Zaloguj się 
Dzieje się!
Udostępnij przez e-mail Rząd chce podwyższyć tzw. opłatę od „małpek”, zwiększyć stawki podatku cukrowego
Rząd chce w III kw. 2026 r. przyjąć projekt dot. podwyższenia stawki opłaty ALK z 25 zł do 100 zł za każdy pełny litr 100 proc. alkoholu w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej napoju nieprzekraczającej 300 ml – wynika z wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Rząd chce w III kw. przyjąć również projekt dotyczący uszczelnienia systemu opłaty cukrowej i aktualizacji jej wysokości. Zdecydowana większość uzyskanych w ten sposób środków ma ma zasilić konto NFZ.
„Podwyższenie opłaty ALK ma na celu dalsze zmniejszenie dostępności ekonomicznej tego rodzaju produktów i w konsekwencji zmniejszenie konsumpcji alkoholu. Zakłada się spadek sprzedaży w odniesieniu do liczby litrów 100 proc. alkoholu oferowanego w opakowaniach jednostkowych do 300 ml o 25 proc." – napisano.
Opłata ALK – szczegóły projektowanej zmiany
„Utrwalające się niekorzystne wzorce spożywania alkoholu – przekładające się na wysoki poziom konsumpcji alkoholu w opakowaniach o małej objętości przez różne grupy społeczne, w tym osoby zatrudnione, także przez okres całego dnia, w przeciwieństwie do alkoholu w opakowaniach o większej objętości – oraz ogólne wysokie spożycie alkoholu, z perspektywy zdrowotnej uzasadniają zaostrzenie wprowadzonego narzędzia przez podniesienie wymiaru opłaty" – dodano.
Projektowana zmiana zakłada, że wpływy z opłaty ALK będą w 100 proc. stanowić dochód budżetu NFZ i – jak czytamy – jest podyktowana rosnącymi wydatkami NFZ związanymi z ochroną zdrowia, w tym świadczeniem usług medycznych osobom uzależnionym. Ma również na celu racjonalizację wydatkowania środków publicznych.
W konsekwencji proponuje się rezygnację z przypisania gminom w 93 ust. 4 ustawy zadania w postaci realizacji lokalnej międzysektorowej polityki przeciwdziałania negatywnym skutkom spożywania alkoholu..
Zmiany zakładają ponadto precyzyjne określenie momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty ALK.
„Proponuje się jednoznaczne wskazanie, że obowiązek zapłaty opłaty powstaje w dniu: zaopatrzenia przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w tym również gdy przedsiębiorca ten posiada jednocześnie zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, albo sprzedaży napojów alkoholowych we własnym punkcie sprzedaży detalicznej przez przedsiębiorcę posiadającego jednocześnie zezwolenie na sprzedaż hurtową i detaliczną napojów alkoholowych, w przypadku gdy obowiązek zapłaty opłaty od zaopatrzenia w te napoje nie powstał stosownie do opisanej powyżej zasady (obowiązek zapłaty opłaty nie powstał u innego przedsiębiorcy)" – napisano.
Projekt zakłada też wprowadzenie możliwości złożenia jednej informacji ALK łącznie w odniesieniu do wszystkich posiadanych zezwoleń (na obrót hurtowy, na wyprzedaż) oraz zmianę częstotliwości składania informacji ALK i opłacania opłaty ALK z półrocznej na miesięczną.
„Zmiana ma na celu ułatwienie przedsiębiorcom wywiązywania się z nałożonych ustawą obowiązków, w miejsce obecnego obowiązku składania informacji ALK odrębnie w odniesieniu do każdego posiadanego przez przedsiębiorcę zezwolenia" – napisano w wykazie prac.
„Jednocześnie zmiana częstotliwości składania informacji ALK i wpłacania opłaty ALK zmniejszy ilość danych przekazywanych jednorazowo przez przedsiębiorców, a także zapewni bieżące finansowanie potrzeb NFZ" – dodano.
Projektowane zmiany zakładają ponadto odstąpienie od wymogu opatrywania informacji jedynie kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Projekt zakłada złagodzenie sankcji w przypadku niewypełnienia obowiązku złożenia informacji i zapłaty opłaty w terminie.
Projekt zakłada też zmiany w finansowaniu Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych: proponuje się obniżenie wskaźnika procentowego określającego maksymalną wysokość środków finansowych przekazywanych przez NFZ z opłaty ALK na rachunek Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych z 8 proc. do 2 proc. Ma to umożliwić utrzymanie wysokości środków przekazywanych przez NFZ na rachunek Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych co najmniej na poziomie obecnym.
Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.
Rząd chce uszczelnić i zaktualizować wysokość opłaty cukrowej
Rząd chce też w III kw. przyjąć projekt dotyczący uszczelnienia systemu opłaty cukrowej i aktualizacji jej wysokości . Projektowane zmiany zakładają, że 96,5 proc. wpływów z opłaty ma trafić bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia.
W celu ograniczenia dostępności ekonomicznej napojów słodzonych rząd przewiduje podwyższenie wysokości opłaty:
- stałej za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej, o których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008: z 0,50 zł do 0,70 zł;
- zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł;
- za zawartość dodatku kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł;
- maksymalnej: z 1,20 zł do 1,80 zł – w przeliczeniu na 1 litr napoju.
W wykazie prac wskazano, że projektowane zmiany zakładają ponadto objęcie opłatą od środków spożywczych wszystkich koncentratów niezależnie od ich postaci (płynnej, półpłynnej, stałej, syropu), aby wyeliminować wątpliwości dotyczące objęcia opłatą tych produktów.
„Z uwagi na znacznie wyższą zawartość cukru w skoncentrowanym produkcie w stosunku do wyrobu gotowego do spożycia, proponuje się uzupełnienie regulacji o odrębną wysokość opłaty – 3 zł za litr lub kilogram koncentratu" – napisano.
Rząd chce także objąć opłatą od środków spożywczych suplementy diety w postaci napoju, z wyłączeniem tych suplementów, które oferowane są do sprzedaży w opakowaniach o objętości nieprzekraczającej 200 ml.
„Takie suplementy diety co do zasady sprzedawane są w aptece i wspomagają leczenie farmakologiczne, np. syrop prawoślazowy (Althaeae sirupus), syrop z rutyną, syrop z wyciągu z porostu islandzkiego. Wysokość opłaty w przypadku suplementów diety będzie zależna od postaci danego suplementu" – napisano.
„W przypadku suplementów w postaci skoncentrowanej (np. syropu do rozcieńczenia) stosowana będzie stawka dla koncentratów, tj. 3 zł za litr lub kilogram koncentratu. Natomiast opłata od suplementów diety w postaci płynu do bezpośredniego spożycia będzie obliczana zależnie od zawartości cukru lub substancji słodzących – maksymalnie 1,80 zł za litr napoju" – dodano.
Projektowane zmiany zakładają ponadto objęcie opłatą od środków spożywczych napojów zawierających co najmniej 20 proc. soku oraz do 5 g cukrów, które jednocześnie zawierają kofeinę lub taurynę lub substancje słodzące.
Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.
Czytaj także: Koniec udawania „soku”. Napoje bezalkoholowe i energetyki będą droższe
Źródło: PAP
