Zaloguj się 
Dzieje się!
Jak dobrać strategię inwestycyjną do swoich potrzeb? 4 proste kroki, które pozwolą inwestować z pewnością i spokojem
Co do minuty planujemy rodzinne spotkania, służbowe wyjazdy czy weekendy bez pracy. Inwestujemy natomiast często impulsywnie, w oparciu o szokujące newsy czy mocne wypowiedzi. Nie musi tak być. Każdy, kto chce pomnażać kapitał na giełdzie, może w prosty sposób przygotować dla siebie strategię. Pozwoli ona przetrwać trudne momenty, trzymać się celu i działać w zgodzie z samym sobą. A co najważniejsze, nie musi być skomplikowana, by okazała się skuteczna.
Fot. Getty Images
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak określić cel finansowy i horyzont czasowy, aby zbudować skuteczną strategię inwestycyjną.
- Jak dopasować aktywa oraz poziom ryzyka do własnych potrzeb i oczekiwanej stopy zwrotu.
- W jakich sytuacjach warto zmienić skład portfela inwestycyjnego.
Nareszcie nadszedł czas ferii zimowych. Pośród projektów i deadline’ów mamy tydzień lub dwa wolnego, by nacieszyć się zimą i odrobinę odetchnąć. Podchodzimy więc do tematu poważnie. Aby nie mieć poczucia straty pieniędzy i czasu, przygotowujemy plan działania na każdy dzień wypoczynku. Pobudka o ósmej, potem śniadanie, kawa, wypad na stok, kilka zjazdów, lunch. I tak każdego dnia – z drobnymi korektami, które pozwalają jeszcze lepiej wykorzystać możliwości, jakie daje wyjazd.
Aż dziw bierze, że w podobny sposób nie podchodzimy do inwestowania. Na giełdzie, podobnie jak na wakacjach, można stracić zarówno pieniądze, jak i czas, więc to porównanie nie jest przypadkowe. Skutki złego planowania inwestycji są jednak bardziej dalekosiężne – wypoczywamy przez kilka tygodni, inwestujemy przez lata. Nieudane wakacje kończą się rozczarowaniem, błędy na giełdzie – biedniejszą emeryturą lub brakiem wsparcia finansowego dla dzieci. Mimo to, inwestując, wyjątkowo często działamy impulsywnie: w nadziei kupujemy akcje po namowie znajomego, w strachu sprzedajemy je po pozornie dużym newsie w internecie.
Przed decyzjami, przez które latami będziecie pluć sobie w brodę, może uchronić strategia inwestycyjna. Wydaje się ona czymś skomplikowanym i nierzadko zniechęca do rozpoczęcia inwestowania. W praktyce jednak może opierać się na kilku prostych założeniach i nadal pozostawać skuteczna. Poniżej przedstawiamy cztery kroki, które pomogą stworzyć prostą strategię inwestycyjną.
1. Cel inwestycyjny i horyzont czasowy – fundament skutecznej strategii inwestycyjnej
Cel finansowy to po prostu oczekiwany efekt twoich inwestycji. Możesz określić go na kilka sposobów. Na przykład wskazać, jaką wartość ma osiągnąć twój portfel za określoną liczbę lat, czyli przy danym horyzoncie czasowym. Możesz też zdefiniować stopę zwrotu, jakiej oczekujesz po upływie konkretnego okresu.
W każdym przypadku kluczowe jest jednak określenie, co musi się wydarzyć, aby cel został osiągnięty – ile musisz regularnie odkładać albo jaką część wyniku ma zapewnić zysk z inwestycji. Jeśli chcesz, aby wartość portfela wzrosła w rok z 10 do 11 tys. zł, możesz np. zaoszczędzić 500 zł i wypracować 5 proc. stopy zwrotu albo nie dokładać nic i zarobić 10 proc. na inwestycjach. Możliwych scenariuszy jest wiele, a każdy z nich wiąże się z innym poziomem ryzyka i zaangażowania.
2. Jak wybrać aktywa do portfela inwestycyjnego i dopasować je do poziomu ryzyka?
Gdy wybierzesz preferowany scenariusz i określisz, jaka stopa zwrotu jest potrzebna do realizacji celu, kolejnym krokiem jest sprawdzenie, jakie aktywa mogą ją zapewnić. Równie ważne jest ryzyko, które jesteś w stanie zaakceptować. Zasada jest prosta: im wyższa potencjalna stopa zwrotu, tym większe ryzyko wahań cen i możliwych strat.
Tradycyjnie aktywa dzieli się na wzrostowe i defensywne. Do pierwszej grupy zalicza się m.in. akcje czy kontrakty terminowe, do drugiej np. obligacje skarbowe. W praktyce również w obrębie tych kategorii istnieją dalsze podziały – na rozwiązania bardziej agresywne lub bardziej stonowane. Określ swoją tolerancję na ryzyko, zastanów się, jak duże wahania cen jesteś w stanie zaakceptować i jaką potencjalną stratę możesz unieść. Sprawdź, jakie stopy zwrotu dane aktywa przynosiły w przeszłości i jak bardzo się wahały, pamiętając, że historyczne wyniki nie gwarantują przyszłych.
Warto też przemyśleć liczbę aktywów w portfelu. Dywersyfikacja, czyli łączenie aktywów wzrostowych i defensywnych, pozwala ograniczać ryzyko, ale im więcej elementów portfela, tym więcej pracy i kontroli. Strategia powinna być dopasowana również do twoich możliwości czasowych.
Komentarz partnera cyklu
Nie można dać się emocjom
W obszarze funduszy inwestycyjnych punktem wyjścia dla strategii powinno być określenie takich parametrów jak cel inwestycyjny, horyzont czasowy, akceptowany poziom ryzyka i oczekiwana stopa zwrotu. Brak ustalonej strategii skutkuje chaotycznymi decyzjami i zwiększa podatność na emocjonalne reakcje w okresach podwyższonej zmienności rynkowej. Strach w okresach spadków często prowadzi do realizacji strat, a nadmierny optymizm w okresach hossy skutkuje podejmowaniem nadmiernego ryzyka. Trzymanie się przyjętych na początku założeń ogranicza wpływ takich impulsów, tym samym stabilizując portfel.
W świecie funduszy inwestycyjnych strategia inwestycyjna przekłada się przede wszystkim na strukturę portfela. Inwestorzy o niskiej tolerancji ryzyka koncentrują się na funduszach dłużnych i rynku pieniężnego, natomiast przy długim horyzoncie i wyższej akceptacji zmienności większy udział mogą stanowić fundusze akcyjne, w tym globalne lub sektorowe. Popularnym rozwiązaniem jest podejście zdywersyfikowane, łączące różne klasy aktywów w ramach funduszy mieszanych lub budowane samodzielnie poprzez odpowiednią alokację.
Podstawowe założenia strategii powinny obejmować docelową strukturę portfela, zasady rebalancingu, kryteria doboru funduszy oraz kontrolę kosztów. Regularny przegląd założeń, przy zachowaniu dyscypliny inwestycyjnej, jest kluczowy dla długoterminowej efektywności.
3. Inwestowanie bezpośrednie czy ETF i fundusze TFI – jak wybrać sposób inwestowania?
Na poziom ryzyka i liczbę aktywów w portfelu wpływa także sposób inwestowania. Inwestorzy mogą kupować aktywa bezpośrednio na rachunku maklerskim albo inwestować pośrednio – poprzez ETF lub fundusze oferowane przez TFI.
Jeśli masz wysoką tolerancję na ryzyko i nie przeszkadza ci samodzielne zarządzanie wieloma pozycjami, inwestowanie bezpośrednie może być dla ciebie odpowiednie. ETF-y i fundusze TFI umożliwiają natomiast uzyskanie ekspozycji na wiele aktywów jedną decyzją inwestycyjną – często z jasno określonym profilem ryzyka i sektorem. ETF-y są zazwyczaj zarządzane algorytmicznie, a fundusze TFI – aktywnie przez zarządzających.
Duży wybór nie zawsze ułatwia decyzję. Początkujący inwestorzy mogą czuć się przytłoczeni liczbą opcji, a bardziej doświadczeni mogą dostrzegać potencjalne wady każdego rozwiązania. Dlatego wcześniejsze określenie celu finansowego, horyzontu czasowego, tolerancji na ryzyko, docelowych aktywów i formy inwestowania pozwala znacząco zawęzić wybór i podejmować decyzje z większym spokojem. Im lepiej przygotowana strategia, tym mniejsza pokusa, by zmieniać ją pod wpływem chwilowych emocji.
4. Kiedy zmienić skład portfela inwestycyjnego? Rebalancing i zmiana strategii w praktyce
Wbrew logice wielu inwestorów kupuje, gdy ceny są wysokie, a sprzedaje, gdy spadają. To efekt emocji i braku jasno określonej strategii. Jeśli nie wiesz, co chcesz osiągnąć i jaką drogą, łatwiej ulegasz zewnętrznym bodźcom i częściej zmieniasz zdanie.
Nawet najlepsza strategia czasem jednak wymaga korekty. Kluczowe jest ustalenie, kiedy i dlaczego jej dokonywać. Pierwszym kryterium jest konieczność tzw. rebalancingu. Zmiany cen aktywów powodują, że ich udział procentowy w portfelu odbiega od pierwotnych założeń. Jeśli portfel miał składać się po połowie z akcji i obligacji, a akcje silnie zyskały na wartości, ich udział wzrasta. Rebalancing polega wtedy na sprzedaży części akcji i dokupieniu obligacji, aby przywrócić pierwotne proporcje.
Drugim kryterium jest zmiana charakteru inwestycji. Spółki, które początkowo były wzrostowe, z czasem mogą stać się bardziej defensywne. Jeśli przestają pasować do przyjętej strategii, inwestor może je zastąpić innymi aktywami lepiej odpowiadającymi założeniom.
Trzecim kryterium jest zmiana sytuacji życiowej inwestora. Wraz z wiekiem lub zbliżaniem się do momentu wypłaty oszczędności strategia często staje się bardziej zachowawcza, a nacisk przesuwa się z maksymalizacji zysku na ochronę kapitału i stabilność.
Główne wnioski
- Kluczowe znaczenie ma precyzyjne określenie celu finansowego oraz horyzontu czasowego inwestycji. Brak jasno zdefiniowanego planu sprzyja impulsywnym decyzjom podejmowanym pod wpływem emocji i bieżących informacji rynkowych. Strategia inwestycyjna nie musi być skomplikowana, ale powinna jasno wskazywać, jaką wartość portfela inwestor chce osiągnąć w określonym czasie albo jakiej stopy zwrotu oczekuje. Istotne jest także uwzględnienie poziomu regularnych oszczędności oraz różnych scenariuszy prowadzących do realizacji celu.
- Drugim wnioskiem jest znaczenie dopasowania aktywów do założonego celu oraz akceptowanego poziomu ryzyka. Wyższy potencjał zysku zazwyczaj wiąże się z większymi wahaniami wartości inwestycji i możliwością okresowych strat. Aktywa można podzielić na wzrostowe i defensywne, a ich proporcje w portfelu powinny wynikać z indywidualnej tolerancji na ryzyko. Ważną rolę odgrywa również dywersyfikacja, która pozwala rozłożyć ryzyko pomiędzy różnymi instrumentami. Należy przy tym pamiętać, że wyniki historyczne nie stanowią gwarancji przyszłych rezultatów.
- Trzecim istotnym wnioskiem jest potrzeba świadomego wyboru sposobu inwestowania oraz ustalenia jasnych zasad wprowadzania zmian w portfelu. Inwestowanie może odbywać się bezpośrednio poprzez rachunek maklerski lub pośrednio – z wykorzystaniem ETF i funduszy TFI. Wybór formy powinien być spójny z poziomem ryzyka oraz oczekiwanym zaangażowaniem inwestora. Równie ważne jest określenie sytuacji, w których skład portfela wymaga korekty, takich jak rebalancing, zmiana charakteru spółek w portfelu czy istotna zmiana sytuacji życiowej inwestora. Jasno określone kryteria ograniczają wpływ emocji i pomagają utrzymać konsekwencję w realizacji strategii.
