Rząd wdraża unijne przepisy o równości płac. Firmy ze 100 pracownikami z nowymi obowiązkami

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy wdrażającej unijne przepisy o równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn. Nowe regulacje obejmą m.in. obowiązek raportowania luki płacowej i jawniejsze zasady ustalania wynagrodzeń.

Projekt ustawy autorstwa MRPiPS we wtorek opublikowano na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Regulacja wdraża do polskiego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady UE dotyczącą wzmocnienia stosowania zasady równego wynagrodzenia kobiet i mężczyzn za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości.

Celem dyrektywy jest realne egzekwowanie obowiązujących już przepisów, a nie tworzenie nowej zasady. Projekt zakłada zwiększenie przejrzystości wynagrodzeń oraz narzędzia pozwalające wykrywać i eliminować nieuzasadnione różnice płacowe ze względu na płeć.

Zgodnie z projektowanymi przepisami pracodawcy będą zobowiązani do oceny wartości pracy na danym stanowisku lub w danym rodzaju pracy. Podstawą mają być kryteria wskazane w Kodeksie pracy, takie jak wymagane umiejętności, wysiłek, zakres odpowiedzialności i warunki pracy, przy możliwości stosowania także innych kryteriów.

Pracodawcy będą musieli ustalić kryteria wynagradzania w sposób obiektywny i neutralny płciowo oraz zapewnić pracownikom dostęp do tych informacji. Ma to wykluczyć zarówno bezpośrednią, jak i pośrednią dyskryminację ze względu na płeć.

Większa jawność wynagrodzeń

Projekt przewiduje, że pracownik będzie mógł uzyskać informacje o swoim wynagrodzeniu oraz o średnich poziomach wynagrodzeń kobiet i mężczyzn wykonujących taką samą lub równoważną pracę. Dostęp do danych ma obejmować konkretne kategorie stanowisk.

Nowe obowiązki informacyjne obejmą także osoby ubiegające się o pracę. Pracodawca będzie musiał przekazać m.in. początkową wysokość wynagrodzenia lub jego przedział, a także informacje o zasadach ustalania płac i ich wzrostu.

Wszystkie informacje mają być przekazywane w formie dostępnej dla osób z niepełnosprawnościami, w szczególności cyfrowo, w sposób umożliwiający swobodne i świadome zapoznanie się z treścią.

Raporty, kontrole i kary

Kluczową zmianą będzie obowiązek sporządzania sprawozdania z luki płacowej przez pracodawców zatrudniających co najmniej 100 pracowników. Raport ma zawierać m.in. wysokość luki płacowej, jej medianę oraz udział kobiet i mężczyzn w poszczególnych przedziałach wynagrodzeń.

Firmy zatrudniające minimum 250 osób będą raportować co roku, a zatrudniające od 100 do 249 pracowników – co trzy lata. W przypadku działania związków zawodowych sprawozdanie będzie konsultowane z organizacją związkową. Dane – z pewnymi wyjątkami – będą publikowane przez organ monitorujący.

Jeżeli luka płacowa w danej kategorii wyniesie co najmniej 5 proc. i nie będzie uzasadniona obiektywnymi kryteriami, pracodawca będzie musiał wdrożyć działania naprawcze w ciągu 6 miesięcy. W razie braku efektów konieczna będzie wspólna ocena wynagrodzeń z udziałem związków lub przedstawicieli pracowników.

Projekt przewiduje również kary grzywny od 3 tys. do 50 tys. zł za naruszenia, m.in. brak oceny stanowisk, brak informacji dla pracowników czy niewykonanie obowiązku raportowania. Ustawa ma wejść w życie 7 czerwca 2026 roku.

Źródło: PAP