Resort finansów pracuje nad regulacjami powiązanymi z reformą wskaźników referencyjnych
Resort finansów przygotowuje podstawę prawną, która umożliwi wyrównanie w umowach o kredyt hipoteczny zmiany związanej z reformą wskaźników referencyjnych – wynika z informacji na stronie Kancelarii Premiera. Nowe przepisy mają uregulować też m.in. korzystanie z tzw. walutomatów.
Na stronie Kancelarii Premiera poinformowano, że Ministerstwo Finansów pracuje nad projektem nowelizacji niektórych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwiększenia jego stabilności. Projekt miałby zostać przyjęty przez rząd w III kw. 2026 r.
Projekt ma na celu „deregulację, decentralizację i zwiększenie efektywności”. Projektowana ustawa ma dotyczyć przede wszystkim Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG), Narodowego Banku Polskiego (NBP), banków komercyjnych, spółdzielczych oraz kantorów. W zakresie BFG zmiany mają objąć obszar przymusowej restrukturyzacji oraz gwarantowania depozytów, a w przypadku NBP – zakres nadzoru nad działalnością kantorów.
Ministerstwo ma też zamiar wprowadzić zmiany związane z reformą wskaźników referencyjnych w Polsce.
POLSTR ma zastąpić WIBOR
Dotychczasowy WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) zostanie zamieniony na nowy wskaźnik – POLSTR (Polish Short Term Rate). WIBOR jest wskaźnikiem opartym co do zasady na realnych transakcjach, choć nie tylko. Jego częścią są też tzw. kwotowania wiążące i modelowe, czyli stawki, po jakich banki biorące udział w wyznaczaniu wskaźnika byłyby gotowe złożyć oraz przyjąć depozyt od innego uczestnika tego procesu lub na rynku bazowym. Zastępujący go POLSTR ma być oparty wyłącznie na realnych transakcjach na rynku międzybankowym – depozytach overnight (krótkoterminowych depozytach na jedną noc – przyp. red.).
Zamianie wskaźników towarzyszy tzw. spread korygujący, czyli parametr dodawany do nowego wskaźnika, by wyrównać go do dotychczasowego. Celem jest, by zamiana była neutralna dla wszystkich stron rynku finansowego – zarówno banków, jak i konsumentów.
Resort finansów zauważył, że w obecnych realiach prawnych nie ma wyraźnego wskazania statusu prawnego spreadu korygującego w umowie kredytu hipotecznego. Obecnie minister właściwy ds. instytucji finansowych (minister finansów – przyp. red.) przy wydawaniu rozporządzenia wyznaczającego nowy wskaźnik określi w nim jednocześnie korektę spreadu, istotne zmiany dostosowawcze oraz datę rozpoczęcia zamiennika.
Kwestia stosowania tej korekty budzi jednak wątpliwości w przypadku umów o kredyt hipoteczny. Prawo obecnie mówi, że – o ile nie uzgodniono stałej stopy oprocentowania – ustala się je jako wartość wskaźnika referencyjnego i wysokość marży, czyli na podstawie dwóch elementów. Rozporządzenie ministra wprowadziłoby trzeci element, czyli spread korygujący, co „może doprowadzić do ryzyka kwestionowania ważności zastosowania tej korekty jako sprzecznej z przepisami”.
Z tego powodu proponuje się wprowadzenie na poziomie ustawy podstawy prawnej zastępowania w umowach o kredyt hipoteczny wartości wskaźnika referencyjnego, dla którego określono zamiennik, wartością zamiennika i korektą spreadu. Nie wyjaśniono, jak miałoby to wyglądać.
Czytaj także: MF: wartość instrumentów, które muszą być zastąpione papierami powiązanymi z POLSTR to 322 mld zł
Doprecyzowanie zasad funkcjonowania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG)
Ministerstwo chce również uzupełnić lub skorygować wdrożenie niektórych unijnych przepisów dyrektyw oraz wytyczne Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB). Te ostatnie przewidują wprowadzenie uprawnienia organów przymusowej restrukturyzacji (w Polsce jest to BFG) do dokonywania kontroli na miejscu i testowania wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji w miejscu prowadzenia działalności przez podmiot jej podlegający oraz możliwości weryfikacji przez BFG zgodności działania podmiotu z wytycznymi EUNB pod kątem możliwości przeprowadzenia skutecznej przymusowej restrukturyzacji.
Ponadto zasady udzielania wsparcia przez BFG i zasady kontroli wykonania tego wsparcia mają zostać doprecyzowane. BFG ma też zyskać mechanizm dochodzenia odpowiedniego ukształtowania struktury kapitału w podmiocie podlegającym przymusowej restrukturyzacji, co ma umożliwić sprawną rekapitalizację.
Resort chce też doprecyzować i uzupełnić niektóre przepisy ustawy o BFG oraz innych ustaw „na tle dotychczasowych doświadczeń i praktyki” związanej z przymusową restrukturyzacją. Ma to umożliwić efektywniejszą realizację ustawowych zadań BFG.
Inny pakiet zmian dotyczy jednoznacznego uregulowania wykonywania działalności kantorowej za pomocą automatycznych urządzeń do wymiany walut (tzw. walutomatów). Jednocześnie ma zostać umożliwione wykonywanie działalności kantorowej za pośrednictwem agentów.
Źródło: PAP