Kto zarabia najwięcej, a komu płace rosną najszybciej? Nowy ranking zawodów
Dane o wynagrodzeniach w poszczególnych zawodach przez lata były obarczone dużą niepewnością. Głównym źródłem informacji były badania ankietowe, w których pojawia się problem reprezentatywności. Sytuację zmieniło pojawienie się Blendera Danych, czyli systemu wykorzystującego dane administracyjne ZUS. Pozwala on analizować wynagrodzenia z umów o pracę w 213 grupach zawodowych. W poprzedniej analizie przedstawiłem wyniki za pierwsze półrocze 2025 r.
Teraz dostępne są już dane za pierwsze półrocze 2026 r. Możemy więc sprawdzić nie tylko, kto zarabia najwięcej, ale również, w których zawodach wynagrodzenia rosły najszybciej, a w których najwolniej.
Lekarze przed programistami. Czołówka najlepiej zarabiających bez zmian
Lekarze pozostają najlepiej wynagradzaną grupą zawodową w Polsce. Ich średnie miesięczne wynagrodzenie brutto z umów o pracę wzrosło z 17,5 tys. zł w pierwszym półroczu 2025 r. do 19,5 tys. zł rok później (+11,7 proc.). Na drugim miejscu są programiści (18,3 tys. zł), a na trzecim wyżsi urzędnicy (18,1 tys. zł). Skład pierwszej dziesiątki nie zmienił się, choć doszło do niewielkich przetasowań. We wszystkich grupach wynagrodzenia wzrosły. Najszybciej wśród lekarzy (+11,7 proc.), a najwolniej wśród specjalistów ds. badań społeczno-ekonomicznych i analizy danych (+6,2 proc.).
Zawody medyczne z największymi podwyżkami
Zawody medyczne zdominowały ranking największych podwyżek wynagrodzeń. Aż dziewięć z dziesięciu grup zawodowych z najwyższą dynamiką płac jest związanych z ochroną zdrowia. Najszybciej rosły wynagrodzenia diagnostów laboratoryjnych (+13,9 proc.), położnych (+13,6 proc.) i pielęgniarek (+13,1 proc.). Dwucyfrowe podwyżki odnotowali również ratownicy medyczni, dentyści czy fizjoterapeuci. Wzrost wynagrodzeń w ochronie zdrowia jest związany głównie z ustawowym mechanizmem podwyższania płac minimalnych. Jedyną grupą spoza sektora medycznego w pierwszej dziesiątce są wyżsi urzędnicy i przedstawiciele władz publicznych (+9,8 proc.).
Wysoką dynamikę wynagrodzeń w zawodach medycznych można w dużej mierze wyjaśnić ustawowym mechanizmem podwyżek. Od 1 lipca 2025 r. minimalne wynagrodzenia zasadnicze w ochronie zdrowia wzrosły o 14,34 proc. Podwyżka ta nie była jeszcze uwzględniona w danych za pierwsze półrocze 2025 r., ale obowiązywała już przez całe pierwsze półrocze 2026 r. Warto jednak pamiętać, że ustawowy wzrost dotyczy minimalnych wynagrodzeń zasadniczych, podczas gdy dane z Blendera Danych pokazują średnie wynagrodzenia brutto. Na ich dynamikę wpływają również zmiany struktury zatrudnienia w ramach poszczególnych zawodów, np. udziału pracowników o różnym doświadczeniu, kwalifikacjach i poziomie wynagrodzeń.
Górnicy na minusie, nauczyciele z niewielkimi podwyżkami
Na drugim biegunie znaleźli się górnicy i operatorzy maszyn wydobywczych. To jedyna grupa zawodowa w zestawieniu, w której średnie wynagrodzenie nominalnie spadło – o 6,5 proc., z 12,4 tys. do 11,6 tys. zł brutto. Niemal całkowitą stagnację odnotowali monterzy okien i szklarze (+0,3 proc.).
Zwraca uwagę słaba dynamika wynagrodzeń w edukacji. Aż sześć z dziesięciu grup zawodowych z najniższymi podwyżkami to nauczyciele i pracownicy akademiccy. Ich wynagrodzenia wzrosły zaledwie o 1,9–2,7 proc. Niewiele lepiej wypadli dziennikarze i redaktorzy (+2 proc.).
Coraz bardziej reprezentatywna baza, ale dochody tylko z umów o pracę
Na koniec warto wspomnieć o dwóch zastrzeżeniach. Po pierwsze, przedstawione wynagrodzenia dotyczą wyłącznie umów o pracę. Nie obejmują dochodów uzyskiwanych na podstawie umów cywilnoprawnych ani z działalności gospodarczej. W niektórych zawodach, np. wśród lekarzy, programistów czy prawników, te formy wykonywania pracy mają duże znaczenie. Dlatego przedstawionych kwot nie należy utożsamiać z przeciętnymi zarobkami wszystkich osób wykonujących dany zawód.
Po drugie, baza Blendera Danych staje się coraz większa. W pierwszym półroczu 2025 r. obejmowała 11,8 mln pracujących, a rok później już 12,8 mln, czyli o 1 mln osób więcej (+8,8 proc.). Wynika to ze stopniowego uzupełniania kodów zawodów w dokumentach zgłoszeniowych ZUS. Pracodawcy mają obowiązek ich podawania od maja 2021 r., ale nie wszyscy od razu skorygowali dane wcześniej zatrudnionych pracowników. Wzrost liczebności bazy nie oznacza więc równie dużego wzrostu zatrudnienia w gospodarce. Oznacza natomiast, że dane stają się pełniejsze i bardziej reprezentatywne.