Raport BM PKO BP: gospodarstwa domowe wciąż za mało inwestują w akcje, ale to się zmienia

Polskie gospodarstwa domowe wciąż pozostają mocno niedoinwestowane w akcje, a ich oszczędności skoncentrowane są w instrumentach niskiego ryzyka – to wnioski z najnowszego raportu BM PKO BP, którego autorzy wskazują jednak, że inwestorzy detaliczni zaczynają bardziej interesować się rynkiem kapitałowym.

– Nie mamy wystarczającego kapitału na polskim rynku, do tego wciąż jest duża awersja do ryzyka. Przyczyny są z jednej strony regulacyjne, ale też leżą one po stronie samych instytucji. Konieczna jest zmiana struktury oszczędności polskich gospodarstw domowych – powiedział dyrektor Biura Maklerskiego PKO BP Samer Masri podczas konferencji CEE Capital Market w Londynie.

Zdaniem autorów raportu BM PKO BP opublikowanego 23 marca rosnąca stopa oszczędności oraz rekordowe napływy do funduszy akcyjnych w pierwszych miesiącach 2026 r. wskazują na wczesne etapy przekierowywania kapitału w stronę aktywów przynoszących wyższe zyski.

BM PKO BP: krajowe przepływy mogą się zwiększać

– Stopa oszczędności gospodarstw domowych w Polsce ostatnio wzrosła do około 10 proc., podczas gdy dwa lata temu było to tylko 7 proc. – wskazał Samer Masri.

Polecamy: Stopa oszczędności w Polsce wciąż rośnie, w UE hamuje. USA to pod tym względem inny świat

Jego zdaniem wprowadzenie OKI (Osobistego Konta Inwestycyjnego) w 2027 r. dostarczy dodatkowego impulsu do większego zaangażowania inwestorów detalicznych.

– Chociaż kapitał zagraniczny był jednym z kluczowych czynników rajdu rynku akcji w 2025 r., obserwujemy rosnącą liczbę argumentów, że krajowe przepływy mogą zacząć się zwiększać w nadchodzących latach – powiedział Kamil Kliszcz, zastępca dyrektora BM PKO BP ds. klientów instytucjonalnych.

W scenariuszu bazowym BM PKO BP udział inwestorów zagranicznych w napływach netto może stopniowo spadać do około 30 proc., w porównaniu z ponad 80 proc. w ostatnich latach.

– Około 70 proc. obrotów na GPW w ostatnich latach jest generowanych przez inwestorów zagranicznych. Widzimy jednak przesłanki, że ten trend w najbliższych latach będzie się odwracać – powiedział Kamil Kliszcz.

Dodał, że w najbliższych latach skala napływu funduszy krajowych może być równa wielkości napływów na polski rynek z zagranicy.

Depozyty, gotówka i obligacje stanowią około 53 proc. PKB, akcje i aktywa funduszy – 9 proc.

Z raportu BM PKO BP wynika też, że majątek finansowy polskich gospodarstw domowych pozostaje w dużej mierze skoncentrowany w instrumentach niskiego ryzyka. Depozyty, gotówka i obligacje stanowią około 53 proc. PKB, a akcje i aktywa funduszy inwestycyjnych reprezentują jedynie około 9 proc. PKB (w porównaniu do około 47 proc. w czterech największych gospodarkach UE).

W ocenie autorów podkreśla to nadal ograniczoną rolę rynku kapitałowego.

– W Polsce jest 3 mln rachunków maklerskich, ale tylko 300 tys. z nich jest aktywnych. Oznacza to, że zaledwie 1 proc. Polaków inwestuje na giełdzie, a przecież chcemy podnieść wydajność kapitału, brać udział w finansowaniu obronności i pomagać w rozwoju spółkom innowacyjnym – powiedział Samer Masri.

Polecamy: Oferta pracy marzeń na Malcie? Byli pracownicy ujawniają kulisy „edukacji finansowej”

OKI może być katalizatorem mobilizacji oszczędności

BM PKO BP szacuje, że OKI mogłoby przyciągnąć ponad 2 mln uczestników w ciągu trzech lat, generując około 8 mld zł brutto napływów kapitałowych.

– OKI może stać się katalizatorem mobilizacji lokalnych oszczędności na rynku akcji i zmniejszenia zależności polskiego rynku kapitałowego od przepływów międzynarodowych – napisano w raporcie.

Dyrektor Samer Masri deklaruje, że BM PKO BP będzie celować w pozycję numer jeden pod względem wielkości aktywów w OKI.

BM PKO BP zwraca uwagę, że napływy do funduszy akcyjnych w ostatnim czasie osiągnęły wieloletnie szczyty, w tym 0,9 mld zł napłynęło do funduszy akcyjnych w styczniu i lutym 2026 r.

Oszczędności trzeciego filara (PPE, IKE, IKZE, PPK) generują stabilne napływy

Tradycyjne regularne programy oszczędności trzeciego filara (PPE, IKE, IKZE, PPK) nadal generują stabilne napływy do akcji. Szacowane są one na 7,3 mld zł w 2026 r.

Depozyty, gotówka i obligacje razem stanowią około 71 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce, w porównaniu do 45 proc. w czterech największych krajach UE (Niemcy, Francja, Włochy i Hiszpania) oraz 62 proc. w Europie Środkowo-Wschodniej (Węgry, Czechy i Słowacja).

Fundusze inwestycyjne stanowią około 8 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych (w porównaniu do 19 proc. w BIG4 UE), podczas gdy akcje notowane stanowią około 4 proc. (w porównaniu do 7 proc. w BIG4 UE).

W raporcie przedstawiono też założenia dotyczące przepływów instytucjonalnych na akcje w latach 2026–2029.

Stałe napływy z krajowych regularnych programów oszczędnościowych III filara (PPE, IKE, IKZE, PPK) mają rosnąć o około 1,2 mld zł rocznie.

Przepływy netto do funduszy inwestycyjnych akcji (z wyłączeniem PPE, IKE, IKZE) będą bliskie zeru w latach 2026–2029 (w porównaniu do -3,5 mld zł w 2025 r.). Dodatkowe napływy od 2027 r. do polskich funduszy akcyjnych spodziewane są przez parasol OKI.

– Cieszymy się, że udało nam się przekonać Ministerstwo Finansów i Komisję Nadzoru Finansowego do modelu parasolowego OKI, co umożliwi przepływ oszczędności z depozytów na rynek akcji – powiedział Samer Masri.

BM PKO BP na lata 2026–2029 zakłada zmniejszające się napływy z funduszy emerytalnych OFE, opierając się na założeniu, że OFE utrzyma swoją obecną alokację aktywów i będzie reinwestować dywidendy.

Przepływy od inwestorów zagranicznych będą natomiast zgodne z pięcioletnią średnią historyczną.

– Przy tych założeniach całkowite roczne napływy na akcje mogłyby pozostać na poziomie około 15–20 mld zł w latach 2026–2029 – napisano w raporcie.

– Spodziewamy się, że napływy z dywidend nadal będą przewyższać netto wypływy w latach 2026, 2027 i 2028, chociaż saldo może stać się ujemne od 2029 r. – dodano.

Polecamy: Co Polacy robią z oszczędnościami?

Źródło: PAP