Węgry i Serbia planują nowy rurociąg. Spór o dostawy ropy i gazu w tle

Węgry i Serbia zapowiadają budowę rurociągu produktowego oraz zacieśnienie współpracy energetycznej. Władze obu państw krytykują działania Ukrainy, a Serbia jednocześnie przedłuża umowę na dostawy gazu z Rosji.

Rurociąg między Węgrami a Serbią

Minister spraw zagranicznych Węgier Peter Szijjarto zapowiedział w piątek w Belgrad budowę rurociągu do transportu produktów naftowych między Węgrami a Serbią. Inwestycja ma zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne obu państw.

Szef węgierskiej dyplomacji podkreślił, że państwa śródlądowe – Węgry, Słowacja i Serbia – są szczególnie narażone na presję w zakresie dostaw surowców energetycznych. Zapowiedziany rurociąg produktowy ma być projektem niezależnym od ropociągu, którego budowa ma się planowo zakończyć w 2027 r.

Szijjarto oświadczył, że Budapeszt i Belgrad mogą wspólnie przeciwstawić się „szantażowi ze strony Ukrainy”. Odniósł się w ten sposób do wstrzymania tranzytu rosyjskiej ropy przez Ukrainę po rosyjskim ataku na rurociąg Przyjaźń. Węgry oskarżyły Ukraina o celowe opóźnianie wznowienia transportu, czemu Kijów zaprzecza, informując o trwających pracach naprawczych.

MOL i NIS w centrum rozmów

Zdaniem Szijjarto najlepszym rozwiązaniem dla węgierskiego koncernu MOL byłby zakup Serbskiego Przemysłu Naftowego – NIS. Taki krok miałby umożliwić bliższą współpracę Węgier, Serbii i Słowacji oraz zwiększyć odporność regionu na zakłócenia dostaw.

NIS został objęty sankcjami Stanów Zjednoczonych, ponieważ większościowy pakiet udziałów znajduje się w rękach podmiotów z Rosji. Jednocześnie MOL wstępnie porozumiał się z Gazprom Nieft w sprawie wykupu jej udziałów w serbskiej spółce.

Szijjarto poinformował, że w czasie trudnej sytuacji po stronie serbskiej MOL ponad dwukrotnie zwiększył eksport ropy do Serbii. Z kolei NIS zadeklarował gotowość wyeksportowania w najbliższych dniach dodatkowych ilości surowca na Węgry, aby złagodzić skutki problemów z tranzytem przez Ukrainę.

Serbska ministra górnictwa i energetyki Dubravka Djedović Handanović poinformowała, że prace nad budową ropociągu łączącego Serbię i Węgry mogą rozpocząć się już jesienią, a zakończenie inwestycji planowane jest do końca 2027 roku.

Serbia przedłuża umowę gazową z Rosją

Równolegle Serbia zapowiedziała przedłużenie umowy na dostawy gazu z Rosji o sześć miesięcy. Prezes państwowej spółki Srbijagas, Duszan Bajatović, poinformował, że kontrakt wygasający 31 marca zostanie czasowo przedłużony.

Bajatović podkreślił, że gaz z Rosji pozostaje dla Serbii kluczowy, zapewniając stabilność i elastyczność dostaw, a jego cena jest znacznie niższa niż gazu kupowanego na rynku. Obecnie ponad 80 proc. zapotrzebowania Serbii na gaz pokrywane jest dostawami z Rosji.

Jednocześnie Belgrad prowadzi działania dywersyfikacyjne. Serbia importuje gaz z Azerbejdżanu przez Bułgarię, a jeszcze w tym roku ma rozpocząć się budowa gazociągu do Macedonii Północnej, który zapewni dostęp do skroplonego gazu ziemnego z Grecji.

We wtorek Serbia dołączyła także do amerykańskiej inicjatywy na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu. W Waszyngton Serbia oraz 12 innych państw podpisały wspólne oświadczenie dotyczące bezpieczeństwa dostaw gazu w Europie Środkowo-Wschodniej – poinformowała redakcja Radio Wolna Europa. Jak zaznaczył Bajatović, amerykański LNG nie będzie tańszy, ale może zapewnić większą stabilność dostaw.

Źródło: PAP