Rosyjski atak na Ławrę Peczerską w Kijowie

W nocy z niedzieli na poniedziałek Rosja przeprowadziła zmasowany, wielogodzinny atak powietrzny na Kijów, w wyniku którego poważnie uszkodzona została Ławra Peczerska – jeden z najważniejszych zabytków chrześcijaństwa i obiekt wpisany na listę UNESCO.

W ataku zginęło co najmniej dziewięć osób, a europejscy ministrowie porównują skalę zniszczeń do uderzenia w katedrę Notre-Dame.

W nocy z niedzieli na poniedziałek rosyjskie siły zbrojne przeprowadziły zmasowany atak powietrzny na Kijów, który trwał ponad cztery godziny i obejmował zarówno pociski rakietowe, jak i drony uderzeniowe nadlatujące z kilku kierunków jednocześnie, co – jak informują ukraińskie władze – doprowadziło do licznych eksplozji w różnych częściach miasta i poważnych zniszczeń infrastruktury cywilnej.

W wyniku tego ataku w samej Ukrainie zginęło co najmniej dziewięć osób, a około trzydziestu zostało rannych, przy czym część poszkodowanych znajduje się w stanie ciężkim, a bilans ofiar – według lokalnych władz – może jeszcze wzrosnąć.

Ukraińskie dowództwo sił powietrznych przekazało, że Kijów był atakowany równocześnie z wielu kierunków, a systemy obrony powietrznej mimo aktywnej pracy nie były w stanie całkowicie zatrzymać wszystkich nadlatujących środków rażenia.

Ławra Peczerska – serce ukraińskiego chrześcijaństwa

Ławra Kijowsko-Peczerska, będąca jednym z najstarszych i najważniejszych kompleksów klasztornych świata prawosławnego, powstała w XI wieku i od 1994 r. znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO jako obiekt o wyjątkowej wartości historycznej, religijnej i kulturowej.

Kompleks ten, położony na wzgórzach nad Dnieprem, obejmuje rozległe założenie architektoniczne, w którym znajdują się cerkwie, muzea, pieczary oraz Sobór Uspieński, uznawany za jeden z kluczowych symboli chrześcijaństwa w Europie Wschodniej.

Czytaj również: Na „stacji benzynowej udającej państwo” zaczyna brakować paliwa. Tak Ukraina trafia Rosję

Ławra przez stulecia była nie tylko miejscem kultu religijnego, ale również jednym z najważniejszych ośrodków życia duchowego i kulturalnego regionu, a jej znaczenie wykraczało daleko poza granice Ukrainy, obejmując całą tradycję prawosławia.

Uderzenie dronem i pożar w kompleksie UNESCO

W trakcie nocnego ataku Ławra Peczerska została bezpośrednio trafiona przez dron, co doprowadziło do wybuchu pożaru w obrębie kompleksu klasztornego, w tym na dachu Soboru Uspieńskiego, gdzie ogień objął około 800 metrów kwadratowych powierzchni.

Według dyrekcji klasztoru udało się uratować ikony oraz inne najcenniejsze przedmioty liturgiczne, które stanowią część wielowiekowego dziedzictwa religijnego zgromadzonego w Ławrze, jednak skala zniszczeń konstrukcyjnych pozostaje znacząca i jest nadal oceniana przez służby.

W pobliżu klasztoru uszkodzony został także Arsenał Sztuki, który jest jednym z najważniejszych współczesnych centrów kultury w Kijowie i mieścił w ostatnich tygodniach duże wydarzenia literackie i wystawy.

Celem instytucje kultury i przemysł filmowy

Rosyjski atak objął również inne obiekty o znaczeniu kulturowym, w tym Studio Filmowe imienia Aleksandra Dowżenki, gdzie – jak poinformowało ukraińskie Ministerstwo Kultury – zniszczona została największa i najstarsza kolekcja kostiumów filmowych w kraju, obejmująca tysiące eksponatów związanych z historią ukraińskiej kinematografii.

Władze Ukrainy podkreślają, że jest to jeden z najbardziej dotkliwych przypadków zniszczenia dziedzictwa kulturowego od początku pełnoskalowej inwazji Rosji, ponieważ utracone zbiory miały nie tylko wartość artystyczną, ale również dokumentacyjną i historyczną.

Czytaj również: Biznes na froncie. Wojna XXI wieku i strategiczny moment dla polskiego kapitału.

W wyniku ostrzału uszkodzone zostały także budynki mieszkalne oraz infrastruktura cywilna w różnych częściach Kijowa, co potwierdzają lokalne władze miejskie.

Rosja kontynuuje zmasowane ataki na Ukrainę

Ukraińskie służby informują, że równolegle z uderzeniem na Kijów Rosja przeprowadziła ataki również na inne regiony kraju, w tym na Charków, gdzie w wyniku ostrzału zginęło pięciu strażaków, którzy uczestniczyli w działaniach ratowniczych po wcześniejszych eksplozjach.

Według danych przywoływanych przez ukraińskie władze tylko w maju na terytorium Ukrainy spadło ponad osiem tysięcy rosyjskich pocisków rakietowych i dronów, co ma świadczyć o systematycznym nasileniu intensywności działań zbrojnych.

Dowództwo ukraińskich sił powietrznych podkreśla, że ataki prowadzone są w sposób skoordynowany i wielokierunkowy, co znacząco utrudnia ich neutralizację przez systemy obrony przeciwlotniczej.

Reakcja Francji: porównanie do Notre-Dame

Szef francuskiego MSZ Jean-Noël Barrot ocenił, że rosyjski atak na Ławrę Peczerską należy postrzegać w kategoriach uderzenia w dziedzictwo o znaczeniu globalnym. Porównał jego wymiar symboliczny do zbombardowania katedry Notre-Dame w Paryżu lub bazyliki św. Dionizego w Saint-Denis.

Francuski minister podkreślił, że dla Francuzów zniszczenie takiego obiektu jest „nie do zaakceptowania”, ponieważ dotyczy miejsca wpisanego na listę UNESCO i stanowiącego część wspólnego dziedzictwa kulturowego Europy i świata.

Barrot wskazał również, że Rosja poprzez tego typu działania „po raz kolejny pokazuje skalę swojego okrucieństwa”, a wojna prowadzona przeciwko Ukrainie ma charakter kolonialny i stanowi przeszkodę na drodze do pokoju.

Unia Europejska zapowiada sankcje i wsparcie dla Ukrainy

W odpowiedzi na rosyjski atak państwa Unii Europejskiej zapowiedziały dalsze działania sankcyjne wobec Rosji, a szef litewskiej dyplomacji Kęstutis Budrys wezwał do szybkiego przyjęcia 21. pakietu sankcji, który miałby objąć między innymi rosyjskie koncerny energetyczne, takie jak Rosatom, Rosnieft i Łukoil.

Budrys podkreślił, że skala rosyjskich ataków, obejmujących tysiące pocisków i dronów miesięcznie, wymaga zdecydowanej odpowiedzi politycznej i gospodarczej ze strony Unii Europejskiej.

Jednocześnie w Luksemburgu rozpoczęto formalne rozmowy dotyczące przystąpienia Ukrainy do Unii Europejskiej, co – jak podkreślają unijni ministrowie – ma stanowić długotrwały proces, ale jednocześnie ważny sygnał politycznego wsparcia.

Ławra jako symbol tożsamości i spór o jej status

Ławra Peczerska od lat pozostaje nie tylko miejscem kultu religijnego, ale również przestrzenią napięć politycznych i historycznych, związanych z jej statusem oraz wpływami Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

W 2023 r. Ukraina wypowiedziała umowy dotyczące użytkowania części kompleksu przez struktury związane z Patriarchatem Moskiewskim, zarzucając im współpracę z rosyjską agresją oraz działania sprzeczne z interesem państwa.

Kompleks pozostaje jednak jednym z kluczowych punktów ukraińskiej tożsamości narodowej, a jego znaczenie – jak podkreślają historycy – wykracza daleko poza wymiar religijny, obejmując również pamięć historyczną i ciągłość kulturową regionu.

Element szerszej kampanii przeciw kulturze

Ukraińskie władze i przedstawiciele instytucji kultury oceniają, że atak na Ławrę Peczerską wpisuje się w szerszy wzorzec uderzeń w dziedzictwo kulturowe Ukrainy, obejmujący muzea, teatry, archiwa oraz instytucje filmowe.

Wskazują oni, że uszkodzenie takich obiektów jak Arsenał Sztuki czy Studio Filmowe im. Dowżenki oznacza nie tylko straty materialne, ale również nieodwracalne przerwanie ciągłości pamięci kulturowej.

Czytaj również: USA tracą miliony na alkoholu. Kanada znalazła mocną kartę przetargową

Według tych ocen rosyjskie działania mają charakter systemowy i są wymierzone w infrastrukturę symboliczną państwa ukraińskiego.

„Barbarzyństwo” i apel o odpowiedzialność międzynarodową

Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha stwierdził, że atak na Ławrę Peczerską oznacza, iż Władimir Putin „wpisał się na listę największych barbarzyńców w historii”, podkreślając, że Rosja świadomie uderza w miejsca o znaczeniu religijnym i cywilizacyjnym.

Sybiha wezwał do uruchomienia międzynarodowych mechanizmów odpowiedzialności, w tym działań UNESCO oraz instrumentów prawa międzynarodowego, które mają chronić dziedzictwo kulturowe w czasie konfliktów zbrojnych. W ocenie ukraińskich władz atak na Ławrę nie jest jedynie elementem działań wojennych, ale również próbą niszczenia fundamentów tożsamości kulturowej i historycznej państwa.

Źródło: PAP, OSW, Kyiv Post