NBP: finanse stabilne, rośnie ryzyko geopolityczne

Krajowy system finansowy pozostaje stabilny i odporny – wynika z czerwcowego „Raportu o stabilności finansowej” opublikowanego przez Narodowy Bank Polski.

Bank centralny wskazuje jednak na rosnącą rolę ryzyka geopolitycznego oraz zmiany w ryzyku prawnym dotyczącym kredytów.

Krajowy system finansowy pozostaje stabilny i odporny – podkreśla Narodowy Bank Polski w czerwcowym „Raporcie o stabilności finansowej”, opublikowanym we wtorek. Banki w Polsce utrzymują wysoką zdolność do pokrywania strat i świadczenia usług finansowych nawet w pesymistycznych scenariuszach testów warunków skrajnych.

Według NBP tradycyjne ryzyka bankowe, takie jak ryzyko kredytowe, płynności, walutowe oraz stopy procentowej, pozostają na historycznie niskim poziomie i nie stanowią obecnie zagrożenia dla systemu finansowego.

Czytaj również: Wiceprezes ING: Wyłączmy projekty obronne z podatku bankowego

Jednocześnie bank centralny wskazuje, że coraz większego znaczenia nabiera ryzyko geopolityczne, które może pośrednio ujawniać lub nasilać słabości w systemie finansowym.

W raporcie podkreślono również, że istotnym czynnikiem wrażliwości systemu jest wysoki udział skarbowych papierów wartościowych w aktywach banków i innych instytucji finansowych. Dodatkowo na ocenę ryzyka wpływa perspektywa wzrostu długu publicznego w kolejnych latach.

NBP zwraca uwagę, że kanałem transmisji szoków może być także wzrost premii za ryzyko na globalnych rynkach finansowych, który wpływa na wyceny aktywów finansowych w kraju.

Ryzyko geopolityczne i struktura aktywów zwiększają wrażliwość systemu

Bank centralny wskazuje, że w warunkach nasilonego ryzyka geopolitycznego instytucje finansowe powinny wzmacniać systemy zarządzania ryzykiem finansowym i operacyjnym. Jak podkreślono, ewentualna materializacja tego ryzyka może szybko przełożyć się na wyceny aktywów, w tym obligacji skarbowych, oraz na działanie systemów ICT.

NBP zaznacza, że kluczowe znaczenie ma odporność infrastruktury technologicznej instytucji finansowych, ponieważ szoki geopolityczne mogą oddziaływać jednocześnie na wiele obszarów działalności banków.

Czytaj również: Zbrojeniówka przestaje parzyć. Banki przestawiają strategiczną wajchę na sektor obronny

W ocenie banku centralnego ważnym elementem stabilności systemu jest także podejście do ochrony konsumenta. NBP rekomenduje zachowanie proporcjonalności w stosowaniu sankcji kredytu darmowego (SKD), aby ograniczyć ryzyko nadużyć oraz uniknąć sytuacji, w której ochrona jednej grupy klientów odbywa się kosztem innych uczestników rynku.

NBP wskazuje, że projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim wymaga dalszych zmian, tak aby uwzględniał stanowisko Komitetu Stabilności Finansowej.

Zmiany w ryzyku prawnym i wpływ orzeczeń TSUE

Bank centralny ocenia, że ryzyko prawne w sektorze bankowym uległo obniżeniu i dotyczy obecnie przede wszystkim kredytów złotowych. Kluczowe znaczenie miało orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z lutego, które ograniczyło ryzyko powszechnego kwestionowania umów kredytowych opartych o WIBOR.

W efekcie zmniejszyło się ryzyko systemowe związane z tym segmentem rynku kredytowego, co NBP ocenia jako istotny czynnik stabilizujący.

Jednocześnie wyrok TSUE z kwietnia dotyczący odsetek od prowizji przy kredytach konsumpcyjnych zwiększył niepewność co do potencjalnych kosztów prawnych w tym portfelu kredytowym.

NBP podkreśla również, że w przypadku sankcji kredytu darmowego należy precyzyjnie określić kryteria ich stosowania, aby ograniczyć ryzyko swobodnej interpretacji przepisów i możliwego nadużywania regulacji. W ocenie banku centralnego takie rozwiązanie ma kluczowe znaczenie dla długoterminowej ochrony konsumentów i stabilności rynku finansowego.