Marek Skawiński

Przez dekady przemysł przetwórczy uchodził za fundament szybkiego rozwoju gospodarczego – od powojennej transformacji Japonii i Korei Południowej po spektakularny awans Chin. Dane z ostatnich 20-25 lat pokazują jednak świat „trzech prędkości”: państwa, które zwiększyły zatrudnienie w przemyśle i szybko rosły, kraje utrzymujące jego stabilny poziom oraz te, które doświadczyły głębokiej dezindustrializacji. Polska przez długi czas należała do pierwszej grupy, ale ostatnie lata wskazują, że szczyt zatrudnienia w tej gałęzi może być już za nami.

Wojna w Iranie zniszczyła jego potencjał militarny i znacząco opóźniła program nuklearny. Jeśli jednak prezydent USA myślał, że obali reżim tylko przy pomocy nalotów z powietrza, to bardzo się przeliczył. Na dodatek rozpoczął wojnę wbrew swoim wcześniejszym deklaracjom. Droższa ropa oznacza wyższą inflację, a to może zniechęcić do administracji amerykańskich wyborców przed połówkowymi wyborami do Kongresu.

Najnowsze dane Eurostatu pokazują, że w latach 2020–2025 Polska należała do najszybciej rosnących gospodarek w Unii Europejskiej. Skumulowany realny wzrost PKB sięgnął niemal 18 proc., co dało Polsce miejsce w ścisłej czołówce krajów wspólnoty. W przeliczeniu na mieszkańca wynik jest jeszcze lepszy.

Wojna w Ukrainie, wejście Szwecji do NATO, zakupy wojskowe wyniosły relacje między naszymi krajami na wyższy poziom. Efekt: pierwsza od 2011 roku wizyta pary królewskiej ze Sztokholmu, której towarzyszy delegacja rządowa i biznesowa. Gdzie są szanse na pogłębienie współpracy?

Podczas wspólnej konferencji prezydent Karol Nawrocki oraz prezes NBP Adam Glapiński zaprezentowali projekt alternatywy wobec unijnego programu SAFE. Tzw. SAFE 0 proc. miałby umożliwić finansowanie wydatków obronnych bez zaciągania unijnej pożyczki. Przedstawiamy najbardziej prawdopodobny mechanizm oraz jego zalety i wady.

Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe o 25 pkt bazowych, sprowadzając stopę referencyjną do 3,75 proc. Decyzja zapadła w warunkach inflacji poniżej celu i wyraźnego hamowania płac, ale też rosnącej niepewności po ataku Stany Zjednoczone i Izrael na Iran. Atak ten podbił ceny ropy i osłabił złotego. Rada musiała zważyć ryzyko utrwalenia dezinflacji z potencjalnym nowym szokiem podażowym.

Realny PKB Polski wzrósł w IV kwartale 2025 r. o 4 proc. r/r, a w całym roku o 3,6 proc. – potwierdził GUS. Wzrost ponownie napędzała konsumpcja prywatna i wydatki sektora publicznego. Stopa inwestycji utrzymała się na poziomie 17 proc. PKB, co pokazuje, że ożywienie wciąż ma charakter popytowy i w dużej mierze fiskalny.

Debata o tym, kogo Polska wyprzedzi pod względem PKB na mieszkańca, przesłania ważniejszy problem – niską produktywność pracy. Dane Komisji Europejskiej pokazują, że choć dystans do średniej UE w PKB per capita stopniowo się zmniejsza, to w przeliczeniu na godzinę pracy pozostaje wyraźnie większy. Źródłem różnicy jest przede wszystkim bardzo wysoka liczba przepracowanych godzin, a nie sama aktywność zawodowa.

Deficyt budżetu państwa w 2025 r. wyniósł 275,6 mld zł – podało Ministerstwo Finansów. Choć nominalna kwota robi wrażenie, jej porównywanie rok do roku bywa mylące. Dla oceny kondycji finansów publicznych kluczowy jest bowiem wynik całego sektora instytucji rządowych i samorządowych, który poznamy dopiero w kwietniu.

Liczba pracujących w Polsce sięgnęła pod koniec 2025 r. 17,35 mln osób – wynika z danych BAEL publikowanych przez GUS. Choć to o 100 tys. więcej niż rok wcześniej, w szerszej perspektywie rynek pracy wchodzi w fazę stabilizacji. Przy rekordowo niskim bezrobociu i niekorzystnej demografii dalszy wzrost zatrudnienia będzie bez wyraźnego zwiększenia aktywności zawodowej coraz trudniejszy.