Świat

Wyrok sądu, który uznał właściciela prodemokratycznej gazety za winnego działalności wywrotowej, jest gwoździem do trumny wolności słowa w Hongkongu. Pekin od lat ogranicza autonomię dawnej brytyjskiej kolonii, choć miała ona obowiązywać do 2047 roku.

Karaiby stały się główną areną narastających napięć na linii USA-Wenezuela. Administracja Donalda Trumpa rozpoczęła największą koncentrację sił amerykańskich w tym regionie od czasu inwazji na Panamę w 1989 roku. Choć oficjalnie działania te przedstawiane są jako operacja antynarkotykowa, ich skala sugeruje raczej przemyślaną strategię nacisku na prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, by skłonić go do ustępstw, a w skrajnym scenariuszu nawet do politycznej kapitulacji. Stawka wykracza jednak poza sam spór z jego reżimem: w grę wchodzą stabilność regionu, bezpieczeństwo energetyczne oraz rywalizacja mocarstw na półkuli zachodniej.

Od Sofii, poprzez Paryż, aż do Hongkongu – gniew społeczny staje się jednym z głównych języków polityki. W Bułgarii doprowadził właśnie do dymisji rządu, we Francji na nowo wybucha. Tylko w Hongkongu został brutalnie zdławiony przez komunistyczne władze, co oznacza, że wolność słowa umiera.

Prezydent Czech, Petr Pavel, powołał nowy rząd Andreja Babiša, lidera ANO i zwycięzcy październikowych wyborów parlamentarnych. Skład gabinetu nie jest oczywisty. Zaskakiwać może zarówno obecność osób dotychczas niekojarzonych z ministerialnymi stanowiskami, jak i nieobecność tych, których można było się w rządzie spodziewać.

Na szczytach rankingów azjatyckich startupów technologicznych przeważają sztuczna inteligencja i fintech. Najwyższe przychody notują firmy z Korei Południowej, Hongkongu, Indii i Wietnamu. Wyzwaniem dla startupowców jest niechęć do ryzyka wśród inwestorów i najniższy poziom finansowania od ponad dekady.

Po 25 latach negocjacji wydawało się, że cel jest blisko. W grudniu 2024 r. w Montevideo UE i Mercosur ogłosiły „historyczny przełom”, czyli polityczne porozumienie w sprawie utworzenia jednej z największych stref wolnego handlu na świecie, łączącej 780 milionów ludzi. Jednak rok później – wraz z końcem 2025 r. – Ameryka Południowa przeżywa frustrujące déjà vu. Europejski entuzjazm znów stygnie, a zamiast finalizacji umowy mamy biurokratyczne przeszkody, wewnętrzne kłótnie oraz realną groźbę, że porozumienie ponownie trafi do zamrażarki.

Francuska scena artystyczna nieczęsto przyznaje, że kogoś przegapiła. A jednak właśnie teraz, wraz z pierwszą dużą retrospektywą Magdaleny Abakanowicz we Francji, odbywającą się w Muzeum Bourdelle, paryskie instytucje dokonują głośnej korekty własnego kanonu. Dopiero po wielkim sukcesie londyńskiej wystawy w Tate Modern (2023 r.), twórczość polskiej artystki — znanej na świecie od ponad pół wieku — została w pełni dostrzeżona nad Sekwaną.

Rumunia planuje ogromną inwestycję, która ma zmienić turystyczną mapę Europy. DraculaLand będzie parkiem rozrywki połączonym z centrum handlowo-technicznym i cyfrowym światem wirtualnym. Prywatni inwestorzy chcą uruchomić go za dwa lata nieopodal Bukaresztu. Inspirowany legendą Drakuli projekt powinien przyciągnąć miliony turystów rocznie i stać się jednym z najbardziej nowatorskich kompleksów rozrywki na kontynencie.

Donald Trump ogłosił utworzenie kont inwestycyjnych z myślą o najmłodszych. Będą zasilane kapitałem rodziców oraz ich pracodawców i mają służyć inwestowaniu w indeksy, zapewniając dzieciom środki m.in. na studia lub otwarcie biznesu. Na start zostaną wsparte pieniędzmi rządowymi oraz zastrzykiem gotówki od Michaela Della. Biznesmen wraz z żoną wpłacił na ten cel 6,25 mld dolarów.

Pod koniec grudnia amerykańsko-brytyjska firma Ocean Infinity ma wznowić poszukiwania wraku boeinga, który zaginął w 2014 r. Los lotu Malaysia Airlines MH370 pozostaje jedną z największych zagadek w historii lotnictwa.