Analizy

Resort obrony narodowej zostawia za sobą dość dobry rok. Dowodzony przez Władysława Kosiniaka-Kamysza MON miał w 2025 dobrą passę, którą zwieńczyło kilka naprawdę ważnych decyzji, w głównej mierze zakupowych. Nadchodzące 365 dni może być jednak mniej różowe. Oto 15 punktów, gdzie na MON czekają rafy, mielizny i potencjalne problemy.

Imponująca polska gospodarka i giełda, rosnący dług publiczny, zbrojenia, cła Donalda Trumpa i zawrotny rozwój sztucznej inteligencji. Przedstawiamy kluczowe zjawiska, które zdefiniowały mijający rok.

Mijający rok był dość dobry pod względem wskaźników makroekonomicznych, szczególnie na tle innych krajów Europy. Wzrost realnego PKB był solidny a inflacja spadła mocniej od oczekiwań. Niepokoi nieco wysoki deficyt Polski, choć inne cechy gospodarki ograniczają w pewnym stopniu związane z nim ryzyko.

Zamrożenie progów podatkowych to mechanizm, który działa po cichu, ale skutecznie. Pozwala państwu zwiększać wpływy do budżetu bez podnoszenia stawek i bez głośnych decyzji politycznych. Dla podatników oznacza jednak coś zupełnie innego. Jeśli nic się nie zmieni, już w 2030 roku osoba zarabiająca przeciętną pensję może zapłacić 32 proc. podatku od każdej kolejnej złotówki dochodu. Ale są też relatywni wygrani tego procesu.

W szczytowym okresie kryzysu zadłużeniowego stopa bezrobocia w Grecji sięgnęła 28 proc. i była wyższa niż w Szwecji o ok. 20 pkt proc. Dziś jej poziom jest niższy niż w Szwecji. To zjawisko szersze: bezrobocie spada w krajach południa Europy, a rośnie na północy.

W tym roku Polska zakupiła ponad 80 ton złota, najwięcej spośród wszystkich państw na świecie. Od 2022 r. łączne zakupy dokonywane przez bank centralny wyniosły 300 ton, co plasuje nas na drugim miejscu na świecie. Polska dywersyfikuje swoje rezerwy, zmniejszając w nich udział amerykańskiego dolara.

Najważniejsze zachodnie bloki, tzn. UE oraz USA, traciły udział w światowej gospodarce w ciągu ostatnich trzech dekad na rzecz krajów rozwijających się. Pokazujemy tę ewolucję poprzez procesy i idee, które stały w tle tego zjawiska.

Sprzedaż detaliczna w listopadzie wzrosła o 3,1 proc. r/r, napędzana głównie mocnym popytem na dobra trwałe. Wzrost realnych dochodów, spadek stóp procentowych i odbudowa oszczędności gospodarstw domowych składają się na wzrost konsumpcji. W przyszłym roku dynamika sprzedaży detalicznej może jednak nieco wyhamować.

Niemcy w szybkim tempie tracą chiński rynek, a jednocześnie coraz silniej zalewane są przez napływ tanich towarów z Państwa Środka. Ta podwójna presja – szybko spadający eksport i rosnący import – tworzą zjawisko określane już mianem „chińskiego szoku”. To kolejny cios w i tak osłabiony niemiecki model gospodarczy, oparty od dekad na eksporcie.

Wzrost płacy minimalnej o 20 proc. w 2024 r. spowodował zwiększenie liczby osób o takim wynagrodzeniu zaledwie o… 2 tys. osób a zatem 0,1 proc. Ale w przyszłym roku nastąpi już znaczny spadek udziału pracowników o najniższym wynagrodzeniu