Szef Rady Fiskalnej: Polski nie stać na 2,5 tys. gmin.

Polski nie stać na utrzymywanie około 2,5 tys. gmin – ocenił przewodniczący Rady Fiskalnej. Jego zdaniem spadek liczby ludności oraz rosnące koszty stałe sprawiają, że konieczna będzie konsolidacja samorządów.

Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej, mówił o tym podczas konferencji „Perspektywy finansowe samorządów w świetle wyników Wskaźnika Aktywności Rozwojowej Samorządu”. Odniósł się przede wszystkim do sytuacji gmin wiejskich, które najsłabiej ze wszystkich kategorii samorządów oceniają swoje perspektywy rozwojowe.

Jak wskazał, kluczowym problemem jest spadek liczby ludności, który bezpośrednio uderza w finanse lokalne. – Trend demograficzny jest nieodwracalny i będzie coraz silniej wpływał na dochody gmin. Tego problemu nie da się odkładać w czasie – podkreślił Dudek.

Zdaniem szefa Rady Fiskalnej w tej sytuacji konsolidacja gmin jest nieunikniona. Powołując się na opinię prof. Jerzego Hausnera, zaznaczył, że Polski nie stać na 2,5 tys. gmin, a malejąca liczba mieszkańców sprawia, że małe jednostki przy wysokich kosztach stałych mogą sobie nie poradzić. – Czeka nas trzeci etap reformy samorządowej – ocenił.

Dudek zwrócił też uwagę na obniżenie dochodów gmin z PIT, które są rekompensowane transferami z budżetu państwa. Jak zaznaczył, takie rozwiązanie pogarsza stan finansów publicznych. Przywołał przy tym raport Międzynarodowego Funduszu Walutowego, z którego wynika, że Polska weszła w tzw. efekt kuli śnieżnej, a dług publiczny – mimo planowanej redukcji deficytu o 2 proc. PKB – może wzrosnąć do 70–80 proc. PKB.

W jego ocenie rosnące ryzyko fiskalne wymaga wzmocnienia kontroli nad finansami samorządów. Choć funkcjonują regionalne izby obrachunkowe, to – jak mówił – to za mało. Postulował większą kontrolę obywatelską, zainteresowanie mediów oraz lokalnych środowisk akademickich, a także wzmocnienie instytucjonalnej odpowiedzialności fiskalnej.

Choć w krótkim okresie perspektywy gospodarcze są dobre, wyzwania – zdaniem Dudka – pojawią się za kilka lat. Dlatego samorządy powinny już teraz szukać dodatkowych, autonomicznych źródeł dochodów, doskonalić instrumenty zadłużenia i przygotowywać się na nieuniknione działania konsolidacyjne, które obejmą cały sektor finansów publicznych.

Źródło: PAP