NBP: Wzrosła wartość oszustw w płatnościach bezgotówkowych

W I kwartale 2026 r. wartość oszukańczych transakcji bezgotówkowych wzrosła o 46,8 proc. w porównaniu z poprzednim kwartałem, a ich liczba zwiększyła się o 3,4 proc.

Największy wzrost dotyczył oszustw związanych z poleceniami przelewu, podczas gdy oszustwa kartowe zmalały.

W I kwartale 2026 r. liczba transakcji oszukańczych z wykorzystaniem bezgotówkowych instrumentów płatniczych wzrosła o 3,4 proc. kwartał do kwartału, a ich wartość zwiększyła się o 46,8 proc. – wynika z danych opublikowanych przez Narodowy Bank Polski. Obejmują one transakcje realizowane kartami płatniczymi, poleceniami przelewu oraz poleceniami zapłaty. Średnia wartość pojedynczej transakcji oszukańczej wyniosła 2.154,4 zł.

Czytaj również: Były szef centrum innowacji Microsoftu cyfryzuje polski przemysł. exeAI wspomoże producentów żywności

NBP podał, że transakcje oszukańcze stanowiły zaledwie 0,0029 proc. wszystkich bezgotówkowych operacji pod względem liczby oraz 0,0026 proc. pod względem wartości. Bank centralny wskazał jednak, że silny wzrost wartości oszustw był przede wszystkim efektem znacznego zwiększenia strat związanych z oszustwami wykorzystującymi polecenia przelewu.

W przypadku kart płatniczych sytuacja była odwrotna. Według danych wydawców kart w I kwartale dokonano ponad 84,7 tys. oszukańczych transakcji kartowych o łącznej wartości przekraczającej 21 mln zł. Oznacza to spadek liczby takich operacji o 2,2 proc. oraz ich wartości o 14,1 proc. w porównaniu z IV kwartałem 2025 r. Udział liczby oszustw we wszystkich transakcjach kartowych wzrósł do 0,003 proc., natomiast udział liczony według wartości spadł do 0,006 proc.

NBP ocenił, że Polska pozostaje jednym z najbezpieczniejszych krajów Unii Europejskiej pod względem skali oszustw z użyciem kart płatniczych. Największą część takich przestępstw stanowiły płatności zdalne realizowane poza Polską bez zastosowania silnego uwierzytelnienia, które odpowiadały za 76,4 proc. wszystkich oszustw kartowych. Najrzadziej do oszustw dochodziło podczas płatności wykonywanych w Polsce w terminalach POS z wykorzystaniem silnego uwierzytelnienia.

Dane agentów rozliczeniowych również wskazują na spadek wartości oszustw kartowych. W I kwartale 2026 r. odnotowano prawie 7,8 tys. takich operacji o wartości 4,1 mln zł, co oznacza spadek wartości o 14,8 proc. względem poprzedniego kwartału.

Czytaj również: Polacy znają się na AI jak na piłce i grillu. Jak rozpoznać fejkowego eksperta?

Znacznie gorzej wygląda sytuacja w przypadku poleceń przelewu. W I kwartale 2026 r. odnotowano 39,2 tys. oszustw przelewowych o łącznej wartości blisko 246 mln zł. W porównaniu z IV kwartałem 2025 r. oznacza to wzrost liczby takich oszustw o 18,1 proc. oraz ich wartości o 56,3 proc. NBP zwrócił uwagę, że od I kwartału 2024 r. utrzymuje się wyraźny trend wzrostowy w tej kategorii przestępstw. Najczęściej polegają one na nakłonieniu ofiary do samodzielnego wykonania przelewu lub ujawnienia danych niezbędnych do jego autoryzacji. Takie przypadki odpowiadały za 61,9 proc. wartości wszystkich oszustw z użyciem polecenia przelewu.

Bank centralny wskazał również, że większość raportujących banków odnotowała wzrost liczby oszustw, a gwałtowny wzrost ich wartości był w dużej mierze skutkiem kilku wysokokwotowych przestępstw. W pojedynczych przypadkach straty sięgały kilkunastu milionów złotych, co znacząco wpłynęło na łączną wartość oszustw odnotowanych w pierwszym kwartale 2026 r.

Źródło: PAP