UE przedstawia pierwszy plan walki z kryzysem mieszkaniowym. Bruksela chce ograniczyć najem krótkoterminowy

Komisja Europejska zaprezentowała pierwszy w historii kompleksowy plan na rzecz dostępnych cenowo mieszkań w UE. Pakiet zakłada m.in. miliardy euro na nowe inwestycje, uproszczenie procedur budowlanych oraz zaostrzenie zasad dotyczących najmu krótkoterminowego.

Komisja Europejska we wtorek przedstawiła pierwszy w historii UE Plan na rzecz dostępnych cenowo mieszkań. Dokument ma być odpowiedzią na narastający kryzys mieszkaniowy, który dotyka miliony Europejczyków w całej Wspólnocie.

Plan obejmuje pakiet legislacyjny, którego celem jest zwiększenie podaży mieszkań, uwolnienie środków publicznych na budowę nowych lokali oraz ograniczenie spekulacji i najmu krótkoterminowego, szczególnie w dużych miastach.

Za projekt odpowiada unijny komisarz ds. mieszkalnictwa Dan Jørgensen, który podkreślił, że ceny nieruchomości w UE wzrosły o ponad 60 proc. w ciągu ostatnich 10 lat. – Mieszkanie to nie towar, lecz prawo podstawowe – zaznaczył.

Pieniądze publiczne i uproszczenie budowy

Komisja zapowiada zmiany w zasadach pomocy publicznej, które wprost pozwolą państwom członkowskim finansować budowę mieszkań dostępnych cenowo. Nowe regulacje umożliwią kierowanie środków także do rodzin klasy średniej, coraz częściej wypychanych z rynku mieszkaniowego.

Równolegle Bruksela, we współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, bankami krajowymi i innymi instytucjami finansowymi, uruchomi paneuropejską platformę inwestycyjną. Jej celem będzie mobilizacja publicznych i prywatnych pieniędzy na mieszkania socjalne i dostępne cenowo.

Budownictwo mieszkaniowe ma zostać wpisane jako odrębny cel do krajowych planów partnerskich, które państwa UE wykorzystają do podziału środków z kolejnego siedmioletniego budżetu UE.

Strategia budowlana i nowe prawo

Komisja zapowiedziała także Europejską Strategię Budownictwa Mieszkaniowego, której celem będzie uproszczenie i cyfryzacja procedur administracyjnych związanych z wydawaniem pozwoleń. Dodatkowy pakiet deregulacyjny ma zostać przedstawiony w 2027 roku.

Bruksela planuje również duże inwestycje w modernizację sektora budowlanego oraz wprowadzenie wspólnych standardów dla materiałów budowlanych. Ma to obniżyć koszty i przyspieszyć realizację inwestycji.

Na koniec 2026 roku zapowiedziano przedstawienie Construction Services Act, który umożliwi firmom budowlanym świadczenie usług transgranicznych przy jednoczesnym zachowaniu standardów pracy i zatrudnienia.

Walka ze spekulacją i najmem krótkoterminowym

Jednym z kluczowych elementów planu jest ograniczenie spekulacji na rynku nieruchomości. W ciągu najbliższego roku Komisja zbierze dane na temat skali zjawiska, w którym mieszkania traktowane są – jak ujął to Jørgensen – „jak złoto czy bitcoin”, wyłącznie jako instrument inwestycyjny.

Na tej podstawie Bruksela ma zaproponować rozwiązania wspierające państwa członkowskie w tworzeniu mechanizmów przejrzystości i polityk podatkowych, które ograniczą finansjalizację rynku mieszkaniowego.

Komisja chce też dać władzom lokalnym, regionalnym i krajowym realne narzędzia do walki z najmem krótkoterminowym. W 2026 roku ma powstać akt prawny pozwalający m.in. limitować liczbę dni wynajmu, ograniczać działalność do określonych sezonów lub wstrzymywać wydawanie nowych licencji.

Plan obejmuje również wsparcie dla młodych Europejczyków, którzy z powodu wysokich cen nie mogą się usamodzielnić. Komisja proponuje finansowanie akademików, a także uruchomienie specjalnego komponentu Erasmus+ oferującego tańsze mieszkania studentom z mniej uprzywilejowanych środowisk.

Dodatkowo Bruksela chce zwiększyć środki na mieszkalnictwo socjalne dla osób w kryzysie bezdomności oraz promować model „housing first”, stosowany m.in. w Finlandii. Elementem planu będzie także wykorzystanie inicjatywy Nowy Europejski Bauhaus, promującej zrównoważone i energooszczędne budownictwo.

Źródło: Politico