Koleje Dużych Prędkości na kredyt? Piotr Malepszak: To niezbędny element finansowania

Audio generowane przez AI. Może zawierać błędy.

Spółka Centralny Port Komunikacyjny odpowiedzialna za budowę lotniska i Kolei Dużych Prędkości (KDP) w ramach programu Port Polska, mierzy się ostatnio z trudnościami. Nie doszło do oficjalnego startu budowy lotniska, który był zapowiadany na wrzesień. Harmonogram CPK, dotyczący ogłaszania przetargów, jest opóźniony. Spółka, która obecnie zatrudnia ponad tysiąc osób, wciąż pozostaje bez prezesa.

W międzyczasie wyszło na jaw, że Polsce nie uda się pozyskać zakładanych 33 mld zł na budowę szybkiej kolei z funduszy unijnych. Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury odpowiedzialny za kolej oraz pełnomocnik ds. budowy CPK szacuje, że w obecnej perspektywie z UE Polska może zdobyć 10-12 mld zł. Oznacza to lukę w wysokości ponad 20 mld zł wobec pierwotnych założeń.

Rząd musi więc znaleźć pieniądze gdzie indziej. Gdzie szuka finansowania dla KDP?

Kto sfinansuje KDP?

Pytanie to zadaliśmy Piotrowi Malepszakowi.

– Środki budżetowe, środki unijne i środki komercyjne – to trzy podstawowe elementy. Myślę oczywiście o finansowaniu z kredytów bankowych. Ten trzeci element już dzisiaj, będąc po rozmowach z częścią banków, widać, że staje się elementem niezbędnym również dla finansowania inwestycji kolejowych – mówi wiceminister infrastruktury.

Malepszak nie ukrywa, że liczy nie tylko na środki, wynikające z perspektywy unijnej 2028-2034 w polityce spójności, ale także te pozyskiwane z obszaru CEF, czyli przeznaczone na sieć transeuropejską.

– Będę intensywnie pracował nad tym, żeby przede wszystkim był dla nas dostępny większy komponent środków unijnych. Jesteśmy na etapie, w którym walczymy o każde 100 mln euro na nasze inwestycje w obszarze kolejowym. Wiele dzieje się na poziomie Brukseli, jeśli chodzi o zapowiedzi. Powinno to mieć przełożenie na realne finansowanie, bo to nie jest tylko nasz problem realizacji inwestycji kolejowych – podkreśla Piotr Malepszak.

Tym samym zwrócił uwagę na szerszy europejski problem zbyt wolnej realizacji inwestycji transportowych. Jego zdaniem długotrwałe procesy przygotowania i budowy infrastruktury przekładają się na utratę konkurencyjności Europy wobec regionów, w których inwestycje te powstają szybciej.

Malepszak zaznacza, że negocjacje związane z pozyskaniem znaczniejszych środków na inwestycje transportowe – nie tylko lotniskowe – są trudne. Jednocześnie zapewnił, że bez obaw podchodzi do jednej z kluczowych inwestycji kolejowych, czyli KDP relacji Warszawa-Łódź.

Dodaje, że w ostatnich miesiącach udało się „wychwycić i przeanalizować wiele ryzyk”. Wiele z założeń wymagało jednak weryfikacji. Zapewnił także, że rząd chce rozdysponować rekordową kwotę na inwestycje kolejowe.

– W ramach programu Port Polska mówimy o kwocie ponad 100 mld zł, które chcemy zainwestować w linie kolejowe. 33 mld zł ze środków unijnych w programie wieloletnim, był pierwszym elementem, który musiałem zweryfikować – mówi Piotr Malepszak.

CPK w 2032 r.

Budowa tych gigantycznych inwestycji infrastrukturalnych – terminala CPK, jak i pierwszych kilometrów odcinka KDP z Warszawy do Łodzi – miała ruszyć jeszcze w tym roku. Przypomnijmy, że rząd założył, że obie z nich będą gotowe w 2032 r. W obu przypadkach pojawia się więc pytanie, czy data oddania inwestycji jest aktualna?

Rząd utrzymuje, że pierwsza łopata pod budowę terminala CPK została już wbita przy budowie tunelu pod Łodzią. Rozpoczęcie palowania, które miało symbolicznie zainaugurować budowę lotniska, będzie miało miejsce w listopadzie.

– W październiku na pewno będziemy mieli prezesa zarządu CPK – uważa Malepszak.

Jednocześnie zapewnił, że termin oddania lotniska nie jest zagrożony, choć obarczony ryzykiem.

– Dzisiaj mogę powiedzieć, że termin [oddania lotniska w 2032 r. – red] podtrzymujemy. Chociaż dokumenty, które są dokumentami jawnymi, wskazują na ryzyka inwestycyjne. W wielu inwestycjach infrastrukturalnych te terminy nie są dotrzymywane – mówi pełnomocnik ds. budowy CPK.

Główne wnioski

1. Mniej pieniędzy z UE oznacza konieczność znalezienia dodatkowego finansowania. Polska zakładała pozyskanie 33 mld zł z funduszy unijnych na inwestycje kolejowe, ale według Piotra Malepszaka w obecnej perspektywie będzie to raczej 10-12 mld zł. Powstałą lukę rząd chce uzupełniać m.in. kredytami bankowymi.
2. Program Port Polska ma pochłonąć ponad 100 mld zł na inwestycje kolejowe. Malepszak zapowiada rekordowe wydatki na kolej, w tym budowę Kolei Dużych Prędkości. Jednocześnie przyznaje, że część wcześniejszych założeń finansowych, w tym dotyczących środków unijnych, wymagała weryfikacji.
3. Rząd nadal zakłada uruchomienie CPK w 2032 r., ale dostrzega ryzyka. Według Malepszaka w październiku ma zostać wybrany prezes CPK, a rozpoczęcie palowania pod terminal jest planowane na listopad. Termin oddania lotniska w 2032 r. pozostaje aktualny, choć wiceminister przyznaje, że dokumenty wskazują na ryzyka inwestycyjne.