportu Poverty Watch 2026.

Skrajne ubóstwo oznacza brak możliwości zaspokojenia minimalnych potrzeb. Według autorów raportu EAPN Polska – Poverty Watch 2026 z danych GUS wynika, że w 2025 r. dotyczyło to 5,3 proc. gospodarstw domowych. Przekłada się to na prawie 2 mln osób, choć liczba ta jest szacunkowa.

„Ich wydatki były niższe od granicy opartej na minimum egzystencji” – czytamy.

W 2024 r. było to 5,2 proc. gospodarstw domowych. Oznacza to, że skrajne ubóstwo utrzymało się na zbliżonym poziomie po spadku z 6,6 proc. w 2023 r.

Przeczytaj też: Polski Czerwony Krzyż: ponad 360 tys. polskich dzieci żyje w skrajnym ubóstwie

Jednocześnie 15 mln osób żyje poniżej minimum socjalnego, które zakłada zaspokajanie potrzeb na skromnym poziomie. Tu odsetek spadł z 41,3 proc. w 2024 r. do 40,3 proc.

W ujęciu ustawowym wskaźnik ubóstwa wzrósł z 2,6 proc. w 2024 r. do 8,1 proc. w 2025 r. Oznacza to 3 mln osób. Przyczyną wzrostu była jednak podwyżka kryteriów dochodowych pomocy społecznej. Ubóstwo ustawowe wiąże się z wydatkami poniżej granicy opartej na kryteriach dochodowych pomocy społecznej.

Polecamy: Biedniejsze państwa przestały doganiać bogate. Proces stanął ponad dekadę temu

Potrzeba corocznej waloryzacji kryteriów pomocy społecznej

Autorzy raportu nawołują do wprowadzenia corocznej waloryzacji kryteriów dochodowych pomocy społecznej, co najmniej zgodnie ze wzrostem cen. Obecnie są one weryfikowane co trzy lata. Dziś wynoszą 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie.

„W 2026 r. Ministerstwo Finansów zablokowało starania resortu rodziny o coroczną waloryzację ze względu na skutki budżetowe, choć są one niewielkie wobec kosztów zaniechania” – czytamy.

„Nowe instrumenty: Aktywny Rodzic [...] renta wdowia i jednorazowy bon ciepłowniczy zwiększają dochód części gospodarstw, ale nie rekompensują tej erozji” – zaznaczają autorzy raportu.

Jak czytamy, Polska w ramach unijnej strategii przeciw ubóstwu – której celem jest wyeliminowanie ubóstwa do 2050 r. – zobowiązała się do zmniejszenia do 2030 r. liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym o 1,5 mln względem 2019 r., w tym o 300 tys. dzieci. Obecnie pierwszy cel ma być zrealizowany w 79 proc., a drugi w 22 proc.

„Polska gospodarka rośnie, ale ubóstwo skrajne w 2025 r. nie zmalało” – podsumowują autorzy raportu.