PIP: dziesiątki tysięcy pracowników bez terminowych wypłat

W 2025 roku ponad 32 tys. pracowników nie otrzymało wynagrodzenia na czas, a 12 tys. dostało je w zaniżonej wysokości – wynika z danych Państwowej Inspekcji Pracy. Nieprawidłowości w wypłatach pozostają najczęstszym problemem zgłaszanym przez zatrudnionych.

W 2025 roku Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła 57,4 tys. kontroli, z czego aż 14,3 tys. dotyczyło terminowości wypłat wynagrodzeń. To właśnie ten obszar generował najwięcej naruszeń prawa pracy.

Z danych inspekcji wynika, że 32 tys. pracowników nie otrzymało wynagrodzenia na czas, a kolejne 12 tys. osób otrzymało pensje w niepełnej wysokości. Problemy z wypłatami pozostają najczęściej zgłaszanym naruszeniem.

Nieprawidłowości dotyczyły także innych świadczeń. 5 tys. pracowników nie otrzymało wynagrodzenia za nadgodziny lub otrzymało je w zaniżonej wysokości, a 9 tys. osób nie dostało na czas lub w pełnej wysokości m.in. ekwiwalentu za urlop, wynagrodzenia chorobowego czy dodatków za pracę w nocy.

Skala naruszeń i działania PIP

Jak poinformował główny inspektor pracy Marcin Stanecki, w sytuacji braku wypłaty zaległości podczas kontroli lub bezpośrednio po niej, inspekcja może wydać nakaz zapłaty podlegający szybkiej egzekucji administracyjnej.

W 2025 roku PIP wydała 5,3 tys. nakazów zapłaty na łączną kwotę 182,9 mln zł, obejmujących 32,8 tys. pracowników. To narzędzie pozwala dochodzić należności bez konieczności kierowania sprawy do sądu.

Szef PIP podkreślił, że terminowa wypłata wynagrodzenia to podstawowy obowiązek pracodawcy. Zaznaczył, że od regularności wypłat zależy m.in. możliwość utrzymania rodziny, opłacenia rachunków czy spłaty kredytów.

Dane inspekcji pokazują również, że niemal co czwarty przypadek zaległości dotyczył handlu i branży napraw, a kolejne miejsca zajmowały przetwórstwo przemysłowe (17 proc.), transport i gospodarka magazynowa (12 proc.) oraz budownictwo (12 proc.).

Małe firmy i rosnąca liczba skarg

Prawie połowa kontroli, w których stwierdzono naruszenia dotyczące wypłat wynagrodzeń, dotyczyła firm zatrudniających do 9 pracowników, co wskazuje na szczególną skalę problemu w najmniejszych podmiotach.

W 2025 roku do PIP wpłynęło 51,4 tys. skarg, obejmujących łącznie 87,9 tys. zgłoszonych problemów. Najwięcej z nich dotyczyło właśnie wynagrodzeń.

Na drugim miejscu znalazły się naruszenia związane ze stosunkiem pracy, w tym brak pisemnego potwierdzenia umowy, niewydanie lub opóźnienia w wydaniu świadectwa pracy oraz błędy w jego treści.

Czytaj również: Wszedł i kazał się spakować. Znamy kulisy odwołania zarządu PAIH

Coraz częściej zgłaszanym problemem są także przypadki zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach właściwych dla umowy o pracę. PIP wskazuje, że liczba takich skarg rośnie m.in. po zmianie przepisów, które dały inspekcji uprawnienia do przekształcania pozornych umów w etaty.

Problemy z czasem pracy i prawa pracowników

Skargi kierowane do inspekcji dotyczą również naruszeń przepisów o czasie pracy. Najczęściej chodzi o brak lub nierzetelne prowadzenie ewidencji czasu pracy.

W praktyce oznacza to m.in. niewykazywanie nadgodzin, pracy w porze nocnej czy faktycznie przepracowanego czasu, co wpływa na wysokość wynagrodzenia pracowników.

Zgłaszane są także naruszenia prawa do odpoczynku, w tym brak 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego oraz 35 godzin odpoczynku tygodniowego.

Główny inspektor pracy podkreślił, że liczba skarg rośnie z roku na rok, co pokazuje, że mimo dobrej koniunktury gospodarczej pracownicy wciąż potrzebują wsparcia w egzekwowaniu swoich praw.

Źródło: PAP