CPK bez Macieja Laska. Eksperci: Rola pełnomocnika nie jest już kluczowa

Dariusz Klimczak, minister infrastruktury, poinformował, że Maciej Lasek sam złożył rezygnację. Jak dodał, przyczyny odejścia Laska ze stanowiska nie zostały uzasadnione.

– Pan Maciej Lasek powiedział mi, że pewien ważny etap budowy nowego lotniska i kolei dużych prędkości został zamknięty. W poniedziałek będzie podpisana najważniejsza z dotychczasowych umów wykonawczych, czyli fizyczne rozpoczęcie prac budowy terminala i lotniska – przekazał Dariusz Klimczak w radiu RMF FM.

Maciej Lasek to specjalista w zakresie badania przyczyn wypadków lotniczych. Pełnomocnikiem rządu ds. budowy CPK był od grudnia 2023 r., natomiast w lipcu 2024 r. został wiceministrem infrastruktury.

„Budowa strategicznej infrastruktury państwa to jednak nie jest sprint. To prawdziwa sztafeta. Mój odcinek na tej bieżni właśnie dobiega końca. Przekazuję tę pałeczkę z czystym sumieniem i poczuciem dobrze spełnionego obowiązku, wiedząc, że zostawiam branżę lotniczą i Port Polska w dobrej kondycji” – napisał Maciej Lasek w mediach społecznościowych.

Na stanowisko pełnomocnika rządu ds. budowy CPK powołano Piotra Malepszaka, obecnego wiceministra infrastruktury ds. rozwoju kolei.

Co dalej z CPK?

Czy ta zmiana na eksponowanym stanowisku wpłynie w jakikolwiek sposób na dalsze działania spółki i kierunek jej rozwoju? Centralny Port Komunikacyjny to spółka, która realizuje projekt Port Polska. W jego ramach ma zostać zbudowane lotnisko między Łodzią a Warszawą i sieć kolei dużych prędkości. Eksperci tonują nastroje, zauważając, że ta zmiana nie zagrozi dalszemu rozwojowi CPK.

Dr Michał Beim, ekspert z zakresu transportu z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu podkreśla, że spółka CPK liczy dzisiaj 1200 osób i ma ukształtowaną grupę kapitałową z różnymi spółkami zależnymi. Jej działania są więc ukierunkowane i dojrzałe, niezależne od jednego człowieka.

– To nie są już te czasy, gdy minister odpowiedzialny za CPK był osobą, która współtworzyła spółkę, jak to było w pierwszych latach. Wtedy minister był właściwie niezbędny, aby pewne procesy, akty prawa i dokumenty w imieniu spółki na forum rządowym czy w kontakcie z administracją samorządową radykalnie wspierać – mówi XYZ dr Michał Beim.

Jak dodaje, dzisiaj nadzór polityczny jest innego rodzaju niż dawniej.

– Spółka nabrała swojego rytmu. Ma wykształcone struktury, rozpoczęte procesy. I w tym znaczeniu, krótkoterminowo, zmiana ministra nie będzie skutkowała radykalnymi zmianami działań. Być może długofalowo zostaną inaczej rozłożone akcenty. Patrząc na Piotra Malepszaka, spodziewałbym się przede wszystkim zwiększenia pewnej presji efektywności ekonomicznej poszczególnych działań – komentuje dr Michał Beim.

Istotny jest bowiem moment, w którym Maciej Lasek żegna się ze spółką. CPK jest świeżo po zaprezentowaniu Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), projektu, który wyznacza kierunek rozwoju linii kolejowych do roku 2050. Dokument został przedstawiony przed kilkoma dniami, w poniedziałek. Wtedy Maciej Lasek podkreślał, że Polska wreszcie zyskała kompletny plan budowy infrastruktury kolejowej, na miarę programu budowy dróg.

Wszystko w rękach Piotra Malepszaka

Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury, to doświadczony manager kolejowy, który dołączył do rządu niedługo po objęciu władzy przez Koalicję Obywatelską, w grudniu 2023 r. W latach 2018-2020, jeszcze za kadencji Prawa i Sprawiedliwości, był zresztą p.o. prezesa spółki CPK. Wcześniej pracował m.in. w Kolejach Dolnośląskich i PKP PLK.

Wygląda więc na to, że Piotr Malepszak będzie pełnił dwie funkcje jednocześnie. Z punktu widzenia Pawła Rydzyńskiego, prezesa Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu, nie jest to wadą.

– Ogromna doza działań skupi się w ręku jednej osoby. Ale to przecież nie jeden Piotr Malepszak, tylko nadzorowany przez niego – mniej lub bardziej bezpośrednio – zespół ekspertów pracujących w ministerstwie, PKP PLK, Porcie Polska, CUPT – komentuje Paweł Rydzyński.

Paweł Rydzyński uważa, że Maciej Lasek odchodzi ze stanowiska w momencie, gdy spółka ma już wyraźnie wytyczoną linię działania.

– Można powiedzieć, że w tym momencie obecna ekipa postawiła swoistą „kropkę nad i”. Przemodelowano już wcześniej kształt samego lotniska, a niedawno zaprezentowano docelowy model sieci kolejowej, projekt niepowiązany wyłącznie z lotniskiem, ale jednak realizowany przez spółkę CPK. To jest pewien symboliczny moment przejścia do kolejnego etapu – podsumowuje Paweł Rydzyński.

Główne wnioski

1. CPK osiągnął etap dojrzałości organizacyjnej. Eksperci podkreślają, że spółka ma już ukształtowane struktury, wypracowane procedury. Realizacja projektu nie jest dziś uzależniona od jednej osoby ani pojedynczych decyzji politycznych. Oznacza to, że zmiana pełnomocnika nie wpłynie na bieżący harmonogram inwestycji.
2. Nominacja Piotra Malepszaka może wzmocnić kolejowy wymiar projektu. Nowy pełnomocnik od lat związany jest z sektorem kolejowym i wcześniej pełnił funkcję p.o. prezesa CPK. Jego doświadczenie sugeruje większy nacisk na efektywność ekonomiczną i integrację inwestycji kolejowych z lotniskową częścią projektu. Jest to szczególnie istotne po prezentacji Zintegrowanej Sieci Kolejowej.
3. Odejście Macieja Laska symbolicznie zamyka pierwszy etap zmian w CPK. W ostatnich miesiącach rząd określił docelowy kształt lotniska i przedstawił plan rozwoju sieci kolejowej do 2050 r. Według ekspertów oznacza to zakończenie fazy projektowania strategicznego i wejście w etap realizacji inwestycji.