Rubio: NATO trzeba przemyśleć na nowo

Sekretarz stanu USA Marco Rubio poinformował o rozpoczęciu rozmów technicznych z Danią i Grenlandią dotyczących przyszłego porozumienia w sprawie wyspy. Podczas wystąpienia w Senacie mówił także o konieczności nowego podejścia do NATO, sytuacji w Iranie oraz najnowszych wydarzeniach w Wenezueli.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio poinformował w środę, że Stany Zjednoczone rozpoczęły rozmowy techniczne z Danią i Grenlandią w sprawie przyszłego porozumienia dotyczącego Grenlandii. Informacja padła podczas jego wystąpienia przed senacką Komisją Spraw Zagranicznych.

Wysłuchanie formalnie dotyczyło polityki USA wobec Wenezueli, jednak Rubio szeroko odniósł się także do kwestii bezpieczeństwa międzynarodowego, relacji z sojusznikami oraz strategicznych wyzwań stojących przed Stanami Zjednoczonymi.

Szef amerykańskiej dyplomacji zapewnił senatorów, że rozmowy w sprawie Grenlandii już się rozpoczęły, a cały proces – jak podkreślił – znajduje się obecnie „w dobrym miejscu”.

Rubio zaznaczył, że negocjacje mają charakter techniczny i roboczy, a ich prowadzenie ma być regularne, profesjonalne i pozbawione medialnego rozgłosu, aby zwiększyć szanse na osiągnięcie porozumienia.

Rozmowy USA, Grenlandii i Danii

Sekretarz stanu nie ujawnił, czego dokładnie dotyczą rozmowy ani jakie cele stawiają sobie Stany Zjednoczone. Przypomniał jednak, że prezydent Donald Trump wykluczył użycie siły w kontekście Grenlandii.

Z wcześniejszych wypowiedzi Donalda Trumpa oraz doniesień m.in. agencji Bloomberg i dziennika „New York Times” wynika, że ramy przyszłego porozumienia mogą obejmować wzmocnienie bezpieczeństwa Arktyki, dostęp do złóż surowców mineralnych oraz możliwość pozyskania przez USA gruntów pod bazy wojskowe.

Rubio potwierdził, że zainteresowanie prezydenta USA Grenlandią jest jednoznaczne, a rozmowy mają doprowadzić do rozwiązania korzystnego dla wszystkich stron.

Podkreślił przy tym, że spotkania techniczne rozpoczęły się już w dniu jego wystąpienia i mają stanowić element długofalowego procesu negocjacyjnego.

NATO pod presją zmian

Podczas wysłuchania Rubio odniósł się również do krytyki ze strony Demokratów wobec polityki administracji Donalda Trumpa wobec sojuszników z NATO.

Wiceszefowa komisji, senator Jeanne Shaheen, zarzuciła administracji, że jej działania osłabiają wiarygodność USA i mogą pchać europejskich sojuszników w stronę Chin, co jej zdaniem oznacza faktyczne „jednostronne rozbrojenie” w rywalizacji z Pekinem.

Rubio odpowiedział, że NATO musi zostać przemyślane na nowo, wskazując na nierównowagę w potencjale militarnym pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a pozostałymi państwami sojuszu.

Odnosząc się do gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy, zaznaczył, że choć mają je zapewniać m.in. siły Wielkiej Brytanii i Francji, to w praktyce opierają się one na amerykańskiej gotowości do wsparcia.

Zdaniem Rubia głównym problemem jest to, że europejscy partnerzy przez lata nie inwestowali wystarczająco w obronność, co zwiększa obciążenie po stronie USA.

Ograniczone zasoby USA

Sekretarz stanu podkreślił, że Stany Zjednoczone nie są w stanie w równym stopniu angażować się militarnie w Europie i w regionie Indo-Pacyfiku.

Jak zaznaczył, te same siły i środki nie mogą jednocześnie zabezpieczać interesów USA na dwóch kluczowych teatrach strategicznych, co oznacza konieczność trudnych wyborów.

Rubio argumentował, że im silniejsi będą europejscy sojusznicy w NATO, tym większą elastyczność strategiczną zachowają Stany Zjednoczone na świecie.

Iran i ryzyko eskalacji

W trakcie wysłuchania Rubio odniósł się także do sytuacji w Iranie, stwierdzając, że irański reżim jest obecnie najsłabszy w swojej historii.

Sekretarz stanu przyznał, że nikt nie wie, kto przejąłby władzę, gdyby z urzędu został usunięty najwyższy przywódca Iranu ajatollah Ali Chamenei, a ewentualny upadek reżimu byłby znacznie bardziej skomplikowany niż w Wenezueli.

Rubio nie wykluczył prewencyjnych działań wojskowych USA, jeśli miałyby one na celu ochronę tysięcy amerykańskich żołnierzy i instalacji wojskowych w regionie.

Jako główny problem Iranu wskazał zapaść gospodarczą, wynikającą z sankcji oraz przeznaczania zasobów na zbrojenia i wspieranie organizacji terrorystycznych, szacując, że liczba ofiar ostatnich protestów sięga tysięcy.

Najnowsze informacje z Wenezueli

Podczas gdy Rubio składał zeznania w Senacie, napłynęły również nowe informacje z Wenezueli, gdzie – według władz – odblokowano część wenezuelskich aktywów w USA, które mają zostać przeznaczone m.in. na zakup sprzętu medycznego.

Równocześnie organizacje praw człowieka informowały o uwolnieniu co najmniej 80 więźniów politycznych, choć ich zdaniem proces ten postępuje wolniej, niż deklaruje rząd w Caracas.

Źródło: PAP, CNN