UE: 21,5 mln euro na ochronę polskiej infrastruktury energetycznej
Polska otrzyma 21,5 mln euro (ponad 90 mln zł) z Unii Europejskiej na wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej sektora elektroenergetycznego. Środki są częścią szerszego pakietu 113 mln euro i mają związek z synchronizacją systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich z Europą kontynentalną.
Finansowanie zostało przyznane w ramach instrumentu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF). Komisja Europejska przeznaczyła te środki na ochronę infrastruktury krytycznej powiązanej z procesem synchronizacji systemów elektroenergetycznych Estonii, Litwy i Łotwy z systemem Europy kontynentalnej, w którym istotną rolę odgrywa Polska.
Jak podkreśla minister energii Miłosz Motyka, inwestycja ma znaczenie nie tylko krajowe, ale regionalne. Środki unijne pozwolą Polsce skuteczniej chronić własny system elektroenergetyczny oraz wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Europy Środkowo-Wschodniej, m.in. poprzez zwiększenie odporności na zagrożenia fizyczne i cybernetyczne oraz zapewnienie ciągłości dostaw energii dla obywateli i firm.
9 lutego 2025 r. Litwa, Łotwa i Estonia dołączyły do systemu Europy kontynentalnej, obsługującego ponad 400 mln odbiorców. Wcześniej państwa bałtyckie funkcjonowały w rosyjskim systemie IPS/UPS. Synchronizacja odbywa się poprzez połączenie LitPol Link, łączące systemy Polski i Litwy.
W związku z napiętą sytuacją geopolityczną oraz rosnącym ryzykiem ataków na infrastrukturę krytyczną, operatorzy systemów przesyłowych: PSE, Litgrid, Elering i AST prowadzą skoordynowane działania ochronne. Dzięki środkom z CEF możliwe będzie pokrycie do 50 proc. kosztów kwalifikowanych projektów związanych z bezpieczeństwem infrastruktury energetycznej.
Jak poinformował prezes PSE Grzegorz Onichimowski, realizowany w Polsce program obejmuje działania na obiektach strategicznych. Planowana jest m.in. implementacja kompleksowych systemów wykrywania zagrożeń oraz wzmocnienie ochrony stacji elektroenergetycznych. Celem jest trwałe zwiększenie odporności systemu elektroenergetycznego oraz stworzenie stabilnych warunków dla dalszej transformacji i rozwoju gospodarki.