„Polska produkuje dobre diagnozy i słabe wdrożenia". Think Tank The Company wspiera prace zespołu, który ma to zmienić

Zespół ds. wzmocnienia transferu wyników badań naukowych przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego przedstawił efekty swoich prac. W siedzibie resortu zaprezentowano rekomendacje będące efektem rocznej współpracy ekspertów ze świata nauki, biznesu i transferu technologii.

Zespół został powołany w kwietniu 2025 r. przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego. W jego skład wchodzą przedstawiciele spółek technologicznych, eksperci z zakresu transferu technologii, naukowcy z doświadczeniem na stanowiskach zarządczych oraz eksperci ekosystemowi.

W połowie maja 2026 r. zespół przedstawił wypracowane rekomendacje. Są one nakierowane na lepsze wykorzystanie potencjału polskiej nauki w rozwoju gospodarki, technologii, usług publicznych i społeczeństwa opartego na wiedzy. Szczegółowo pisaliśmy o nich w tym artykule: 9 rekomendacji dla komercjalizacji. Szansa na przełamanie impasu we wdrażaniu innowacji od naukowców

Think Tank The Company wspiera prace zespołu

Raport trafił do ministra nauki i szkolnictwa wyższego Marcina Kulaska. Część rekomendacji, w szczególności zmiana modelu ewaluacji uwzględniająca komercjalizację, jest już w toku wdrożenia – podała na spotkaniu dotyczącym prezentacji raportu wiceszefowa resortu nauki i szkolnictwa wyższego Małgorzata Młyńska. Wpływ komercjalizacji i usług badawczych na wynik ewaluacji ma wzrosnąć z około 9 proc. do około 30 proc.

– Kluczowe rozwiązania zespołu stały się fundamentem nowego modelu ewaluacji jakości działalności naukowej, który trafi pod obrady rządu już w czerwcu – wskazała wiceministra.

Jako głos środowiska przedsiębiorców pracom zespołu towarzyszy Think Tank The Company. Organizacja deklaruje, że będzie monitorować postępy wdrożenia rekomendacji przedstawionych przez zespół oraz włączać zaproponowaną agendę w swoje działania w ramach prac Rady ds. MŚP oraz kontaktów z instytucjami europejskimi, w tym Europejską Radą ds. Innowacji.

– Jako kraj mamy ogromny kapitał intelektualny młodych, utalentowanych ludzi, którzy stanowią wielką szansę na współpracę nauki z biznesem. Polska potrzebuje dziś ekosystemu, który nie tylko finansuje badania naukowe, ale również ułatwia tworzenie startupów i wdrażanie innowacji. Potrzebne są nam konkretne innowacyjne wdrożenia tak, abyśmy jako kraj przeszli od gospodarki opartej na tańszych kosztach wytwarzania do gospodarki opartej na innowacji, która daje szansę na poprawę produktywności i skalę działania. To jest szansa dla Polski, abyśmy mogli utrzymać dotychczasowe tempo wzrostu gospodarczego i byli liderem gospodarczym w Europie, a może i na świecie – komentuje Małgorzata Adamkiewicz, przedstawicielka Rady Biznesu w Think Tank The Company.

Jak zwiększyć wpływ badań naukowych na rozwój Polski?

Rekomendacje zespołu skupiają się wokół trzech filarów. Pierwszy z nich dotyczy gotowości środowiska akademickiego do przekładania wiedzy na wartość społeczną i gospodarczą. Drugi obejmuje system transferu wiedzy i technologii do gospodarki. Trzeci skupia się na integracji procesu badawczego z wdrożeniem od wyników naukowych aż do etapu rynkowego.

– Polska nauka ma potencjał, który wciąż nie pracuje na polską gospodarkę w takim stopniu, w jakim powinna. To nie jest problem akademicki – to problem strategiczny. Firmy potrzebują partnerów z uczelni, a uczelnie potrzebują sygnałów z rynku. Bez zbudowania tego mostu będziemy tracić najlepsze pomysły na rzecz gospodarek, które tę lekcję odrobiły przed nami – wskazuje Tomasz Misiak, członek Rady Biznesu think tanku.

Wśród inicjatyw ponadresortowych znalazły się: reorientacja rozproszonych strumieni finansowania w spójny cykl od badań do wdrożenia, budowa centrum doskonałości koncentrującego talent badawczy oraz mechanizm inkubacji i inwestycji zalążkowych dla spin-offów (spółek utworzonych w celu komercjalizacji własności intelektualnej lub wyników badań uzyskanych w ramach działalności akademickiej).

„Na szczególną uwagę zasługuje propozycja systemu prestiżu dla naukowców budujących wpływ społeczno-gospodarczy – roboczo nazwana Science Impact Poland. To odpowiedź na realny problem: naukowcy, którzy decydują się na ścieżkę biznesową, wypadają z systemu nauki i stają się niewidoczni. Potrzebujemy mechanizmów, które sprawią, że transfer wiedzy będzie uznawany za wartość, a nie traktowany jako odejście od doskonałości naukowej" – wskazuje think tank.

– Polska od lat produkuje dobre diagnozy i słabe wdrożenia. Te rekomendacje są konkretne i operacyjne, a to rzadkość. Czuć w nich głos praktyków. Ale transfer wiedzy nie wydarzy się sam: potrzeba równie konkretnych działań po stronie biznesu, agencji i resortów. Dlatego czas przestać pytać „czy" i zacząć pytać „kiedy i jak" – dodaje Eliza Kruczkowska, dyrektorka zarządzająca Think Tank The Company.

Środowisko biznesowe ma trzy postulaty

Think Tank The Company wskazuje trzy obszary krytyczne dla powodzenia programu. Po pierwsze, kluczowy jest popyt. „Transferu nie zbuduje się wyłącznie od strony podaży uczelni i instytutów. Potrzeba firm, zdolnych do wchłonięcia i wdrożenia technologii, a to wymaga wsparcia dla przedsiębiorstw inwestujących w R&D, piaskownic regulacyjnych oraz zamówień publicznych premiujących innowacje" – wskazuje organizacja.

Drugą kwestią jest wycena własności intelektualnej. Zdaniem think tanku środowisko nadal zmaga się z tym tematem. Jak wskazuje organizacja, przejście z modelu dużych opłat wstępnych na model oparty o koszty ochrony patentowej to dobry kierunek, ale wymaga budowania kompetencji zarówno po stronie uczelni, jak i inwestorów.

Trzecią niezbędną rzeczą jest dialog między agencjami i resortami. Jednym z postulatów raportu jest więc powołanie grupy międzyresortowej koordynującej działania Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej i innych agencji.

„Bez tego dialogu nawet najlepiej zaprojektowane rekomendacje zostaną wdrożone fragmentarycznie. Think Tank The Company deklaruje gotowość aktywnego udziału w budowaniu tej architektury współpracy" – komentuje organizacja.

Think Tank The Company działa na rzecz innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki. Zapleczem think tanku jest Rada Biznesu tworzona przez czołowych przedsiębiorców. Jego strategiczne kierunki wspierają m.in. Rafał Brzoska i Michał Sołowow.

Polecamy: Biolog Igor Kaczmarczyk: Chcę wyjechać na staż, ale wrócę i założę grupę badawczą (WYWIAD)

Napisaliśmy o tym, bo informację uznaliśmy za ważną i ciekawą. Dla pełnej transparentności informujemy, że fundusz RiO należący do Rafała Brzoski, prezesa i akcjonariusza InPostu oraz przewodniczącego Rady Think Tank The Company, jest inwestorem w XYZ.